| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Poradniki > Podatkowe konsekwencje przekształceń organizacyjnych spółek

Podatkowe konsekwencje przekształceń organizacyjnych spółek

Zmiany organizacyjne podmiotów gospodarczych są zjawiskiem częstym i powszechnym. Przekształcenie, likwidacja czy połączenie spółki wiąże się z mniej lub bardziej skomplikowanymi operacjami prawnymi. Te zaś na gruncie prawa podatkowego wywołują szereg skutków, które często wiążą się z koniecznością zapłaty podatku. Czasami takie, a nie inne skonstruowanie umowy dotyczącej przekształcenia spółki w inny podmiot może spowodować lub wyeliminować konieczność zapłaty podatku. Z najnowszego orzecznictwa wynika, że sądy administracyjne, coraz częściej dokonując wykładni prawa podatkowego, biorą pod uwagę szerokie prawnogospodarcze aspekty przekształceń. A także chętnie sięgają do prawa UE i orzecznictwa ETS, co odbywa się nierzadko z dużą korzyścią dla skarżących.

Podział spółki przez wydzielenie jest wolny od VAT

SENTENCJA

Podział dokonywany przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą spółkę lub na spółkę nowo zawiązaną (podział przez wydzielenie) powoduje przeniesienie prawa własności wydzielonej części majątku. Złożoność procedur związanych z podziałem spółki nie ma przy tym znaczenia. Istotny jest ich końcowy efekt, czyli przeniesienie własności. Podział spółki przez wydzielenie jest transakcją zbycia i jako taki nie podlega VAT.

Wyrok WSA w Warszawie z 7 lutego 2008 r., niepublikowany

SYGN. AKT III SA/Wa 934/07

UZASADNIENIE

Spółka do lipca 2004 r. zajmowała się działalnością przesyłową oraz obrotem energią. Wymogi UE spowodowały konieczność wyodrębnienia działalności przesyłowej, która w sensie prawnym, organizacyjnym i decyzyjnym powinna być niezależna od działalności niezwiązanej z przesyłem energii. Realizując ten cel w 2004 roku spółka utworzyła odrębny podmiot. Nowa spółka akcyjna uzyskała koncesję na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przesyłu energii. Majątek niezbędny do prowadzenia tej działalności został udostępniony spółce na podstawie umowy dzierżawy. W efekcie stara spółka nie prowadzi już działalności w zakresie przesyłu energii, będąc jedynie właścicielem majątku służącego jej wykonywaniu.

We wniosku podatniczka wskazała, że Rada Ministrów przyjęła Program dla elektroenergetyki, którego jednym z celów jest realizacja wymogów ustawy - Prawo energetyczne. Z punktu widzenia spółki realizacja Programu wymaga trwałego wyposażenia nowo utworzonej spółki w majątek do prowadzenia działalności w zakresie przesyłu energii elektrycznej. Cel ten zostanie osiągnięty przez wydzielenie tego majątku na jej rzecz w trybie art. 529 par. 1 pkt 4 kodeksu spółek handlowych (k.s.h.). Podział zostanie przeprowadzony po przekazaniu Skarbowi Państwa wszystkich akcji wyodrębnionej wcześniej spółki. Podatniczka podkreśliła, że podział nie spowoduje zmian obecnego sposobu wykorzystywania przedsiębiorstwa. Celem planowanej operacji jest jedynie zmiana tytułu prawnego, na podstawie którego nowa spółka wykorzystuje majątek przesyłowy - tj. wyposażenie go w tytuł własności.

Zdaniem spółki opisany podział podlega wyłączeniu z opodatkowania VAT. Stanowiska podatniczki nie podzieliły jednak organy podatkowe. W ich ocenie wydzielenie części majątku i przeniesienie go na zasadach określonych w art. 529 par. 1 pkt 4 k.s.h. na inną, wcześniej zawiązaną spółkę, jest zbyciem tylko pewnych składników majątkowych. I to nawet, jeżeli stanowiły one znaczną część wartości przedsiębiorstwa. Zbywca nie pozbywa się przedsiębiorstwa, a części swego majątku, wchodzącej w jego skład.

Ostatecznie sprawą zajął się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który uznał skargę spółki za zasadną.

Jak przypomniał WSA, zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT przepisów tej ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zakładu (oddziału) samodzielnie sporządzającego bilans.

Sąd podzielił pogląd skarżącej, poparty orzecznictwem ETS, że w sytuacji, gdy ustawodawca polski zdecydował się na wprowadzenie do krajowego porządku prawnego unormowania, które zgodnie z dyrektywą mógł, choć nie musiał, przyjąć, obowiązany był to uczynić w zakresie określonym właściwym przepisem dyrektywy. W takim przypadku swoboda państwa członkowskiego sprowadza się do decyzji, czy z unormowania tego skorzystać. Jeżeli zaś ustawodawca krajowy unormowanie to zdecydował się przyjąć, wszelkie aspekty związane z jego wprowadzeniem do krajowego porządku prawnego, a następnie ze stosowaniem odpowiedniego przepisu prawa krajowego muszą być oceniane z uwzględnieniem treści, celu i dokonanej przez ETS interpretacji implementowanego przepisu dyrektywy.

Sąd przyjął, że transakcją zbycia, o której mowa w art. 6 ust. 1 ustawy o VAT, jest każda czynność, w świetle obowiązujących przepisów skutkująca przeniesieniem własności przedsiębiorstwa. Przewidziany w art. 529 par. 1 pkt 4 k.s.h. podział dokonywany przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą spółkę lub na spółkę nowo zawiązaną (podział przez wydzielenie) powoduje przeniesienie prawa własności wydzielonej części majątku. Złożoność procedur związanych z podziałem spółki nie ma przy tym znaczenia. Istotny jest ich końcowy efekt, czyli przeniesienie własności.

OPINIA

MICHAŁ BERNAT

prawnik, doradca podatkowy w spółce Wardyński i Wspólnicy

ETS jeszcze w 2003 roku potwierdził, iż Państwa Członkowskie, które (tak jak Polska) wyłączają przeniesienie przedsiębiorstwa z zakresu VAT, muszą stosować to wyłączenie także do przeniesienia każdej niezależnej części tego przedsiębiorstwa, która jest zdolna do samodzielnego prowadzenia działalności gospodarczej. Dlatego też, co potwierdza również wyrok WSA z 7 lutego 2008 roku, przeniesienie zorganizowanej części przedsiębiorstwa odpowiadającego tym kryteriom winno być w każdym przypadku wyłączone z VAT, bez jakichkolwiek dodatkowych warunków. W niniejszej sprawie także organy podatkowe przychyliły się już do tego stanowiska w decyzji z 13 maja 2008 roku, zgodnie z wyrokiem sądu.

Niemniej, nadal wydaje się przeważać pogląd, iż przeniesienie zorganizowanej części przedsiębiorstwa nie podlega VAT tylko wtedy, gdy stanowi ona samobilansujący się zakład lub oddział. Jak pokazuje doświadczenie, podważanie tej praktyki może być ryzykowne i narażać podatników na konieczność dowodzenia swoich racji w postępowaniu sądowym.

Przygotowała ALEKSANDRA TARKA

Źródło: Gazeta Prawna [Tygodnik Podatkowy] nr 126 (2248), 30 czerwca 2008 r.

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Krajowa Izba Doradców Podatkowych

Samorząd zawodowy doradców podatkowych

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »