| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE MOBILNE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Poradniki > Podatkowe konsekwencje przekształceń organizacyjnych spółek

Podatkowe konsekwencje przekształceń organizacyjnych spółek

Zmiany organizacyjne podmiotów gospodarczych są zjawiskiem częstym i powszechnym. Przekształcenie, likwidacja czy połączenie spółki wiąże się z mniej lub bardziej skomplikowanymi operacjami prawnymi. Te zaś na gruncie prawa podatkowego wywołują szereg skutków, które często wiążą się z koniecznością zapłaty podatku. Czasami takie, a nie inne skonstruowanie umowy dotyczącej przekształcenia spółki w inny podmiot może spowodować lub wyeliminować konieczność zapłaty podatku. Z najnowszego orzecznictwa wynika, że sądy administracyjne, coraz częściej dokonując wykładni prawa podatkowego, biorą pod uwagę szerokie prawnogospodarcze aspekty przekształceń. A także chętnie sięgają do prawa UE i orzecznictwa ETS, co odbywa się nierzadko z dużą korzyścią dla skarżących.

Obniżenie udziału kapitałowego jest wolne od CIT

SENTENCJA

Kwoty otrzymane przez spółkę z tytułu obniżenia udziału kapitałowego w spółce celowej (spółce komandytowej), stanowiące równowartość obniżenia wkładu nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych.

Wyrok WSA w Kielcach z 16 kwietnia 2008 r., niepublikowany

SYGN. AKT I SA/Ke 47/08

UZASADNIENIE

Spółka prowadzi działalność inwestycyjno-deweloperską. Planuje ją rozszerzyć poprzez utworzenie spółki celowej działającej w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Do niej wniesie aport w postaci przedsiębiorstwa według wartości rynkowej. W zamian za wniesiony aport spółka obejmie udziały w spółce celowej o wartości nominalnej odpowiadającej wycenie rynkowej aportu. Po wniesieniu aportu spółka celowa przekształci się w spółkę komandytową. Spółka zapytała, czy kwoty uzyskane przez spółkę z tytułu obniżenia udziału kapitałowego w spółce celowej działającej w formie spółki komandytowej podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych.

Organy podatkowe nie zgodziły się ze stanowiskiem spółki, że kwoty otrzymane przez nią z tytułu obniżenia udziału kapitałowego w spółce celowej (spółce komandytowej), stanowiące równowartość obniżenia wkładu, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych.

Rację spółce przyznał jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach. Sąd zwrócił uwagę na art. 12 ust. 4 pkt 3 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych. Zdaniem spółki kwoty otrzymane z tytułu obniżenia udziału kapitałowego w spółce celowej (spółce komandytowej), stanowiące równowartość obniżenia wkładu korzystają z wyłączenia na podstawie art. 12 ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT.

W ocenie sądu wykładnia gramatyczna tego przepisu prowadzi do jednoznacznego wniosku, że do przychodu spółki nie zalicza się umorzenia udziałów w spółce. Jest to wyjątek od zasady obowiązującej w tym podatku, że przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód bez względu na rodzaj źródeł przychodów, z jakich dochód ten został osiągnięty (art. 7 ust. 1 powołanej ustawy). Katalog przychodów określa przepis art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i ten również przepis wyłącza z zakresu opodatkowania tym podatkiem określone rodzaje przychodów, stanowiąc w ustępie 4 pkt 3, iż do przychodów nie zalicza się umorzenia udziałów lub akcji w spółce w części stanowiącej koszt ich nabycia bądź objęcia.

Jednocześnie przepisy podatkowe o charakterze szczególnym, a takim w świetle powyższego niewątpliwie jest przepis art. 12 ust. 4 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, nie powinny być interpretowane w sposób rozszerzający, bowiem przez wykładnię nie można tworzyć nowych podatkowo-prawnych stanów faktycznych podlegających opodatkowaniu lub zwolnieniu od opodatkowania. Obowiązek podatkowy musi być wyrażony w ustawie (art. 217 konstytucji) w sposób jasny, kompletny i zupełny. Wykładnia przepisów podatkowych, zwłaszcza przepisów ustanawiających zwolnienia podatkowe, winna być zatem wykładnią ścisłą.

Uregulowane w art. 199 k.s.h. umorzenie udziałów jest czynnością zmierzającą do unicestwienia pewnej partii lub wszystkich udziałów, umorzone mogą być również części udziałów. Umorzenie udziałów powoduje w konsekwencji likwidację określonej cząstki kapitału zakładowego, gdy jest ono połączone z obniżeniem kapitału zakładowego. Należy pamiętać przy tym, że problematyka obniżenia kapitału zakładowego pozostaje w ścisłym związku z umorzeniem udziałów. Umorzenie może być finansowane między innymi z obniżonego kapitału zakładowego. Ponadto obniżenie kapitału zakładowego nie musi wiązać się jedynie ze zmniejszeniem liczby udziałów, ale może odbyć się poprzez zmniejszenie wartości nominalnej udziałów i wypłatę wspólnikom kwot stanowiących wartość obniżonych udziałów, czyli z wypłatą kwot, o które kapitał zakładowy obniżono. Kwoty te powinny odpowiadać co najmniej wartości księgowej udziałów.

W ocenie sądu z uwagi na art. 263 k.s.h. i art. 199 k.s.h. w sprawie będzie miał zastosowanie art. 12 ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT. Mamy do czynienia z obniżeniem kapitału zakładowego spółki celowej poprzez umorzenie części udziału w spółce celowej (umorzeniem udziałów), których równowartość podlegająca wypłacie na rzecz wspólników ustalona została w sposób określony w tym samym przepisie. W ocenie sądu, kwota pieniężna wypłacona spółce w istocie rzeczy byłaby wynagrodzeniem za umorzony udział. Nie sposób bowiem pominąć występującej w stanie faktycznym sprawy zasadniczej problematyki umorzenia udziałów za wynagrodzeniem jako czynności neutralnej dla podatku dochodowego od osób prawnych.

OPINIA

MAREK KOLIBSKI

doradca podatkowy w Spółce Doradztwa Podatkowego Ożóg i Wspólnicy

Spór dotyczył wskazania, czy kwoty uzyskane przez spółkę z o.o. z tytułu obniżenia udziału kapitałowego w spółce komandytowej, a zatem obniżenia wartości wkładu w spółce osobowej, podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych. Zdaniem organów podatkowych w przypadku takiego obniżenia powstaje przychód według ogólnych zasad, tj. kwoty pieniężne otrzymane z tytułu obniżenia udziału kapitałowego w spółce osobowej stanowią przychód podatkowy. Sąd, słusznie dokonując wykładni literalnej, podzielił stanowisko podatnika, iż w tym zakresie obowiązuje regulacja art. 12 ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT, zgodnie z którą do przychodów nie zalicza się m.in. zwróconych udziałów w części stanowiącej koszt ich nabycia bądź objęcia. Istotne jest w tej sprawie to, że sąd uznał, iż są to zatem tak udziały w spółkach kapitałowych, jak i udział kapitałowy w spółce osobowej.

reklama

Polecamy artykuły

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Igor Bąkowski

Radca prawny

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »