| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Poradniki > Rozliczenia kosztów uzyskania przychodów

Rozliczenia kosztów uzyskania przychodów

Kosztami uzyskania przychodów są wszelkie racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki podatnika związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Celem poniesionych wydatków powinno być osiągnięcie, zabezpieczenie i zachowanie źródła przychodów. Aby dany wydatek można było uznać za koszt podatkowy, między tym wydatkiem a osiągnięciem przychodu musi zachodzić związek przyczynowy tego typu, że poniesienie wydatku ma wpływ na powstanie lub zwiększenie tego przychodu. Ustawy podatkowe nie wskazują wprost, co może być kosztem uzyskania przychodów. Określają natomiast wyłączenia z kosztów. Wskazują zatem te wydatki, których do kosztów zaliczyć nie można. Uzasadnienie zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów należy więc do podatnika. Dziś prezentujemy najczęstsze problemy związane z rozliczaniem kosztów i ich rozwiązania w postaci interpretacji organów podatkowych wraz z opiniami specjalistów.

Niekonstytucyjny przepis wpływa na koszty

TEZA: Paragraf 27 ust. 1 rozporządzenia ministra finansów z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz.U. nr 152, poz. 1475) w zakresie, w jakim nakłada na podatników obowiązek uwzględnienia w spisie z natury produkcji w toku, został wydany z przekroczeniem ustawowego upoważnienia.

STAN FAKTYCZNY: Organy podatkowe zakwestionowały podatnikowi rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 rok. W złożonym zeznaniu PIT-36 podatnik wykazał m.in. zysk z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w spółce jawnej. Po kontroli w spółce ustalono, że zawyżyła ona koszty uzyskania przychodów. Sąd I instancji oddalił skargę podatnika. Podzielił pogląd organu, że art. 24 ust. 2 ustawy o PIT nie można interpretować w oderwaniu od art. 22 ust. 5 w zw. z ust. 6 ustawy, który wprowadza zasady rozliczania kosztów w czasie.

W ocenie WSA koszty nabycia towarów i usług, poniesione w 2003 r., a dotyczące przychodów uzyskanych przez skarżącego w 2004 r., powinny być potrącone w 2004 r. Przy czym sąd stwierdził, że w toku postępowania podatkowego podatnik nie kwestionował dokonanego przez organy wyliczenia wartości produkcji w toku. Uznał, że ewidencja prowadzona przez podatników umożliwiała wyodrębnienie kosztów uzyskania przychodów mających wpływ na przychody roku 2004 r. Sąd uznał, że produkcją niezakończoną jest produkcja w toku oraz półwyroby (półfabrykaty), to jest niegotowe jeszcze produkty własnej produkcji, a także wykonywane roboty, usługi przed ich ukończeniem. Półwyroby zostały zaś wprost wymienione w art. 24 ust. 2 u.p.d.o.f. Rację podatnikowi przyznał jednak Naczelny Sąd Administracyjny, który uwzględnił skargę kasacyjną.

Z UZASADNIENIA: Rozpoznając ponownie sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał na związanie wyrokiem NSA. Sąd kasacyjny odwołał się do szczególnej definicji dochodu ze źródła przychodu zawartej w art. 24 ust. 2 ustawy o PIT i porównał ją do definicji określonej w art. 9 ust. 2 ustawy o PIT. Wskazał, że zgodnie z treścią tego ostatniego przepisu dochodem ze źródła przychodów jest osiągnięta w podatkowym roku nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania. Natomiast z art. 24 ust. 2 ustawy wynika, że w remanencie uwzględniać należy towary handlowe, materiały (surowce) podstawowe i pomocnicze, półwyroby, wyroby gotowe, braki i odpadki. Jak zauważył sąd, w ocenie NSA z przepisów ustawy nie wynika obowiązek uwzględniania w remanencie produkcji w toku. Zaś określenie półwyroby nie jest równoznaczne z określeniem produkcja w toku.

Powołując się na art. 22 ust. 4 ustawy o PIT NSA wskazał, że co do zasady koszty uzyskania przychodu potrącane są tylko w roku podatkowym, w którym zostały poniesione. Zaś odstępstwo od tej zasady ma zastosowanie do podatników, którzy prowadzą księgi rachunkowe oraz tylko do tych podatników prowadzących podatkowe księgi przychodów i rozchodów, którzy prowadzą je w sposób umożliwiający wyodrębnienie kosztów odnoszących się tylko do danego roku podatkowego (metoda memoriałowa).

Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie stwierdził, że par. 27 ust. 1 rozporządzenia ministra finansów z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księ- gi przychodów i rozchodów (Dz.U. nr 152, poz. 1475) w zakresie, w jakim nakłada na podatników obowiązek uwzględnienia w spisie z natury produkcji w toku, został wydany z przekroczeniem upoważnienia zawartego w art. 24a ust. 7 ustawy o PIT. W związku z tym sąd pominął ten przepis przy rozstrzyganiu sprawy. Z uwagi na stanowisko NSA sąd uwzględnił skargę podatnika. Wyjaśnił, że dla stwierdzenia, czy pozostałe wartości zaliczone do produkcji w toku będą stanowiły koszt uzyskania przychodu roku 2003, konieczne jest poczynienie ustaleń faktycznych, których organy nie prowadziły ze względu na oparcie rozstrzygnięcia na zakwestionowanym przepisie rozporządzenia ministra finansów z 26 sierpnia 2003 r.

Kwestią istotną w sprawie jest jednoznaczne stwierdzenie na podstawie analizy ksiąg podatkowych, która zasada potrącalności kosztów uzyskania przychodów będzie miała zastosowanie w sprawie.

Jeżeli księgi spółki jawnej spełniały ten warunek, że ciągle, w każdym roku prowadzone były w sposób umożliwiający wyodrębnienie kosztów uzyskania przychodów odnoszących się do danego roku, to oczywiście również pozostałe pozycje zakwestionowanych kosztów nie będą stanowić kosztów podatkowych w związku z bezspornym faktem uzyskania przychodów w 2004 roku. W przypadku stwierdzenia, że do potrącalności kosztów uzyskania przychodów należałoby zastosować zasadę wynikającą z art. 24 ust. 4 ustawy trzeba ustalić, czy koszty te zostały faktycznie poniesione, a nie tylko zaewidencjonowane na podstawie otrzymanych faktur.

Wyrok WSA w Olsztynie z 9 lipca 2008 r., I SA/Ol 233/08, niepublikowany

OPINIA

WOJCIECH PIOTROWSKI

doradca podatkowy, Doradztwo Podatkowe KPMG

Ustawowe wyliczenie składników majątkowych, jakie podatnik prowadzący księgę przychodów i rozchodów, powinien uwzględnić w spisie z natury, pomija tzw. produkcję w toku. W efekcie nie dochodzi do pełnego urealnienia kosztów uzyskania przychodów, tj. wyłączenia z tej kategorii kosztów nieprzypadających na produkty sprzedane. Mankament ten usiłował zlikwidować minister finansów, ustanawiając w rozporządzeniu obowiązek uwzględniania w spisie z natury produkcji w toku. Nie ulega wątpliwości, że został przez to naruszony art. 217 konstytucji, gdyż wspomniany przepis rozporządzenia bezpośrednio modyfikuje zakres znaczeniowy pojęcia dochód, zdefiniowanego w art. 24 ust. 2 ustawy. Należy podzielić pogląd NSA, że obszar ten, jako dotyczący przedmiotu opodatkowania, zastrzeżony jest do wyłącznej regulacji ustawowej. Zatem sądy administracyjne mają prawo pominąć wszelkie przepisy podstawowe, które odnoszą się do tej materii. Pomimo iż omawiany wyrok dotyczy stanu prawnego na rok 2003, w świetle niezmienionych przepisów rozporządzenia problem pozostaje aktualny.

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Paweł Zemła

Dyrektor ds. rozwoju Equity Investments S.A. Ekspert w dziedzinie usług profesjonalnych i outsourcingu.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »