| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Poradniki > Dokumenty podatkowe w orzecznictwie sądów

Dokumenty podatkowe w orzecznictwie sądów

Jednym z podstawowych obowiązków podatników jest prawidłowe udokumentowanie zdarzeń gospodarczych, które mają pośredni lub bezpośredni wpływ na wysokość podatków. Nieprawidłowości w księgach rachunkowych, podatkowej księdze przychodów i rozchodów czy innego rodzaju ewidencji podatkowych są jednym z częstszych powodów kwestionowania rozliczeń podatkowych. Wybrane orzecznictwo sądowe pozwoli zorientować się, jak do kwestii dokumentacji podatkowej podchodzą sądy administracyjne, a komentarze ekspertów pozwolą zwrócić uwagę na istotne i praktyczne aspekty przedstawionych wyroków.

SENTENCJA

Dokumenty potwierdzające dokonanie konkretnej transakcji, niespełniające wszystkich wymagań określonych w art. 21 ustawy o rachunkowości, nie mogą być automatycznie pominięte jako dowody świadczące o poniesionych kosztach. Dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy uchybienia formalne są niewielkie np.: brak jest elementów, które mogą być uzupełnione, a fakt dokonania transakcji nie budzi wątpliwości i może być potwierdzony przez kontrahenta. Faktury wystawione przez podmioty nieistniejące nie posiadają cech dowodu księgowego. Udokumentowanych nimi wydatków nie można uznać za koszty uzyskania przychodów.

Wyrok NSA z 12 czerwca 2003 r., niepublikowany

sygn. akt I SA/Łd 332/02

UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki z ograniczoną odpowiedzialnością dotyczącej podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 rok. Organy podatkowe zarzuciły spółce, że zaewidencjonowała w księgach rachunkowych i zaliczyła do kosztów uzyskania przychodów kwotę z tytułu zakupionych towarów na podstawie rachunków wystawionych przez podmioty nieistniejące. NSA przypomniał, że art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych należy interpretować łącznie z art. 9 ust. 1 tej ustawy. Przepis ten zobowiązuje podatników do prowadzenia ewidencji rachunkowej zgodnie z odrębnymi przepisami w sposób zapewniający ustalenie wysokości dochodu (straty), podstawy opodatkowania i należnego podatku. Odrębne przepisy zawarte są w ustawie o rachunkowości.

Jak zauważył NSA, dokumenty potwierdzające dokonanie konkretnej transakcji, niespełniające wszystkich wymagań określonych w art. 21 ustawy o rachunkowości, nie mogą być automatycznie pominięte jako dowody świadczące o poniesionych kosztach. Dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy uchybienia formalne są niewielkie, np. brak jest elementów, które mogą być uzupełnione, a fakt dokonania transakcji nie budzi wątpliwości i może być potwierdzony przez kontrahenta. W wypadku zakwestionowania przez organy podatkowe wiarygodności faktur podatnikowi przysługuje ponadto prawo posłużenia się innymi dowodami w celu wykazania, że poniósł określone wydatki np. przelewem bankowym. Jednak jak wskazał NSA zakwestionowane faktury wystawione były przez podmioty nieistniejące. Nie może więc być mowy o wystąpieniu drobnych błędów formalnych, które mogłyby zostać uzupełnione, nie istnieją także kontrahenci mogący potwierdzić rzeczywiste dokonanie transakcji. Skarżąca nie podała żadnych okoliczności wskazujących na legalne nabycie przez nią towarów, których cena stanowiłaby koszty uzyskania przychodu. Faktury nie zawierają określenia sposobu płatności, brak jest dowodów w postaci przelewów bankowych potwierdzających ich dokonanie, co uniemożliwiało organom podatkowym ustalenie sprzedawcy na podstawie numeru jego rachunku bankowego - podkreślał sąd.

Ponadto NSA wyjaśnił, że ustalenie dochodu w drodze oszacowania może nastąpić, jeżeli nie jest możliwe jego obliczenie na podstawie ewidencji rachunkowej. W rozstrzyganej sprawie ustalenie dochodu nastąpiło przez korektę nieprawidłowych zapisów księgowych. Spółka prawidłowo ewidencjonowała uzyskiwane przychody w księgach rachunkowych. Brak jest natomiast prawidłowej ewidencji wydatków wykazanych jako koszty uzyskania przychodu. Sam fakt sprzedaży towarów nie potwierdza faktycznego poniesienia wydatków związanych z ich zakupem. W toku postępowania skarżąca nie przedstawiła także żadnych, poza zakwestionowanymi fakturami, dowodów potwierdzających zakup towarów na tę kwotę.

Sąd nie podzielił także zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przez organy podatkowe w toku postępowania art. 121 i 122 Ordynacji podatkowej. Organy w sposób wyczerpujący zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane ze sprawą i do trafnie ustalonego stanu faktycznego zastosowały obowiązujące normy prawne.



OPINIA

 

Agata Łapińska

konsultant KPT Doradcy Podatkowi

Sąd słusznie wskazał, że dokumenty niespełniające wszystkich wymagań określonych w ustawie o rachunkowości nie mogą być automatycznie wykluczone jako dowody potwierdzające poniesienie kosztu. Odmienne stanowisko stanowiłoby przejaw nadmiernego formalizmu i w praktyce gospodarczej prowadziłoby do istotnego ograniczenia praw podatników. Sąd wyraźnie wskazał, że w przypadku gdy dokumenty księgowe nie spełniają wszystkich przesłanek formalnych, podatnik może udowadniać poniesienie danego wydatku za pomocą innych dowodów.

W tym kontekście warto odwołać się do drugiej tezy sformułowanej w rozstrzygnięciu i przypomnieć, że wykonanie operacji gospodarczej przez podmiot nieistniejący (którego tożsamości nie można ustalić) nie jest przesłanką pominięcia wydatku jako kosztu potrącalnego, jeżeli podatnik wykazuje innymi dowodami fakt zaistnienia zdarzenia gospodarczego. Gdyby zatem dysponował innymi wiarygodnymi dowodami poniesienia wydatku, np. potwierdzeniem przelewu, wydatki nie powinny być zakwestionowane.

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Lubasz i Wspólnicy

Kancelaria Radców Prawnych

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »