| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Poradniki > Ulga mieszkaniowa w podatku od spadków i darowizn

Ulga mieszkaniowa w podatku od spadków i darowizn

W ustawie o podatku od spadków i darowizn mieszkanie nabyte w drodze spadku czy darowizny podlega odrębnemu zwolnieniu. Jeżeli podatnik nie chce lub nie może skorzystać ze zwolnienia w ramach tzw. zerowej grupy podatkowej, może wybrać tzw. ulgę mieszkaniową. Pozwala ona na wyłączenie z podstawy opodatkowania powierzchni mieszkania do 110 mkw. Jak w przypadku innych ulg, również i ta została obwarowana przez ustawodawcę określonymi warunkami. To właśnie ich spełnienie jest najczęstszą przyczyną sporów z fiskusem. Orzeczenia, w których sądy administracyjne spory te rozwiązują, mogą być bardzo cenną wskazówką dla innych podatników, zwłaszcza że w wielu orzeczeniach sądy nie kierują się literalnym brzemieniem przepisów, ale wykładnią celowościową.

Nabycie przed umową darowizny nie wyklucza ulgi

SENTENCJA

Podatnik nie traci prawa do ulgi, w przypadku gdy nabycie innego lokalu nastąpi przed dokonaniem darowizny, o ile wykaże związek przyczynowy między zakupem lokalu, zbyciem lokalu nabytego w drodze darowizny a koniecznością zmiany warunków mieszkaniowych.

Wyrok WSA w Gdańsku z 20 marca 2008 r., niepublikowany

SYGN. AKT I SA/Gd 925/07

UZASADNIENIE

Podatnik w grudniu 2005 r. nabył w drodze darowizny mieszkanie. Obdarowany złożył do aktu notarialnego oświadczenie, że spełnia warunki określone w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Na podstawie złożonego oświadczenia notariusz podatku od darowizny nie pobrał.

Niecały rok później podatnik poinformował organ podatkowy o sprzedaży lokalu nabytego w drodze darowizny. Wniósł jednak o kontynuację ulgi podatkowej z uwagi na przeznaczenie kwoty uzyskanej z tytułu zbycia lokalu na zakup następnych, a także wystąpienie konieczności zmiany warunków mieszkaniowych.

Organy podatkowe uznały, że jakkolwiek zbycie nieruchomości było uzasadnione koniecznością zmiany warunków mieszkaniowych, to nabycie nowego mieszkania nie nastąpiło w terminie sześciu miesięcy od dnia zbycia lokalu będącego przedmiotem darowizny. Podatnik nie dotrzymał warunku zamieszkiwania przez pięć lat w nabytym w drodze darowizny lokalu, wydając ten lokal jego przyszłym nabywcom już na początku listopada 2005 r., a więc jeszcze przed dokonaniem darowizny.

Ostatecznie sprawę rozstrzygnął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, który przyznał rację skarżącemu. Jak przypomniał sąd, ustawodawca ustanawia pod pewnymi warunkami ulgę mieszkaniową dla osób otrzymujących w spadku lub jako darowiznę budynek mieszkalny lub jego część, lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego oraz wynikające z przydziału spółdzielni mieszkaniowych prawa do domu jednorodzinnego lub prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym. Ulga w podatku polega na wyłączeniu z podstawy opodatkowania ich wartości do łącznej wysokości nieprzekraczającej 110 mkw. powierzchni użytkowej budynku lub lokalu. Jednym z warunków zastosowania ulgi jest zamieszkiwanie w nabytym lokalu lub budynku przez okres pięciu lat.

Zgodnie z przepisami podatnik zachowuje prawo do ulgi również wtedy, gdy budynek lub lokal został zbyty przed rozpoczęciem zamieszkiwania ze względu na konieczność zmiany warunków lub miejsca zamieszkania, a nabycie innego budynku lub uzyskanie pozwolenia na jego budowę albo nabycie innego lokalu nastąpiło nie później niż w ciągu 6 miesięcy od dnia zbycia.

W ocenie sądu dokonana przez organy podatkowe wykładnia art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn była błędna. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, że nabycie innego lokalu, dla zachowania prawa do ulgi, może nastąpić wcześniej niż sam fakt zbycia nabytego w drodze darowizny lokalu, jeżeli podatnik wykaże związek przyczynowo-skutkowy między zbyciem lokalu nabytego w drodze darowizny i nabyciem innego a koniecznością zmiany warunków mieszkaniowych. W przekonaniu składu orzekającego podatnik nie traci także prawa do ulgi, w przypadku gdy nabycie innego lokalu nastąpi przed dokonaniem darowizny, jeżeli wykaże związek przyczynowy między zakupem lokalu, zbyciem lokalu nabytego w drodze darowizny a koniecznością zmiany warunków mieszkaniowych. Do wniosków takich prowadzi wykładnia celowościowa art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn, które to ustanawiają ulgę mieszkaniową dla osób otrzymujących m.in. w drodze darowizny lokal mieszkalny.

Sąd podkreślił, że regulacje zawarte w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn mają niewątpliwie charakter norm celu społecznego, nakierowanych na realizację polityki państwa w zakresie zagwarantowania obywatelom godziwych warunków mieszkaniowych. Dokonując zatem wykładni tego przepisu, organy podatkowe powinny kierować się nie tylko wykładnią językową, lecz także wykładnią celowościową. I mają postępować w taki sposób, aby zastosowana wykładnia nie doprowadziła do niemożności zrealizowania założonego celu normy prawnej.

Zdaniem sądu skarżący wykazał związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy zbyciem lokalu, nabyciem innego a koniecznością zmiany warunków mieszkaniowych.

OPINIA

ANDRZEJ KARKUSIŃSKI

konsultant w dziale doradztwa podatkowego Pricewaterhouse-Coopers

W obecnym brzmieniu art. 16 ust. 2 pkt 5, art. 16 ust. 8 ustawy o podatku od spadków i darowizn nadal pozwalają na niewliczanie do podstawy opodatkowania czystej wartości nabytej własności (współwłasności) budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, spółdzielczego prawa do domu jednorodzinnego albo udziału w takim prawie do łącznej wysokości nieprzekraczającej 110 mkw. powierzchni użytkowej budynku lub lokalu.

W odróżnieniu jednak od brzmienia powyższego przepisu, obowiązującego w chwili wydania zaskarżonej decyzji, obecnie ulga ta przysługuje, gdy budynek lub lokal mieszkalny (udział w budynku lub lokalu) albo spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego (udział w takim prawie) został zbyty przed rozpoczęciem zamieszkiwania, ze względu na konieczność zmiany warunków lub miejsca zamieszkania, a przeznaczenie środków uzyskanych ze sprzedaży na nabycie innego budynku lub lokalu mieszkalnego (udziału w budynku lub lokalu) albo spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego (udziału w takim prawie), albo budowę innego budynku lub lokalu nastąpiło w całości w okresie dwóch lat od dnia zbycia.


Przygotowała ALEKSANDRA TARKA

Gazeta Prawna [Tygodnik Podatkowy] nr 160(2282), 18 sierpnia 2008 r.

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Hay Group Polska

firma doradcza

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »