| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Poradniki > Przychód z działalności gospodarczej w PIT

Przychód z działalności gospodarczej w PIT

Własna firma to coraz bardziej popularny pomysł na zarabianie pieniędzy. Jednak prowadzenie działalności gospodarczej może wiązać się z problemami w rozliczeniu z fiskusem. Zwłaszcza osoby fizyczne, które nie korzystają z profesjonalnego wsparcia, mogą mieć kłopot z zakwalifikowaniem określonych należności do poszczególnych kategorii podatkowych i prawidłowym ich rozliczeniem podatkowym. Przychód z działalności gospodarczej w podatku dochodowym od osób fizycznych to powód wielu sporów przedsiębiorców z fiskusem. O tym, do jakiego źródła przychodu zakwalifikować daną należność, czy można skorzystać ze zwolnienia albo jakie skutki dla działalności wywołuje dana transakcja, często ostatecznie rozstrzyga dopiero sąd administracyjny. Warto więc uczyć się na cudzych błędach i znać poglądy wojewódzkich sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące przychodów z działalności gospodarczej.

Kwoty należne są przychodem podlegającym PIT

SENTENCJA

Cecha należności dotyczy kwot, które są wymagalne w rozumieniu prawa cywilnego. Zasadne jest przyjęcie, że przychodami stają się kwoty, których podatnik może skutecznie domagać się od swego kontrahenta.

Wyrok NSA z 16 listopada 2006 r., niepublikowany.

SYGN. AKT II FSK 1375/05

UZASADNIENIE

Organy podatkowe określiły podatnikowi zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 rok. Podatnik w 1998 roku był m.in. właścicielem firmy oraz współwłaścicielem (50 proc. udziałów) spółki cywilnej. W ocenie organów podatkowych w zakresie działalności w pierwszej firmie nie wykazał w księdze podatkowej sprzedaży części towarów. W odniesieniu do spółki cywilnej, której działalność stanowiła budowa domów jednorodzinnych na zlecenie osób fizycznych, organy uznały zaniżenie uzyskanego przez podatnika dochodu z tytułu prowadzenia tej działalności. Wspólnicy spółki cywilnej przyjęli w 1998 roku, z tytułu umowy o budowę domu, na podstawie wystawionych dowodów KP kwotę 205 tys. zł brutto. W dokumentacji podatkowej wykazali natomiast przychód w kwocie 80 tys. zł wynikający z wystawionego rachunku uproszczonego. Organy ustaliły, że wspólnicy spółki wystąpili do kontrahentów o zapłatę dodatkowej kwoty brutto 25 980,75 zł wynikającej z ostatecznego wyliczenia należności za wykonane w 1998 roku usługi związane z budową domu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że organy podatkowe miały rację. W ocenie sądu całość wymienionej kwoty, w tym również w części faktycznie nieotrzymanej w 1998 roku, a wynikającej z ostatecznych rozliczeń wykonanych robót budowlanych, stanowiła przychód należny spółki cywilnej (i odpowiednio przychód jej wspólników) w rozumieniu art. 14 ust. 1 ustawy z 26 lutego 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Również Naczelny Sąd Administracyjny nie przyznał racji podatnikowi. Zgodnie z przepisami za przychód z działalności gospodarczej uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. Z treści art. 14 ust. 1 ustawy o PIT wynika zdaniem sądu, że za przychody należy uważać nie tylko sumy (wartości) rzeczywiście przez podatnika osiągnięte, tj. otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika, lecz również kwoty faktycznie nieotrzymane, ale należne z tytułu wykonanych usług (sprzedaży towarów). Cecha należności dotyczy więc kwot, które są wymagalne w rozumieniu prawa cywilnego. Zatem zasadne jest przyjęcie, że przychodami stają się kwoty, których podatnik może skutecznie domagać się od swego kontrahenta.

Jak podkreślił sąd, przychód nie powstaje przed datą, w której wymagalne stało się roszczenie o zapłatę należności za wykonaną usługę czy sprzedany towar. Konieczne jest więc ustalenie, w jakiej dacie podatnik (wierzyciel) mógł najwcześniej domagać się zapłaty za wykonanie określonych czynności. W orzecznictwie podkreślano przy tym, że analizowana regulacja nie rozróżnia, czy przychód jest sporny czy bezsporny. Ten fakt nie ma wpływu na określenie przychodu z działalności gospodarczej. Powyższe należy do zakresu prawa cywilnego i jest rozstrzygane przez sąd powszechny. W prawie podatkowym najważniejsze jest wykonanie usługi - sprzedaży towaru i upływ terminu do zapłaty należności.

W ocenie NSA bez znaczenia jest okoliczność sporu cywilnoprawnego co do wysokości należności wynikających z tytułu usług wykonanych przez spółkę na rzecz kontrahentów. Istotne jest samo wykonanie usługi przez podatnika, które rodzi po stronie świadczeniobiorcy obowiązek zapłaty określonej kwoty pieniędzy. Wypełnienia tego obowiązku zapłaty w umówionym zakresie i terminie podatnik może (co zresztą uczynił) domagać się w postępowaniu cywilnym.

Wobec tego kwoty wynikające z dokumentów księgowych spółki (faktur, ostatecznych wezwań do zapłaty, rozliczenia końcowego zawierającego wykaz wykonanych usług), których zapłaty podatnik ma prawo żądać w związku z wykonaniem umowy łączącej spółkę z inwestorami, są kwotami należnymi w rozumieniu art. 14 ust. 1 ustawy o PIT.

Jak zauważył NSA, w przypadku ustalenia w postępowaniu przed sądem powszechnym, że wysokość należności wykonawcy była inna niż przyjęta w podstawie faktycznej decyzji, rozważyć należy możliwość wznowienia postępowania podatkowego. Niemniej okoliczność sporu co do wysokości wymagalnych (należnych) sum pieniędzy w postępowaniu przed sądem powszechnym nie może wstrzymywać wykonania zobowiązań publicznoprawnych z uwagi na ryzyko niemożliwości ich późniejszego wyegzekwowania w związku z biegnącymi terminami przedawnienia.

OPINIA

PIOTR TERLECKI

aplikant adwokacki, Kancelaria Prawna Chałas i Wspólnicy

Jednym z bardziej spornych zagadnień dotyczących przychodu z podatku PIT jest ustalenie denotacji pojęcia kwoty należnej na tle art. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku słusznie zwrócił uwagę na to, że kwestia sporności bądź niesporności danej należności nie ma tak naprawdę wpływu na sam obowiązek publicznoprawny - istotny jest bowiem sam fakt wykonania usługi, natomiast rozstrzygnięcie o wysokości należności wynikających z tej usługi ma charakter stricte cywilnoprawny i należy do oceny sądów powszechnych w innym postępowaniu.

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Rachelski i Wspólnicy Kancelaria Prawnicza

Rachelski i Wspólnicy Kancelaria Prawnicza - Bezpiecznie i pewnie prowadzimy do celu

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »