| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Poradniki > Skutki podatkowe powiązań między firmami

Skutki podatkowe powiązań między firmami

W obrocie gospodarczym często zdarzają się sytuacje, że zaprzyjaźnionym firmom sprzedajemy coś taniej, po cenach niższych niż innym odbiorcom. Na obniżenie ceny wpływają relacje między podmiotami. Nieco inaczej kształtują się transakcje ze wspólnikami, udziałowcami, firmami prowadzonymi przez członków rodzin. Trzeba jednak pamiętać, iż zawieranie tego typu transakcji wiąże się z dodatkowymi obowiązkami podatkowymi. Wykorzystywanie powiązań między firmami powoduje określone skutki podatkowe.

Konieczna dokumentacja

Zgodnie z art. 25a ustawy PIT, podmioty dokonujące transakcji z podmiotami powiązanymi lub transakcji z podmiotami mającymi miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium kraju stosującego szkodliwą konkurencję podatkową (chodzi tutaj przede wszystkim o tzw. raje podatkowe) są obowiązane do sporządzania odpowiedniej dokumentacji podatkowej dotyczącej tych transakcji. W przypadku jej nieprzedstawienia dodatnia różnica między dochodem ustalonym przez organ i zadeklarowanym przez podatnika będzie podlegać opodatkowaniu stawką 50 proc. Dokumentacja podatkowa powinna obejmować transakcje zawierane z podmiotami powiązanymi od 1 stycznia 2001 r.

Obowiązek sporządzenia dokumentacji podatkowej dotyczy:

• transakcji z podmiotami powiązanymi, których wartość przekracza w danym roku podatkowym równowartość:

- 100 tys. euro, jeżeli wartość transakcji nie przekracza 20 proc. kapitału zakładowego (akcyjnego) spółki;

- 30 tys. euro - w przypadku świadczenia usług sprzedaży lub udostępniania wartości niematerialnych i prawnych;

- 50 tys. euro w pozostałych przypadkach

oraz

• transakcji z podmiotami mającymi miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium kraju stosującego szkodliwą konkurencję podatkową mającymi siedzibę w rajach podatkowych. Obowiązek informacyjny dotyczy tutaj transakcji, których wartość przekracza w danym roku podatkowym równowartość 20 tys. euro.

WAŻNE

Dokumentacja podatkowa powinna obejmować transakcje zawierane z podmiotami powiązanymi od 1 stycznia 2001 r.

Należy zaznaczyć, że powyższe wartości, które zostały wyrażone w euro, przeliczać należy na walutę polską według średniego kursu ogłaszanego przez NBP obowiązującego w ostatnim dniu roku podatkowego poprzedzającego rok podatkowy, w którym transakcja została zawarta. Zatem w sytuacji, gdy dokumentowana transakcja miała miejsce w 2007 roku, kurs przeliczeniowy należy zastosować z 31 grudnia 2006 r. Jeśli na ten dzień kurs nie zostałby ogłoszony, za podstawę należałoby przyjąć kurs z ostatniego dnia roboczego tego roku.

Jak zostało to zaznaczone wyżej, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, wszelkie transakcje z podmiotem powiązanym mogą być kontrolowane pod kątem ich zgodności z warunkami rynkowymi i zasadą ekonomicznej racjonalizacji działania. W celu ułatwienia pracy organom kontroli niezbędne jest opracowanie dokumentacji transakcji powiązanych.

Dokumentacja cen transferowych jest szczególnym opisem transakcji. Dostarcza ona informacji o przedmiocie transakcji, roli podatnika oraz jego kontrahenta, celach transakcji, sposobie ustalenia ceny, rentowności transakcji oraz strategii działania podmiotów.

Ze względu na biznesowy charakter informacji zawartych w dokumentacji musi być ona sporządzana przy aktywnym udziale poszczególnych komórek merytorycznych zaangażowanych w daną transakcję. W praktyce przyjęła się zasada, że sporządza ją dział odpowiedzialny za współpracę z powiązanym podmiotem, natomiast następnie weryfikacji dokonuje dział finansowy.

W przypadku kontroli, na żądanie organów, podmioty te zobowiązane są do przedstawienia dokumentacji transakcji powiązanych w terminie siedmiu dni od chwili doręczenia żądania. Jej opracowanie wymaga sporych nakładów pracy, dokonania skomplikowanych obliczeń finansowych i analiz. Ponadto należy szczegółowo określić funkcje, jakie spełniać będą podmioty biorące udział w danej transakcji, przewidywane koszty, metodę i sposób kalkulacji zysków, cenę przedmiotu transakcji, strategię gospodarczą, a także oczekiwane przez podmioty korzyści.

WAŻNE

Dokumentacja cen transferowych jest szczególnym opisem transakcji. Dostarcza ona informacji o przedmiocie transakcji, roli podatnika oraz jego kontrahenta, celach transakcji, sposobie ustalenia ceny, rentowności transakcji oraz strategii działania podmiotów.

W ostatnim czasie władze skarbowe wykazują coraz to większe zainteresowanie transakcjami zawieranymi pomiędzy podmiotami powiązanymi. Nierynkowe ceny mogą bowiem wpływać na zaniżenie podstawy opodatkowania, czyli obniżenie poziomu dochodów budżetowych. Należy zwrócić uwagę, iż organy skarbowe dbają o realizację dochodów budżetu. Wymagają, aby ceny każdorazowo były ustalane na poziomie rynkowym, czyli takim, jaki zastosowałyby podmioty niezależne. Zakwestionowanie cen transferowych wiąże się z ryzykiem oszacowania przez organ podatkowy dochodu spółki i określenia wysokości jej zobowiązania podatkowego w wartości innej niż zadeklarowana. W związku z tym niezwykle ważne jest opracowanie dokumentacji, aby zawierała ona rzetelne uzasadnienie wysokości ceny transakcji i ewentualnych różnic pomiędzy ceną zawartych transakcji a cenami rynkowymi, czyli stosowanymi na rynku pomiędzy podmiotami ze sobą niepowiązanymi.

Należy podkreślić, iż ceny transferowe nie mają wpływu na łączny dochód podmiotów powiązanych. Jednakże niezwykle często w wyniku takich powiązań zostają ustalone warunki znacznie różniące się od tych, jakie ustaliłyby między sobą podmioty niezależne, w wyniku czego podmiot nie wykazuje dochodów albo wykazuje je niższe od tych, jakich należałoby oczekiwać, gdyby wymienione powiązania nie istniały. Powstaje także ryzyko przerzucania dochodów do krajów o korzystniejszych przepisach podatkowych. W takich przypadkach dochody danego podmiotu oraz należny podatek określa się bez uwzględnienia warunków wynikających z tych powiązań.

Warto jednak zwrócić uwagę na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który to w wyroku z 16 lutego 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 790/99 stwierdził, iż sam fakt powiązań gospodarczych nie może rodzić ujemnych skutków podatkowych dla podmiotów powiązanych, choćby jeden z nich korzystał ze szczególnych ulg w podatku dochodowym. W opinii sądu przeczyłoby to wolności gospodarczej, która polega m.in. na tworzeniu podmiotów specjalistycznych wzajemnie się uzupełniających. Sąd wskazał, że kontakty handlowe między takimi podmiotami nie muszą być podyktowane unikaniem lub ograniczaniem opodatkowania, a mogą mieć na celu wyłącznie obniżenie kosztów działalności, podział obszarów działalności bądź zapewnienie pewności obrotu.

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Anna Bielińska-Piechota

Ekspert ds. Kadr i Płac

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »