| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Poradniki > Opodatkowanie odszkodowań i kar umownych

Opodatkowanie odszkodowań i kar umownych

Dla podatników PIT, zarówno przedsiębiorców, jak i osób pozostających na etacie, istotne znaczenie ma opodatkowanie otrzymywanych odszkodowań i kar umownych. Wolne od podatku dochodowego są uzyskane odszkodowania, których wysokość lub zasady ustalania regulują odrębne przepisy. Od tej zasady ustawodawca przewidział jednak wiele wyjątków. Przedsiębiorca natomiast zawsze zapłaci podatek od kary umownej otrzymanej w wyniku niewywiązania się z umowy przez kontrahenta.

Czy wypłatę kary umownej z tytułu odstąpienia od umowy można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów?

MICHAŁ DEC

doradca podatkowy, Kancelaria Podatkowa Ożóg i Wspólnicy

Kary umowne (odszkodowania) z tytułu rozwiązania umowy nie zostały przez ustawodawcę ujęte w katalogu wyłączeń wydatków z kosztów uzyskania przychodów, określonym w art. 16 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych. Niemniej jednak podatnik, aby zaliczyć taki wydatek do kosztów podatkowych, zobowiązany jest wykazać, iż został on poniesiony w celu osiągnięcia przychodu bądź zachowania i zabezpieczenia źródła przychodów w oparciu o definicję kosztów uzyskania przychodów określoną w art. 15 ust. 1 ustawy o PIT. Taka konkluzja wynika z interpretacji organów podatkowych, które często ograniczają podatnikom możliwość zaliczenia takich wydatków do kosztów podatkowych. Dlatego też, decydując się na zerwanie umowy, podatnik powinien zbadać, czy istnieje związek takiej kary z osiągniętym przychodem, a konkretnie, czy fakt odstąpienia od umowy znajduje odzwierciedlenie w możliwości wygenerowania odpowiedniego przychodu.

Takie sytuacje występują, gdy podatnik godzi się na rozwiązanie umowy, jeżeli w wyniku jej rozwiązania ma możliwość ukształtowania innej korzystniejszej dla niego transakcji. Przykładowo deweloper odstępuje od zawarcia umowy przyrzeczonej i płaci uprzednio zastrzeżoną karę, gdyż zamierza sprzedać lokale za wyższą cenę (podobne stanowisko zostało zawarte w interpretacji naczelnika pomorskiego urzędu skarbowego z 25 maja 2007 r., nr DP/423-0065/07/AK) albo wydzierżawiający wypowiada niekorzystną dla niego umowę dzierżawy, żeby zawrzeć nową umowę na korzystniejszych warunkach. W takich sytuacjach motywem zerwania umowy przez podatnika jest oczekiwanie osiągnięcia wymiernych korzyści ekonomicznych wynikających z nawiązania stosunków handlowych z innym kontrahentem.

Niestety, część organów podatkowych kwestionuje możliwość zaliczenia kar i odszkodowań w takiej sytuacji, na co wskazuje chociażby interpretacja naczelnika łódzkiego urzędu skarbowego z 20 kwietnia 2005 r., nr ŁUS-II-2-423/49/05/AG. Jeszcze bardziej rygorystyczne stanowisko zajmują organy podatkowe, w sytuacji gdy umowa rozwiązywana jest z inicjatywy nabywcy towaru lub usługi. W takiej sytuacji bowiem choć korzyści ekonomiczne związane z odstąpieniem od umowy wynikające ze zmniejszenia kosztów (straty) są oczywiste, to nie prowadzą do osiągnięcia konkretnego przychodu przez podatnika. Dlatego też organy podatkowe często uznają, iż zapłata kary (odszkodowania) z tytułu rozwiązania umowy prowadzi jedynie do zwolnienia się od zobowiązania bądź zmniejszenia straty i nie można jej powiązać z przychodem podatkowym, co warunkuje możliwość jej uznania za koszt podatkowy (decyzja dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z 22 lutego 2007 r., PD.1-4218-74/ 06/I).

Wydaje się, iż niewielki wpływ na liberalizację takiego stanowiska organów podatkowych będzie miała zmiana definicji kosztów uzyskania przychodów, obowiązująca od 1 stycznia 2007 r., w wyniku której uznano za koszty podatkowe także koszty poniesione w celu zachowania oraz zabezpieczenia źródła dochodów. Moim zdaniem w przypadku dalszego utrzymania tak restrykcyjnej interpretacji art. 15 ust. 1 ustawy o PIT przez organy podatkowe brak będzie bowiem możliwości zaliczenia kar (odszkodowań) także do kategorii kosztów służących zabezpieczeniu bądź zachowaniu źródła przychodów. Możliwość zaliczenia wydatków do kosztów podatkowych byłaby jednak możliwa, gdyby organy podatkowe brały pod uwagę kryterium celowości oraz racjonalności ponoszenia takich wydatków przez podatników.

(MGM)

PODSTAWA PRAWNA

• Art. 22 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Karolina Piekarczyk

Radca prawny

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »