| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Poradniki > Odpowiedzialność za rozliczenie pracownika przez zakład pracy

Odpowiedzialność za rozliczenie pracownika przez zakład pracy

O konieczności wywiązywania się z obowiązków podatkowych muszą pamiętać wszyscy. Jednak w przypadku pracodawców i pracowników ma to szczególne znaczenie. Na pracodawcy jako płatniku ciąży nie tylko obowiązek obliczania, pobierania i wpłacania zaliczek od wynagrodzeń wypłacanych pracownikom. W szczególnych przypadkach będą oni też musieli wypełnić za niego zeznanie roczne. Na gruncie przepisów dotyczących odpowiedzialności płatnika w praktyce pojawiają się różne problemy. A powstałe na tym tle spory między fiskusem a podatnikami i płatnikami w większości przypadków muszą rozstrzygać sądy administracyjne, których wybrane orzeczenia prezentujemy.

SENTENCJA

Utrata żądania sprostowania obliczenia podatku przez płatnika oznacza, że podatek wynikający z tego obliczenia jest podatkiem należnym (art. 37 ust. 1 ustawy z 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych). Żądanie innego rozliczenia podatku w trybie art. 45 ustawy nie ma uzasadnienia prawnego.

Wyrok NSA z 13 maja 1998 r., niepublikowany

sygn. akt SA/Sz 1503/97

UZASADNIENIE

Małżonkowie Ewa i Roman M. nie składali rocznych zeznań podatkowych za 1995 rok. Powodem było to, że Ewa M. nie osiągnęła żadnych dochodów, natomiast rozliczenia Romana M. dokonał płatnik - zakład pracy, zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Stało się to w oparciu o złożone przez podatnika do 15 stycznia 1996 roku oświadczenie PIT-12, w którym podał m.in., że nie poniósł wydatków podlegających odliczeniu na podstawie art. 26 ustawy.

Przypomnijmy, że zgodnie z art. 26 podatnik miał prawo do odliczenia od dochodu wydatków poniesionych w roku podatkowym na cele mieszkaniowe podatnika, przeznaczonych na:

• zakup gruntu lub prawa wieczystego użytkowania gruntu pod budowę budynku mieszkalnego,

• budowę budynku mieszkalnego,

• wkład budowlany lub mieszkaniowy do spółdzielni mieszkaniowej, z wyjątkiem wkładu wynikającego z przekształcenia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu,

• zakup nowo wybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od gmin, a także od osób, które wybudowały ten budynek w wykonywaniu działalności gospodarczej,

• nadbudowę i rozbudowę budynku na cele mieszkalne,

• przebudowę strychu, suszarni albo przystosowanie innego pomieszczenia na cele mieszkalne, oraz wykończenie lokalu mieszkalnego w nowo wybudowanym budynku mieszkalnym, do dnia zasiedlenia tego lokalu,

• remont i modernizację budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie tytułu prawnego.

Prawo do odliczenia dotyczyło także wydatków poniesionych w roku podatkowym na budowę własnego budynku mieszkalnego wielorodzinnego z przeznaczeniem znajdujących się w nim lokali mieszkalnych na wynajem oraz wydatków na zakup działki pod budowę tego budynku.

W marcu 1997 r. małżonkowie złożyli jednak w urzędzie skarbowym pismo z wnioskiem o przyjęcie za 1995 rok zeznania podatkowego zawierającego odliczenie od dochodu wydatków na budowę domu mieszkalnego. Podatnicy wyjaśnili, że nie wiedzieli o przysługującym im prawie odliczenia od dochodu wydatków mieszkaniowych.

W ocenie organów podatkowych brak jednak było podstaw do wydania decyzji wymiarowej określającej należny podatek dochodowy w innej wysokości niż wynikająca z rozliczenia dokonanego przez płatnika. Jak zauważył organ, zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zasadą jest obowiązek podatników składania w urzędzie skarbowym zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym według ustalonego wzoru w terminie do 30 kwietnia następnego roku. W zeznaniu tym podatnicy sami obowiązani są obliczyć należny podatek zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy od podstawy opodatkowania ustalonej zgodnie z art. 26, tj. z możliwością odliczenia m.in. wydatków mieszkaniowych. Jeżeli jednak podatnik tak jak Roman M. w terminie do 15 stycznia następnego roku złoży oświadczenie wg ustalonego wzoru (PIT-12), które traktuje się na równi z zeznaniem, m.in., że nie ponosi wydatków podlegających odliczeniu (art. 26), obliczenia podatku dokonuje płatnik. Wybór tej formy rozliczenia podatkowego oznacza rezygnację z prawa odliczenia wydatków mieszkaniowych, które to prawo podatnik może skutecznie zrealizować w terminie do 30 kwietnia następnego roku. Informacja prasowa powołana przez podatników nie stanowi źródła prawa.

Małżonkowie najpierw w odwołaniu, a potem w skardze do sądu powołali się na artykuł prasowy. Wynikało z niego, że możliwa jest korekta zeznania podatkowego w okresie trzech lat od zakończenia roku podatkowego i wnieśli o uwzględnienie wniesionej korekty. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że skarga podatników nie jest zasadna. W jego ocenie wnioskowana korekta zeznania podatkowego nie miała uzasadnienia prawnego, bowiem skarżący ani jego małżonka nie składali zeznania podatkowego w rozumieniu art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, by można było na podstawie ust. 6 art. 45 tej ustawy określić inną wysokość należnego podatku.

Jak zauważył sąd skarżący, Roman M., zgodnie z art. 37 ust. 1 omawianej ustawy wybrał przewidzianą w tym przepisie formę obliczenia podatku za pośrednictwem płatnika oświadczając w terminie do 15 stycznia, że nie ponosi wydatków podlegających odliczeniu oraz że nie korzysta z możliwości łącznego opodatkowania dochodów z dochodami małżonki. Obliczony przez płatnika podatek za 1995 rok był zatem podatkiem należnym od skarżącego. Jak zauważył sąd, art. 37 ust. 1 ustawy przewiduje wprawdzie możliwość wydania decyzji przez urząd skarbowy określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Jednakże żądanie podatnika sprostowania obliczenia podatku przez płatnika bądź uznania nieistnienia obowiązku podatkowego oraz zwrotu niesłusznie pobranej kwoty w omawianej sytuacji było w ówczesnym stanie prawnym ograniczone miesięcznym terminem od dnia pobrania podatku. Był to termin prawa materialnego, z upływem którego podatnik traci prawo żądania sprostowania podatku obliczonego przez płatnika. Utrata żądania sprostowania obliczenia podatku przez płatnika oznacza, że podatek wynikający z tego obliczenia jest podatkiem należnym.


OPINIA

 

MICHAŁ ZAJĄC

prawnik z kancelarii Stolarek & Grabalski

Wyrok dotyczy stanu prawnego sprzed ponad dekady. Przez ten czas przepis art. 37 ustawy o PIT, w którym uregulowano instytucję obliczenia podatku rocznego przez płatnika, ulegał kilkakrotnym zmianom (m.in. skrócono termin składania oświadczenia PIT-12 przez podatnika z 15 do 10 dnia stycznia roku następnego). Nie zmieniła się jednak główna idea tej instytucji prawnej polegająca na przeniesieniu obowiązku rocznego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych z podatnika na płatnika. W większości sytuacji podatnikiem będzie osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę w jednym tylko zakładzie pracy, a płatnikiem będzie pracodawca tej osoby. Pamiętać jednak należy, że płatnik (tj. zakład pracy) dokonujący rozliczenia rocznego za podatnika nie uwzględni w rozliczeniu rocznym (PIT-40) m.in. tzw. ulgi internetowej, czy też nie zastosuje wspólnego rozliczenia podatku przez małżonków. Skorzystanie z tych preferencji możliwe jest jedynie poprzez indywidualne rozliczenie się podatników (PIT-36 czy też PIT-37).

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Karolina Piekarczyk

Radca prawny

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »