| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Poradniki > Ulga mieszkaniowa w podatku od spadków i darowizn

Ulga mieszkaniowa w podatku od spadków i darowizn

W ustawie o podatku od spadków i darowizn mieszkanie nabyte w drodze spadku czy darowizny podlega odrębnemu zwolnieniu. Jeżeli podatnik nie chce lub nie może skorzystać ze zwolnienia w ramach tzw. zerowej grupy podatkowej, może wybrać tzw. ulgę mieszkaniową. Pozwala ona na wyłączenie z podstawy opodatkowania powierzchni mieszkania do 110 mkw. Jak w przypadku innych ulg, również i ta została obwarowana przez ustawodawcę określonymi warunkami. To właśnie ich spełnienie jest najczęstszą przyczyną sporów z fiskusem. Orzeczenia, w których sądy administracyjne spory te rozwiązują, mogą być bardzo cenną wskazówką dla innych podatników, zwłaszcza że w wielu orzeczeniach sądy nie kierują się literalnym brzemieniem przepisów, ale wykładnią celowościową.

Przy udziale ulgę oblicza się proporcjonalnie

SENTENCJA

Do podstawy opodatkowania nie wlicza się wartości do łącznej wysokości nieprzekraczajacej 110 mkw. powierzchni użytkowej nabytego w drodze spadku lub darowizny budynku lub lokalu. W przypadku udziału w budynku (lokalu) ulga przysługuje w proporcji do wielkości darowanego (dziedziczonego) udziału. W sytuacji gdy przedmiotem nabycia w drodze darowizny jest udział we współwłasności budynku mieszkalnego o powierzchni użytkowej przekraczającej 110 mkw., w celu obliczenia ulgi należy ustalić wartość całego budynku, odliczyć ciążące na nim długi i ciężary, a następnie wyliczyć wartość 110 mkw. powierzchni użytkowej budynku. Ułamkowa część tej wartości, odpowiadająca nabytemu udziałowi, nie podlega wliczeniu do podstawy opodatkowania.

Wyrok NSA z 18 grudnia 2007 r., niepublikowany

SYGN. AKT II FSK 1510/06

UZASADNIENIE

Umową darowizny z 25 lutego 2005 r. zawartą w formie aktu notarialnego małżonkowie C. dokonali dwóch darowizn na rzecz córek. Darowizny obejmowały udziały wynoszące każdy po 39/100 części w prawie własności działki zabudowanej budynkiem mieszkalnym w zabudowie bliźniaczej o powierzchni użytkowej 280 mkw. Strony oświadczyły, że darowane udziały w budynkach mieszkalnych nie przekraczają 110 mkw. powierzchni użytkowej w stosunku do każdej z obdarowanych oraz że są to pierwsze darowizny dokonane pomiędzy nimi w okresie ostatnich pięciu lat. Obdarowane oświadczyły również, że spełniają warunki określone w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz zobowiązują się zamieszkiwać w nabytych budynkach przez okres pięciu lat. W związku z powyższym notariusz nie pobrał podatku.

Organy orzekły o odpowiedzialności notariusza w związku z niepobraniem należnego podatku. Ich zdaniem w przypadku gdy przedmiotem nabycia w drodze darowizny jest udział we współwłasności budynku mieszkalnego, ulga przewidziana przysługuje w wysokości proporcjonalnej do wielkości udziału będącego przedmiotem nabycia. Zatem w przedmiotowej sprawie ulga przysługuje każdej obdarowanej do 42,9 mkw. (39/100 ze 110 mkw.).

Sąd administracyjny I instancji przyznał rację organom. Zdaniem sądu, użycie w art. 16 ust. 1 ustawy zwrotu do łącznej wysokości oznacza, że w przypadku gdy przedmiotem nabycia w drodze darowizny jest udział we własności budynku, to określona w przepisie ulga podatkowa przysługuje w wysokości proporcjonalnej do wielkości udziału będącego przedmiotem darowizny. Sytuacja, w której obdarowany nabywa udziały w budynku mieszkalnym, nie jest równoznaczna z nabyciem w drodze darowizny całego budynku mieszkalnego. Nie jest zatem słuszny podniesiony w skardze zarzut naruszenia zasady równości podmiotów prawa podatkowego. Nie można bowiem z odmiennych stanów faktycznych (nabycia w drodze darowizny całego budynku mieszkalnego i nabycia udziałów w budynku mieszkalnym) wywodzić takich samych skutków prawnych.

Racji podatnikom nie przyznał też Naczelny Sąd Administracyjny. Zdaniem NSA do podstawy opodatkowania nie wlicza się wartości, do łącznej wysokości nieprzekraczajacej 110 mkw. powierzchni użytkowej nabytego w drodze spadku lub darowizny budynku lub lokalu. W przypadku udziału w budynku (lokalu) ulga przysługuje w proporcji do wielkości darowanego (dziedziczonego) udziału. W sytuacji gdy przedmiotem nabycia w drodze darowizny jest udział we współwłasności budynku mieszkalnego o powierzchni użytkowej przekraczającej 110 mkw. w celu obliczenia ulgi, należy ustalić wartość całego budynku, odliczyć ciążące na nim długi i ciężary, a następnie wyliczyć wartość 110 mkw. powierzchni użytkowej budynku. Ułamkowa część tej wartości, odpowiadająca nabytemu udziałowi, nie podlega wliczeniu do podstawy opodatkowania. W ocenie sądu nie jest możliwe nabycie własności części lokalu lub budynku - jeśli stanowi ona odrębną nieruchomość, to wtedy nie można mówić o części lokalu. W takiej sytuacji ulga przysługuje stosownie do części udziału, tak jak w przedmiotowej sprawie.

W ocenie NSA nie można zgodzić się, że wyliczenie ulgi podatkowej wynikało z orzeczeń sądów. Orzeczenia sądów nie stanowią źródła powszechnie obowiązującego prawa, jednakże orzeczenia sądów mogą stanowić i stanowią potwierdzenie prawidłowości dokonanej wykładni przez organy i sądy.

OPINIA

MICHAŁ GRZYBOWSKI

doradca podatkowy, dyrektor w Ernst & Young

Analizowany wyrok NSA może budzić kontrowersje. W momencie bowiem powstania obowiązku podatkowego z tytułu dokonanej darowizny przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn nie zawierały jednoznacznego zapisu, wskazującego na konieczność proporcjonalnego określenia wartości zwolnienia z podatku. Przepis art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn został w tym zakresie zmieniony począwszy od 1 stycznia 2007 r. Wtedy dopiero dodano zapis mówiący, iż w przypadku nabycia części (udziału) budynku mieszkalnego lub lokalu albo udziału w spółdzielczym prawie do budynku mieszkalnego lub lokalu ulga przysługuje stosownie do wielkości udziału. Zasady wykładni historycznej wskazywałyby, iż skoro wcześniej brak było takiego postanowienia, to wyłączenie z podstawy opodatkowania w wysokości nieprzekraczającej 110 mkw. powierzchni użytkowej budynku lub lokalu powinno być stosowane wprost (bez określania proporcji), również w przypadku darowizny udziału w nieruchomości. Warto jednak pokreślić, iż również inne wydane w tej kwestii orzeczenia prezentowały jednoznaczne stanowisko, nakazujące stosowanie omawianej ulgi w proporcji.

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Foryś Wojciechowski Spółka komandytowa

Kancelaria Radców Prawnych

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »