| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE MOBILNE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Poradniki > Podatkowe konsekwencje przekształceń organizacyjnych spółek

Podatkowe konsekwencje przekształceń organizacyjnych spółek

Zmiany organizacyjne podmiotów gospodarczych są zjawiskiem częstym i powszechnym. Przekształcenie, likwidacja czy połączenie spółki wiąże się z mniej lub bardziej skomplikowanymi operacjami prawnymi. Te zaś na gruncie prawa podatkowego wywołują szereg skutków, które często wiążą się z koniecznością zapłaty podatku. Czasami takie, a nie inne skonstruowanie umowy dotyczącej przekształcenia spółki w inny podmiot może spowodować lub wyeliminować konieczność zapłaty podatku. Z najnowszego orzecznictwa wynika, że sądy administracyjne, coraz częściej dokonując wykładni prawa podatkowego, biorą pod uwagę szerokie prawnogospodarcze aspekty przekształceń. A także chętnie sięgają do prawa UE i orzecznictwa ETS, co odbywa się nierzadko z dużą korzyścią dla skarżących.

Przy przekształceniu spółki nie powstaje dochód

SENTENCJA

Sukcesja uniwersalna, w rozumieniu kodeksu spółek handlowych, jak i sukcesja podatkowa zakładają, że spółka przekształcana nie jest traktowana jako podmiot likwidowany, lecz mamy tożsamość podmiotu przekształconego i przekształcanego, a jedynie zmienia się forma prawna tego podmiotu. Nie można więc w tym przypadku mówić o faktycznym uzyskaniu przez tych wspólników dochodu z udziału w zyskach osób prawnych, o którym mowa w art. 24 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wyrok WSA we Wrocławiu z 28 stycznia 2008 r., niepublikowany

SYGN. AKT I SA/Wr 935/07

UZASADNIENIE

Spółka wystąpiła o udzielenie interpretacji co do podatku dochodowego od osób prawnych. Podatniczka wyjaśniła, że planuje dokonanie przekształcenia w spółkę komandytową i posiada niepodzielne zyski z lat ubiegłych, zgromadzone na kapitale zapasowym. Miała wątpliwości, czy wspólnicy spółki z o.o., będący osobami fizycznymi i prawnymi, osiągną przychód w związku z przekształceniem spółki i przeznaczeniem kapitału zapasowego na kapitał podstawowy spółki komandytowej. I czy to spowoduje, że spółka jako płatnik podatku będzie zobowiązana do pobrania zryczałtowanego podatku z tytułu przychodu z udziału w zyskach osób prawnych.

Organy podatkowe uznały, że przekształcenie spółek powoduje przeniesienie majątku jednej spółki działającej w określonej formie na inny podmiot, który dalszą działalność ma prowadzić jako spółka handlowa innego typu. Skutki prawnopodatkowe przekształceń podmiotów gospodarczych uregulowane zostały w art. 93a Ordynacji podatkowej. Zgodnie z nim osobowa spółka handlowa, zawiązana w wyniku przekształcenia spółki kapitałowej, wstępuje we wszystkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki przekształcanej spółki. W ocenie organów przekształcenie spółki z o.o. w spółkę komandytową jest kontynuacją działalności, jednakże w innej formie prawnej. W miejsce spółki kapitałowej, wyposażonej przede wszystkim w osobowość prawną, powstaje spółka osobowa, czyli jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej.

W ocenie organów podatkowych wskutek dokonanego przekształcenia kwoty nierozdysponowanych zysków z lat ubiegłych zgromadzonych na kapitale zapasowym staną się składową częścią kapitału podstawowego spółki komandytowej. O przekształceniu spółki z o.o. decydują uchwałą jej wspólnicy, którzy winni złożyć deklaracje o uczestnictwie w spółce osobowej. Dlatego u wspólników spółki z o.o., którzy z dniem przekształcenia staną się wspólnikami spółki komandytowej, na dzień przekształcenia powstanie przychód z udziału w zyskach osoby prawnej w wysokości nadwyżki wartości udziałów kapitałowych w spółce komandytowej objętych w zamian za wniesiony majątek spółki z o.o. nad wartością kapitału zakładowego stanowiącego część owego majątku wnoszonego do spółki komandytowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, do którego spółka zaskarżyła niekorzystną dla siebie interpretację, przyznał jej rację. Jak zauważył sąd, w przypadku przekształcenia spółce przekształconej przysługują z mocy prawa wszystkie prawa i obowiązki spółki przekształcanej. Spółka ta nie wstępuje, ale jest przez cały czas podmiotem tych praw i obowiązków. W ocenie sądu sukcesja uniwersalna w rozumieniu kodeksu spółek handlowych, jak i sukcesja podatkowa (art. 93a Ordynacji podatkowej) zakładają, że spółka przekształcana nie jest traktowana jako podmiot likwidowany, lecz mamy tożsamość podmiotu przekształconego i przekształcanego. Zmienia się jedynie forma prawna tego podmiotu. Z woli wspólników opowiadających się za przekształceniem, kapitał zapasowy tej spółki podlega przekształceniu na wkłady wspólników spółki osobowej, zgodnie z zasadami obowiązującymi w przekształconym podmiocie, a ustalenie wartości wkładu następuje na poziomie kapitału zakładowego spółki przekształconej, natomiast wartość wkładów przy powstawaniu spółki składa się na kapitał podstawowy. Zatem wspólnicy decydując o przekształceniu nie zabierają głosu w kwestii dysponowania zgromadzonym kapitałem zapasowym. Po prostu w wyniku procesu przekształceniowego, będąc konsekwencją zmiany formy prawnej, kapitał ten podlega regułom rządzącym w spółce komandytowej, działalność gospodarcza będzie zatem kontynuowana przy wykorzystaniu tego samego majątku przez spółkę przekształconą.

Zdaniem sądu tylko wspólnicy niebiorący udziału w procesie przekształcenia uzyskują przychód z udziału w zyskach - bowiem należy im się równowartość ich udziałów.

Nie można więc mówić, iż w konsekwencji podjęcia uchwały o przekształceniu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w spółkę komandytową wspólnicy faktycznie uzyskali dochód z udziału w zyskach osób prawnych - przekształcanej spółki, o którym mowa w art. 24 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jak podkreślił sąd, przepisy w spornym zakresie budzą poważne wątpliwości i są przedmiotem szerokiej dyskusji w doktrynie. Sąd zwrócił uwagę, że konstytucyjne zasady przyzwoitej legislacji, stanowiące przejaw ogólnej zasady ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez niego prawa, wymagają od ustawodawcy należytego formułowania przepisów. Przepis art. 24 ust. 5 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.), wskazując co jest dochodem z udziału w zyskach osób prawnych, nie obejmuje swoim zakresem regulacji sytuacji przekazania skumulowanych zysków spółki kapitałowej na kapitał podstawowy (wkłady) spółki osobowej w wyniku przekształcenia tych spółek. A więc będący przedmiotem interpretacji stan faktyczny nie mieści się w katalogu źródeł przychodów, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 i 9 tej ustawy.

OPINIA

PAWEŁ JABŁONOWSKI

doradca podatkowy z Kancelarii Prawnej Chałas i Wspólnicy

Wyrok dotyczy istotnej i niezwykle kontrowersyjnej w doktrynie jak i w stanowiskach organów podatkowych kwestii przekształcenia spółki z o.o. posiadającej niepodzielone zyski z lat ubiegłych zgromadzone w kapitale zapasowym w spółkę komandytową, które mają być przeznaczone na kapitał spółki przekształconej.

Sąd słusznie przeciwstawił się profiskalnemu stanowisku administracji podatkowej, której stanowisko w tym przypadku z zasady jest błędne. Nie ulega bowiem wątpliwości, że dochodem z udziału w zyskach osób prawnych jest dochód faktycznie uzyskany z tego udziału. W przypadku przekształcenia podmiotów, a zatem zmiany formy prawnej, nie dochodzi do likwidacji przekształcanego podmiotu. Tym samym nie można wyciągnąć wniosku, że niepodzielone zyski spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przechodzą na wspólników spółki komandytowej w postaci udziałów kapitałowych pozostawionych do ich dyspozycji. Niepodzielone zyski stały się majątkiem spółki komandytowej, natomiast wysokość wkładów wspólników zazwyczaj odzwierciedla partycypację w zyskach (ewentualnie w stratach) spółki, ale majątek ten nie jest postawiony do dyspozycji poszczególnych wspólników i nie rodzi tym samym obowiązku podatkowego z tytułu przekształcenia.

reklama

Polecamy artykuły

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Kancelaria Prawna "Świeca i Wspólnicy"

Kancelaria Prawna „Świeca i Wspólnicy” Sp. k. jest podmiotem intensywnie rozwijającym się na polskim oraz międzynarodowym rynku usług prawnych. Wyróżnia się przede wszystkim postępowym działaniem, które ma na celu zapewnienie kompleksowego wsparcia prawnego oraz biznesowego zarówno dla przedsiębiorców, jak i klientów indywidualnych.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »