| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Poradniki > W jakich sytuacjach wygasają zobowiązania podatkowe

W jakich sytuacjach wygasają zobowiązania podatkowe

Wygaśnięcie zobowiązania podatkowego powoduje ustanie więzi prawnej łączącej podatnika z podmiotem uprawnionym do świadczenia podatkowego. Podstawowym sposobem wygasania zobowiązań podatkowych i jednocześnie najbardziej pożądanym z punktu widzenia fiskusa jest zapłata podatku. Jednak w świetle obowiązujących przepisów podatkowych zapłata podatku jest tylko jednym z wielu sposobów wygasania zobowiązań podatkowych.

Czy zapłata podatku przez osobę trzecią powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego?

Marcin Sikora

doradca podatkowy w Kancelarii Sikora i Wspólnicy

W wyniku dokonania zapłaty następuje zaspokojenie należności Skarbu Państwa (lub jednostki samorządu terytorialnego). Dokonanie zapłaty co do zasady powoduje definitywne uwolnienie się podatnika z obowiązku uiszczenia podatku.

O ile nie budzi wątpliwości fakt, że podatek wygasa na skutek jego zapłaty przez samego podatnika, o tyle trudna może być odpowiedź na pytanie, czy zapłata podatku przez osobę trzecią również będzie powodowała wygaśnięcie zobowiązania podatkowego. W tym miejscu, przed wyrażeniem jakiejkolwiek opinii, należałoby przede wszystkim zwrócić uwagę na kierunki orzecznictwa sądów administracyjnych, które w opisywanej kwestii również nie jest jednolite.

W wyroku z 15 lutego 2001 r. (III SA 2842/99) Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w świetle prawa podatkowego podmiot występujący w charakterze podatnika nie może w drodze umowy z osobą trzecią zwolnić się z ciążących na nim obowiązków i tym samym przenieść ich na osobę trzecią. Oznacza to, że nie jest dopuszczalne przejęcie przez osobę trzecią długu podatkowego. Podobną opinię wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu z 6 marca 1998 r. (I SA/Lu 192/97).

W orzecznictwie sądów administracyjnych można również odnaleźć tezy, zgodnie z którymi podatek zapłacony przez osobę trzecią wygasa. Tak między innymi stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 marca 1998 r. (I SA/Łd 1676/96). Uznał on, iż zobowiązanie podatkowe wygasa przez zapłatę podatku, przy czym ustawa nie zastrzega, iż zapłata ta musi być dokonana przez podatnika. Sąd stwierdził przy tym, że zobowiązanie osoby trzeciej do uiszczenia za inną osobę kwot odpowiadających ciążącym na niej podatkom może wynikać z umów cywilnoprawnych. Podobną opinię wyraził WSA w Warszawie w wyroku z 16 lutego 2004 r. (III SA 1430/02). W wyroku NSA z 18 czerwca 2003 r. (SA/Bd 1138/03) natomiast sąd stwierdził, że zapłaty podatku może dokonać za podatnika również osoba trzecia, o ile uczyni to dobrowolnie, względnie czując się następcą prawnym, wskazując zobowiązanie, z tytułu którego następuje zapłata. Sąd uznał w tym wyroku również, że dokonanie w ramach zobowiązania cywilnoprawnego zapłaty podatku za podatnika nie uprawnia strony umowy do żądania zwrotu zapłaconego podatku. Z przepisu art. 59 par. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej nie wynika bowiem, aby zobowiązanie podatkowe wygasało przez jego zapłatę dokonaną wyłącznie przez podatnika.

Analizując przedstawione powyżej linie orzecznictwa należy zauważyć, że sposób postępowania powinien być uzależniony od konkretnego przypadku. Można na pewno powiedzieć, że odpowiedzialności podatnika za zapłatę podatku wobec organu podatkowego nie może wyłączyć żadna umowa cywilnoprawna między podatnikiem a osobą trzecią. Z orzecznictwa wynika również, że utrudniona bądź nawet niemożliwa może być próba dochodzenia od organu podatkowego zwrotu podatku zapłaconego dobrowolnie w imieniu podatnika przez osobę trzecią.

Stwierdzić również na zakończenie trzeba, że od zapłaty podatku przez osobę trzecią będącą odrębnym podmiotem należy rozróżnić zapłatę podatku przez osobę trzecią występującą w charakterze osoby przekazującej podatek, czyli osoby technicznie dokonującej operacji wpłaty podatku. W tym przypadku, gdy konkretna osoba fizyczna niebędąca osobiście podatnikiem wpłaca podatek w imieniu podatnika, można wręcz uznać, że nie mamy do czynienia z zapłatą przez osobę trzecią, tylko jest to zapłata przez podatnika. Będzie tak między innymi w sytuacji, gdy pracownik firmy dokona w jej imieniu zapłaty podatku. Takiej zapłacie trudno odmówić skuteczności.

(MGM)

PODSTAWA PRAWNA

• Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Maciej Dyja

Ekspert w zakresie giełdy i rynków kapitałowych.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »