| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Poradniki > Prawa i obowiązki w trakcie kontroli podatkowej

Prawa i obowiązki w trakcie kontroli podatkowej

Organy podatkowe mają możliwość sprawdzania rozliczeń podatników. Dotyczy to zarówno osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, jak i podatników zajmujących się biznesem. Urzędnicy w zakresie kontroli mają do dyspozycji kilka narzędzi. Mogą bowiem przeprowadzać czynności sprawdzające, postępowanie podatkowe lub kontrolę podatkową. We wszystkich tych działaniach zarówno urzędnicy, jak i podatnicy muszą działać zgodnie z przepisami. Przykładowo podatnik musi udzielać informacji organom podatkowym. Z drugiej strony ma prawo czynnie uczestniczyć we wszystkich pracach fiskusa. Urzędnicy natomiast powinni działać wnikliwie, bez zbędnej zwłoki oraz bez nadużywania swoich uprawnień.

Urzędnicy organów podatkowych mogą prosić podatników o przedstawienie różnych dokumentów w trakcie czynności kontrolnych. Prośba o jakie dane będzie nadużyciem procedury?

MIROSŁAWA PRZEWOŹNIK-KURZYCA

radca prawny w Kancelarii Salans

W toku kontroli podatkowej kontrolujący posiadają szerokie uprawnienia, które mają umożliwić im sprawdzenie, czy podatnicy wywiązują się prawidłowo z ciążących na nich obowiązków w zakresie podatków. Kontrolujący mogą m.in. zażądać przedstawienia im akt, ksiąg i innych dokumentów związanych z przedmiotem kontroli. Chodzi tutaj o dokumenty/księgi rachunkowe i podatkowe, a więc także o różnego rodzaju rejestry, do których prowadzenia podatnik jest zobowiązany, jak i dokumenty źródłowe, takie jak faktury, umowy, dowody płatności. Brak natomiast w przepisach podstaw do tego, aby kontrolujący domagali się sporządzenia przez podatnika zestawień, analiz, tabel, co czasami zdarza się w praktyce.

Kontrolujący w ramach swoich uprawnień mogą sporządzać z udostępnionych im przez podatnika dokumentów odpisy, kopie, wyciągi, notatki, wydruki, a podatnik jest zobowiązany umożliwić kontrolującym wykonanie tych czynności. Pomimo że kwestią dyskusyjną jest, jak daleko owo umożliwienie powinno sięgać, to jednak w praktyce przyjęło się dostarczanie przez podatnika - na żądanie kontrolujących - wydruków czy też kopii dokumentów. Warto więc, aby kontrolujący pamiętali o stosowaniu przychylnej im interpretacji przepisów i żądali sporządzenia kopii czy wydruków jedynie w niezbędnym zakresie. Kontrolujący mają również prawo pobierania danych w formie elektronicznej z systemu informatycznego podatnika, czyli przeprowadzania tzw. e-kontroli. W takim przypadku kontrolujący zwracają się do podatnika o przekazanie danych na nośniku informatycznym. Zakres żądanych danych musi być sprecyzowany przez kontrolujących przed ich pobraniem i mieścić się w zakresie kontroli wskazanym w upoważnieniu do przeprowadzenia kontroli.

Kolejnym uprawnieniem kontrolujących jest żądanie tłumaczenia dokumentów na język polski na koszt podatnika. Przepisy nie wymagają jednak, aby było to tłumaczenie przysięgłe (urzędowe), a zatem podatnicy mogą przedstawić zwykłe tłumaczenie dokumentu na język polski. Częstą kwestią sporną jest zakres dokumentów, których tłumaczenia mogą domagać się kontrolujący. Przepisy mówią o dokumentacji dotyczącej spraw będących przedmiotem kontroli.

Kontrolujący są uprawnieni także do żądania wyjaśnień. Ciążący jednak na pracownikach kontrolowanego obowiązek udzielania wyjaśnień ograniczony jest zakresem wynikającym z wykonywanych przez nich czynności lub zadań. Oznacza to, że kontrolujący nie mogą domagać się wyjaśnień od osób, które daną kwestią się nie zajmują. Jeżeli np. w firmie jest podział zadań wśród pracowników księgowości, to od osoby zajmującej się wyłącznie rozliczaniem środków trwałych kontrolujący nie mogą skutecznie domagać się wyjaśnień dotyczących wydatków marketingowych.

Zdarza się czasami, że kontrolujący domagają się złożenia od kontrolowanego oświadczenia na określoną, wskazaną przez kontrolującego okoliczność. Chociaż składanie przez kontrolowanego oświadczeń jest dopuszczalne, to jednak niedopuszczalne jest żądanie złożenia takiego oświadczenia. Warto pamiętać, że wszystkie dokumenty i informacje, których przedstawienia domagają się kontrolujący, muszą mieć związek z przedmiotem kontroli.

(EM)

PODSTAWA PRAWNA

• Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Krzysztof Komorniczak

Doradca podatkowy, prawnik

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »