| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Poradniki > Rozliczenia kosztów uzyskania przychodów

Rozliczenia kosztów uzyskania przychodów

Kosztami uzyskania przychodów są wszelkie racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki podatnika związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Celem poniesionych wydatków powinno być osiągnięcie, zabezpieczenie i zachowanie źródła przychodów. Aby dany wydatek można było uznać za koszt podatkowy, między tym wydatkiem a osiągnięciem przychodu musi zachodzić związek przyczynowy tego typu, że poniesienie wydatku ma wpływ na powstanie lub zwiększenie tego przychodu. Ustawy podatkowe nie wskazują wprost, co może być kosztem uzyskania przychodów. Określają natomiast wyłączenia z kosztów. Wskazują zatem te wydatki, których do kosztów zaliczyć nie można. Uzasadnienie zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów należy więc do podatnika. Dziś prezentujemy najczęstsze problemy związane z rozliczaniem kosztów i ich rozwiązania w postaci interpretacji organów podatkowych wraz z opiniami specjalistów.

Kara za nieterminową usługę może być kosztem

Podatnik, który za nieterminowe wykonanie usługi musiał zapłacić karę umowną, może zaliczyć ją do kosztów podatkowych. Konieczne będzie jednak wykazanie związku między poniesionym wydatkiem a przychodem.

Jaki problem rozstrzygnęŁa izba: Inwestor zlecił generalnemu wykonawcy wykonanie określonego obiektu budowlanego (drogi szynowej). Wykonawstwo części robót na podstawie umowy wykonała firma podatnika. Z kolei część robót podatnik zlecił kolejnemu podwykonawcy. Umowy były podpisywane w następujący sposób: inwestor z generalnym wykonawcą; generalny wykonawca z firmą podatnika; firma podatnika z kolejnym podwykonawcą.

Na skutek opóźnienia robót spowodowanego przez ostatniego podwykonawcę inwestor naliczył karę na generalnego wykonawcę. Następnie generalny wykonawca karą w tej samej kwocie obciążył firmę podatnika, a podatnik tą samą kwotą kary umownej obciążył bezpośredniego winnego, tj. ostatniego podwykonawcę. W każdym przypadku kary zostały uiszczone w drodze kompensaty zobowiązań wzajemnych. Czy kara umowna może być zaliczona do kosztów uzyskania przychodów?

OdpowiedŹ izby: Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.) kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 ust. 1 ustawy o PIT.

Kosztami są wszelkie racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, których celem jest osiągnięcie, zabezpieczenie i zachowanie źródła przychodów. Koszty ponoszone przez podatnika należy ocenić pod kątem ich celowości, a więc dążenia do uzyskania przychodów. Aby określony wydatek można było uznać za koszt podatkowy, między tym wydatkiem a osiągnięciem przychodu musi zachodzić związek przyczynowy tego typu, że poniesienie wydatku ma wpływ na powstanie lub zwiększenie tego przychodu.

Zdefiniowanie celu osiągnięcia przychodu nie może być traktowane jedynie w kategoriach formalnych, ponieważ ustawa o PIT nie wymaga wskazania, że konkretny przychód jest skutkiem poniesienia określonego kosztu.

Jednak możliwość kwalifikowania konkretnego wydatku jako kosztu uzależniona jest od rzetelnej i całościowej oceny tego, czy w świetle wszystkich występujących w sprawie okoliczności, przy zachowaniu należytej staranności podatnik w momencie dokonywania wydatku mógł i powinien przewidzieć, że wydatek ten spodziewanego przychodu nie przysporzy.

Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 19 ustawy o PIT nie uważa się za koszty kar umownych i odszkodowań z tytułu: wad dostarczonych towarów; wykonanych robót i usług; zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad; zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług.

Istotą tego przepisu jest generalnie wyłączenie z kosztów kar umownych związanych z wadami towarów lub usług, a nie opóźnienie w ich dostarczeniu. Oznacza to, że kary umowne z innego tytułu mogą stanowić koszty uzyskania przychodu, pod warunkiem istnienia związku przyczynowego pomiędzy karą a możliwością uzyskania przychodu. Wada jest w tym przypadku podstawową przyczyną eliminacji poniesionych kosztów z kosztów podatkowych. Przepis ten nie obejmuje przypadków nieterminowego wykonania robót i usług będących przedmiotem umów.

Zatem nie wszystkie kary umowne wynikające z niewykonania lub nienależytego wykonania umowy nie stanowią kosztu podatkowego, lecz tylko te kary, które wynikają z wad sprzedawanych towarów, wad wykonywanych robót i usług, kary za zwłokę w zamianie towaru wadliwego na niewadliwy lub kary za zwłokę w usunięciu wad wykonywanych robót i usług.

W analizowanym przypadku kosztem będzie zapłacona kara umowna z tytułu nieterminowego wykonania usługi. Jednocześnie ciężar co do prawidłowego udokumentowania wydatku, jak i wykazania związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy poniesionym wydatkiem a uzyskaniem przychodu spoczywa na podatniku. Podatnik bowiem musi wykazać, że poniósł koszt celowy i zasadny z punktu widzenia prowadzonej przez siebie działalności.

Interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 1 października 2008 r. (nr IPPB1/415-767/ 08-5/IF)

OPINIA

Katarzyna Bieńkowska

doradca podatkowy w Dewey & LeBoeuf

Zagadnienie podatkowego traktowania kar umownych jest bardzo niejednolite i budzi wiele wątpliwości, o czym świadczy bardzo duża liczba zapytań (wniosków o interpretacje) kierowanych do organów podatkowych. Zasadniczo, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 19 ustawy o PIT w zawartym tam zamkniętym katalogu wydatków niezaliczanych do kosztów ustawodawca uwzględnił kary umowne i odszkodowania z tytułu wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług oraz zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad lub zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług. Literalnie zatem wyłączenie jest ograniczone tylko do wskazanych kar i nie powinno obejmować wydatków związanych z odpowiedzialnością kontraktową z tytułu innego rodzaju postanowień umownych, niż te wymienione. Oznacza to, że czytając przepis a contrario, należy uznać, że inne kary umowne i opłaty, w tym np. z tytułu zerwania umowy, mogą stanowić koszt uzyskania przychodów, pod warunkiem że spełniają ogólny warunek określony w art. 22 ustawy o PIT. Wykładnia gramatyczna użytego przez ustawodawcę zwrotu koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów oznacza, że podatnik jest uprawniony do odliczenia do celów podatkowych wszelkich kosztów, jeśli ich poniesienie ma lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu. O danym przypadku, jak w analizowanej sprawie, decydują konkretne okoliczności sprawy. W tym przypadku organ zasadnie uznał prawo podatnika do uznania wydatku za koszt. Niestety, niektóre organy wskazują, że podobne wydatki są elementem ryzyka prowadzenia działalności gospodarczej, a zapłacona kara umowna stanowi konsekwencję tego ryzyka i nie może być przerzucana na Skarb Państwa, przy pomocy przepisów podatkowych.

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Piotr Chmiel Kancelaria Radcy Prawnego

Piotr Chmiel - Kancelaria Radcy Prawnego z Rzeszowa.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »