| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Poradniki > Opodatkowanie usług doradczych

Opodatkowanie usług doradczych

Zakup usług doradztwa to wydatek, na jaki coraz częściej decydują się podatnicy. Zawiłość prawa i konieczność sprawdzenia nowych możliwości stają się istotnym elementem prowadzenia działalności gospodarczej. Niestety opodatkowanie tych czynności w różnych aspektach powoduje spory między podatnikami a organami podatkowymi. Zwłaszcza kwestie zaliczenia wydatków na usługi doradcze do kosztów uzyskania przychodów od lat budzą kontrowersje. Problemy wiążą się przede wszystkim z tym, że usługi doradcze jako usługi niematerialne muszą być odpowiednio udokumentowane. Orzeczenia sądów administracyjnych potwierdzają, że w zakresie usług doradczych podatnik musi być bardzo ostrożny i dołożyć szczególnej staranności przy zawieraniu umów oraz dokumentowaniu wydatków.

Podatnik musi udowodnić wykonanie umów

SENTENCJA

Sam fakt zawarcia umów, bez jednoznacznego wskazania przez podatnika na to, że umowy zostały faktycznie zrealizowane, nie może stanowić wystarczającej przesłanki do uznania danego wydatku za koszt uzyskania przychodu.

Wyrok WSA w Krakowie z 23 kwietnia 2008 r., niepublikowany

sygn. akt I SA/Kr 1484/07

UZASADNIENIE

Organy podatkowe zakwestionowały spółce z ograniczoną odpowiedzialnością rozliczenie podatku dochodowego od osób prawnych za 2002 rok. Powodem było zawyżenie kosztów uzyskania przychodów m.in. o kwoty z faktur wystawionych przez kancelarię konsultingową z tytułu usług konsultingu i doradztwa z uwagi na brak dowodów potwierdzających wykonanie usług. Ponadto wątpliwości wzbudziły wydatki z faktur wystawionych za usługi marketingowe, które w ocenie organów nie zostały wykonane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, do którego spółka zaskarżyła niekorzystną decyzję, nie przyznał jej racji. Przedmiotem sporu pomiędzy stronami jest w istocie sposób prowadzenia postępowania dowodowego i ocena materiału zebranego w sprawie - podkreślił sąd.

Odnośnie do zarzutu ingerencji organów podatkowych w zasadę swobody umów wyrażoną w przepisach art. 3531 kodeksu cywilnego sąd stwierdził, że jest on nieuzasadniony. Organy wywiodły z treści umowy zawartej pomiędzy skarżącą a kancelarią konsultingową oraz drugą firmą takie skutki prawne, jak te wprost określone w umowie.

Jednym z przejawów odrębności prawa podatkowego jest konieczność oceniania (przez upoważnione organy) skutków czynności cywilnoprawnych w prawie podatkowym w zależności od tego, czy nie stanowią one działań zmierzających do uchylenia się od opodatkowania. Nie chodzi tu przy tym o możliwość stwierdzenia nieważności danej czynności cywilnoprawnej. Analizowane (i ewentualnie podważane) są wyłącznie skutki podatkowe takiej czynności - podkreślił sąd. Unikanie opodatkowania polega bowiem na stosowaniu przez podatnika znanych i aprobowanych form prawnych operacji gospodarczych, przy czym operacji tych ani ich rezultatów podatnik nie ukrywa przed administracją podatkową. Przeciwnie, żąda aby to, co jawnie uczynił, stało się podstawą dla określenia (ustalenia) jego zobowiązania podatkowego, mimo że jest to działanie na granicy prawa (tego, co dozwolone i niedozwolone). W ocenie sądu na takie praktyki nie może być we współczesnym państwie przyzwolenia, gdyż prowadzą one do niemożności zrealizowania postanowień ustaw podatkowych.

Odrębność prawa podatkowego pozwalała organom podatkowym m.in. na ocenę skutków podatkowych czynności cywilnoprawnych w ramach swobodnej oceny dowodów, dokonywanej na podstawie art. 191 Ordynacji podatkowej. Fakt, że strony obu umów, które stanowiły podstawę ich wzajemnych rozliczeń, tak ukształtowały swoje prawa i obowiązki, nie mógł być i nie był przedmiotem ingerencji organów podatkowych. Oceną objęto skutki tych umów, o ile miały wpływ na publicznoprawne zobowiązania skarżącej, musiały być przedmiotem oceny.

Zdaniem sądu skarżąca nie wykazała, by usługi opisane w zawartych umowach i wykazane w fakturach VAT zostały wykonane. Za niezasadny sąd uznał też zarzut dotyczący naruszenia art. 199a par. 3 Ordynacji podatkowej. Organy podatkowe nie kwestionowały faktu zawarcia umów (a zatem nie istniały wątpliwości co do istnienia stosunku prawnego lub prawa). Wskazały na brak dowodów potwierdzających realizację tych umów w 2002 roku.

Biorąc pod uwagę zapis umowy zawartej z kancelarią konsultingową - gdzie strony uzgodniły ustną formę współpracy, spółka powinna wykazać i udowodnić, że usługi konsultingu i doradztwa, za które zapłaciła, zostały zrealizowane.

Aby można uznać jakiś wydatek za koszt uzyskania przychodu, muszą być spełnione dwa warunki: celem powinno być osiągnięcie przychodów i wydatek nie może znajdować się na liście zawartej w art. 16 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, stanowiącej katalog wydatków i odpisów, które nie mogą być zaliczane do kosztów uzyskania przychodów. Łączne spełnienie tych dwóch warunków (pozytywnego i negatywnego) pozwala dany wydatek uznać za koszt uzyskania przychodów. Sam niekwestionowany fakt zawarcia umów, bez jednoznacznego wskazania przez skarżącą na to, że umowy te zostały faktycznie zrealizowane, nie może stanowić wystarczającej przesłanki do uznania danego wydatku za koszt uzyskania przychodu.

O tym, że zakwestionowane wydatki nie stanowią kosztów uzyskania przychodów, świadczą w ocenie sądu m.in. następujące ustalenia i okoliczności sprawy: brak wyjaśnienia przez skarżącą, jak realizowano umowę, nieodniesienie się w toku postępowania do ustaleń organów, że doradztwo nie znalazło odzwierciedlenia w rzeczywistości gospodarczej, niewykazanie, że jakakolwiek konkretna usługa została wykonana przez usługodawców oznaczonych w umowach na jej rzecz.

Zdaniem sądu na uwzględnienie nie zasługują też pozostałe zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Sąd stwierdził, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzono obszerny materiał w postaci zeznań świadków i dokumentów. Zebrany materiał dowodowy został oceniony zgodnie z wyrażoną w art. 191 Ordynacji podatkowej zasadą swobodnej oceny dowodów, z zachowaniem zasad logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego.

Jak wskazano wyżej, gdy zachodzi potrzeba wykazania związku poniesionego wydatku z przychodami firmy, przepisy prawa właśnie na podatnika nakładają obowiązek wykazania istnienia faktów, które uzasadniałyby jego twierdzenia. Przepis art. 120 Ordynacji podatkowej formułuje zasadę praworządności. Działanie na podstawie przepisów prawa oznacza z jednej strony działanie przez organ właściwy, z drugiej przestrzeganie przepisów prawa materialnego i procesowego. Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego przy określeniu zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2002 rok oraz przy wymiarze odsetek za zwłokę od zaniżonych zaliczek na podatek, ani też naruszenia przepisów prawa procesowego.

OPINIA

Marek Kolibski

doradca podatkowy, menedżer w kancelarii Ożóg i Wspólnicy

Wyrok ten jest kolejnym głosem tej linii orzecznictwa, która dla uznania wydatku za koszt wymaga nie tylko związku kosztu z przychodem, ale także szerokiego udokumentowania tego wydatku. Nawet widoczne zwiększenie przychodów nie jest wówczas wystarczające dla potrącenia danego kosztu. Problem ten nabiera większego znaczenia w przypadku usług doradczych, dla których sąd zażądał materialnych dowodów ich wykonania w postaci np. ekspertyz. Ponadto sąd, przychylając się do poprzednich orzeczeń, wskazał, iż nie można nakładać na organy podatkowe nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów potwierdzających zasadność zaliczenia wydatków do kosztów podatkowych, jeżeli strategia podatnika opiera się wyłącznie na negowaniu działań podejmowanych przez te organy.

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

SmartConsulting S.K.A.

SmartConsulting S.K.A. jest częścią SmartGoup Division, grupy firm powiązanych personalnie i kapitałowo.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »