| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Poradniki > Koszty uzyskania przychodów rozliczane w czasie

Koszty uzyskania przychodów rozliczane w czasie

Koszty uzyskania przychodów to ważna pozycja w rozliczeniu każdego podatnika. Mimo stosunkowo nieskomplikowanej definicji podatkowej tego pojęcia zakwalifikowanie danego wydatku do kosztu nie jest już sprawą prostą. Jeszcze więcej trudności sprawiało firmom rozliczanie kosztów w czasie. Do końca ubiegłego roku ustawodawca nie rozróżniał wprost pojęcia kosztów pośrednich i bezpośrednich, co jeszcze bardziej komplikowało sprawę. Spory powstałe na tym tle często musiał rozstrzygać sąd administracyjny. Bogate orzecznictwo i wnioski w nim zawarte dotyczące rozliczania kosztów w czasie są cenną wskazówką zarówno dla podatników, jak i organów podatkowych. Znajomość linii orzeczniczej w tym zakresie pozwoli nie tylko na uniknięcie błędów, ale może stać się ważnym argumentem, gdy fiskus zakwestionuje zaliczenie danego wydatku do kosztu uzyskania przychodów.

SENTENCJA

Artykuł 15 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie rozstrzyga wprost, w jaki sposób powinny być rozliczane (potrącane) koszty, które pozostają jedynie w pośrednim związku z przychodami. W stosunku do tego rodzaju kosztów doszukiwanie się ich bezpośredniej relacji z przychodami nie wchodzi w rachubę. Takie koszty, chociaż niewątpliwie są związane z osiąganymi przychodami, nie pozostają w uchwytnym związku z konkretnymi przychodami. Tym samym nie jest możliwe ustalenie, w którym roku (okresie) podatkowym wystąpi przychód uzasadniający potrącenie takich kosztów. Podatnik powinien zatem zaliczyć je do kosztów uzyskania przychodów w momencie ich poniesienia.

WYROK

NSA z 8 czerwca 2006 r., niepublikowany

SYGN. AKT II FSK 861/05

UZASADNIENIE

Spór dotyczył rozliczenia podatku dochodowego od osób prawnych spółki akcyjnej za 1999 rok. Spółka zakwestionowała do sądu administracyjnego zasadność stanowiska organów podatkowych w zakresie dotyczącym nieuznania za koszty uzyskania przychodów wydatków poniesionych na dodatki do czasopism, które nie zostały sprzedane w 1999 roku, a stanowiły zapas magazynowy na 31 grudnia tegoż roku lub też zostały zarachowane w nadmiernej w odniesieniu do liczby czasopism ilości. Spółka wskazała na art. 15 ust. 1 i 4 oraz art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm. - zwanej dalej u.p.d.o.p.). Sąd pierwszej instancji nie zgodził się jednak z jej twierdzeniem, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały sytuacje, stanowiące wyjątek od reguły, że koszty uzyskania przychodów są potrącane tylko w tym roku podatkowym, którego dotyczą, a więc w roku, w którym określone wydatki skutkowały uzyskanie przychodu.

Rację podatniczce przyznał za to Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że skarga kasacyjna podlega uwzględnieniu. NSA uznał, że dla ustalenia momentu potrącenia wydatków w ciężar kosztów uzyskania przychodów winno się rozpoznać sposób powiązania kosztów z przychodami.

Sąd powołał się na art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., zgodnie z którym kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ww. ustawy. W ocenie NSA przepis ten nie określa terminu, kiedy - dla ustalenia podlegającego opodatkowaniu dochodu - można potrącić koszty od przychodu podatnika. Kwestie związane z przypisaniem kosztów do właściwego okresu podatkowego reguluje natomiast w sposób ogólny art. 7 ust. 2 u.p.d.o.p. Przepis ten stanowi, że koszty uzyskania przychodów są potrącalne tylko w tym roku podatkowym, którego dotyczą, tj. są potrącalne także koszty uzyskania poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy, lecz dotyczące przychodów roku podatkowego oraz określone co do rodzaju i kwoty koszty uzyskania, które zostały zarachowane, chociaż jeszcze ich nie poniesiono, jeżeli odnoszą się do przychodów danego roku podatkowego, chyba że ich zarachowanie nie było możliwe; w tym przypadku są one potrącalne w roku, w którym zostały poniesione. W obu powołanych przepisach mowa jest zarówno o przychodach, jak i kosztach osiągniętych i poniesionych w roku podatkowym.

Z przepisu art. 15 ust. 4 u.p.d.o.p. wynika generalna zasada, że koszty poniesione w celu uzyskania przychodów można potrącić w roku podatkowym, w którym przychód związany z kosztami wystąpił albo racjonalnie oceniając - powinien wystąpić - chyba że zachodzą inne możliwości potrącenia przewidziane w dalszej części tego przepisu. Pierwsza część tego przepisu (koszty uzyskania przychodów są potrącalne tylko w tym roku kalendarzowym, którego dotyczą) jest zdaniem sądu niejednoznaczna. Nie jest bowiem w pełni jasne, czy chodzi tu o rok, w którym poniesiono koszty, czy rok, w którym uzyskano przychód. Jednakże z dalszej jego części (tj. są potrącalne także koszty poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy, lecz dotyczące roku podatkowego) wynika wprost, że możliwość potrącenia kosztów uzyskania przychodu jest ściśle powiązana z rokiem podatkowym, w którym podatnik osiągnął związany z nimi przychód.

W ocenie NSA art. 15 ust. 4 u.p.d.o.p. nie rozstrzyga wprost, w jaki sposób powinny być rozliczane (potrącane) koszty, które pozostają jedynie w pośrednim związku z przychodami. W stosunku do tego rodzaju kosztów doszukiwanie się ich bezpośredniej relacji z przychodami nie wchodzi w rachubę. Takie koszty, chociaż niewątpliwie związane są z osiąganymi przychodami, nie pozostają w uchwytnym związku z konkretnymi przychodami. Tym samym nie jest możliwe ustalenie, w którym roku (okresie) podatkowym wystąpi przychód uzasadniający potrącenie takich kosztów. Podatnik powinien zatem zaliczyć je do kosztów uzyskania przychodów w momencie ich poniesienia.


OPINIA

 

KAROLINA PUCZYŃSKA-ŁADA

doradca podatkowy w MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy

Ustalenie momentu ujęcia wydatku w kosztach podatkowych do końca ubiegłego roku było zadaniem szczególnie niewdzięcznym. Rozliczenie kosztów w czasie komplikowało się szczególnie w przypadku tzw. kosztów pośrednich, za które z racji braku stosownej definicji w ustawie zwykło się przyjmować koszty, które niewątpliwie pozostają w związku z przychodami podatnika, ale wskazanie konkretnego przychodu będącego ich wynikiem nie jest możliwe. Przepisy nie odnosiły się bezpośrednio do tej kategorii wydatków, więc ich traktowanie podatkowe starano się wywodzić z regulacji art. 15 ust. 4 u.p.d.o.p., odnoszącego się wprost do kosztów bezpośrednich. Skutkiem niekompletnej i niejasnej treści tego przepisu, zgodnie z którym koszty potrącane są tylko w tym roku podatkowym, którego dotyczą, była zdecydowana niejednolitość w sposobie rozliczania kosztów pośrednich oraz brak spójnego stanowiska organów podatkowych. Przedstawione w komentowanym wyroku rozstrzygnięcie zawiera tezę, którą można uznać za zgodną z podejściem bodaj najbardziej racjonalnym i zbieżnym z celowościową wykładnią regulacji u.p.d.o.p. - koszty pośrednie powinny być rozliczane w momencie poniesienia. Warto nadmienić, iż począwszy od tego roku przepisy u.p.d.o.p. wskazują wprost na takie traktowanie kosztów pośrednich. Poza wyeliminowaniem niejasności, obecna treść ustawy rzuca więc dodatkowo światło na obowiązujące wcześniej brzmienie przepisu.

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Sylwia Czub-Kiełczewska

Specjalista ds. ochrony danych osobowych i informacji niejawnych

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »