| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Poradniki > Amortyzacja wartości niematerialnych i prawnych

Amortyzacja wartości niematerialnych i prawnych

Wartości niematerialne i prawne, to ściśle określona przez przepisy podatkowe kategoria składników, która podlega amortyzacji. Ich amortyzacja różni się jednak znacznie od amortyzacji środków trwałych. Szczegóły tych różnic omawiamy w poradniku.

Tylko jedna metoda amortyzacji

W odróżnieniu od środków trwałych ustawodawca nie przewidział różnych metod amortyzacji wartości niematerialnych i prawnych. Metoda jest jedna i polega na systematycznym odpisywaniu w koszty określonej wartości niematerialnej i prawnej w czasie nie krótszym, niż wskazują przepisy podatkowe. Innymi słowy, przepisy określają tylko minimalny okres amortyzacji takich wartości. Tym samym minimalny okres amortyzacji pośrednio wyznacza stawkę amortyzacyjną. Dla przykładu, jeżeli dla licencji na program komputerowy minimalny okres amortyzacji wynosi 24 miesiące, to roczna stawka amortyzacyjna w praktyce wyniesie 50 proc.. Tylko dla takich wartości, jak: własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego i prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej4 ustawodawca przewidział nie minimalny okres amortyzacji, tylko roczną stawkę amortyzacyjną. Wynosi ona 2,5 proc., a w przypadku gdy wartość początkowa ww. praw jest ustalona metodą uproszczoną (art. 22g ust. 10 u.p.d.o.f. – tj. jako iloczyn powierzchni użytkowej i kwoty 988 zł), stawka ta wynosi 1,5 proc. rocznie. Nie ma natomiast możliwości amortyzowania wartości niematerialnych i prawnych metodą degresywną czy metodą stawek indywidualnych ani zmiany stawek przez ich podwyższenie lub obniżenie.

„W zakresie oprogramowania należy stwierdzić, iż nie przysługuje (...) prawo do obniżenia lub podwyższenia stawek amortyzacyjnych, gdyż art. 22i ust. 5 i 22i ust. 2 ww. ustawy dotyczy wyłącznie środków trwałych (...). Ponadto okres dokonywania odpisów amortyzacyjnych od wartości niematerialnych i prawnych został uregulowany odrębnie w art. 22m ww. ustawy” – pismo Urzędu Skarbowego w Siemianowicach Śląskich z 21 lipca 2006 r., nr PDPF- 415/14/4111/P/i/15/AK/06.

„Możliwość stosowania indywidualnych stawek amortyzacyjnych dotyczy środków trwałych, a nie wartości niematerialnych i prawnych, jakimi jest między innymi spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego. Udokumentowane wydatki związane z przeprowadzonymi pracami budowlanymi w lokalu gospodarczym, do którego posiada Pan tytuł spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego, może zaliczyć Pan do kosztów uzyskania przychodów (...)”

– pismo Urzędu Skarbowego Kraków-Podgórze z 3 sierpnia 2006 r., nr PD/415-96/06/R1.

Zmiana wartości niematerialnej w środek trwały

W szczególnych przypadkach może dojść do zmiany kwalifikacji składnika majątku stanowiącego wartość niematerialną i prawną w środek trwały. Wówczas można rozważyć zmianę metody amortyzacji, ponieważ w wyniku zmiany kwalifikacji mamy do czynienia w pewnym sensie z nowym składnikiem majątku. Może się tak stać w przypadku przekształcenia własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu w odrębną własność lokalu, czyli tzw. nieruchomość lokalową. Ta stanowi już środek trwały, a nie wartość niematerialną i prawną. Przyjmując tak otrzymany „nowy” środek trwały, możemy wybrać dla niego odpowiednią metodę amortyzacji – jedną z trzech metod, jakie przewidują przepisy podatkowe dla środków trwałych.

Przy przekształceniu spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu użytkowego na podstawie aktu notarialnego w odrębną własność powstanie nowy środek trwały, który będzie pierwszy raz wpisany do ewidencji środków trwałych i który będzie można amortyzować wg indywidualnej stawki amortyzacji. – pismo Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 23 lutego 2009 r., nr IBPBI/1/415-935/08/AP.

PRZYKŁAD

We wrześniu 2010 r. pani Monika przekształciła własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego w odrębną własność lokalu. W lokalu tym jest prowadzona działalność gospodarcza

– biuro obrotu nieruchomościami. Do września 2010 r. ww. prawo spółdzielcze było zaliczone do wartości niematerialnych i prawnych. Dokonywano od niego odpisów amortyzacyjnych w następujący sposób:

Powierzchnia użytkowa lokalu to 65 m2

Wartość początkowa (cena nabycia): 120 000 zł

Roczny odpis amortyzacyjny to 120 000 zł × 2,5 proc. = 3000 zł

Po przekształceniu ww. prawa spółdzielczego w odrębną własność lokalu pani Monika wprowadziła lokal do ewidencji środków trwałych jako środek trwały i wybrała dla niego amortyzację z zastosowaniem indywidualnych stawek amortyzacyjnych, ponieważ lokal mógł zostać uznany za „używany”. Pani Monika nabyła bowiem spółdzielcze prawo do lokalu w 2001 r., a sam lokal był we władaniu spółdzielni od momentu jego wybudowania, tj. od 1986 r., do dnia przekształcenia tego prawa w odrębną własność lokalu, czyli do września 2010 r. Tym samym był wykorzystywany przed jego nabyciem dłużej niż 60 miesięcy (art. 22j ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.f.). Amortyzacja od października 2010 r.:

Wartość początkowa (cena nabycia, w tym koszty związane z nabyciem środka trwałego – odrębnej własności lokalu): 128 000 zł.

Roczny odpis amortyzacyjny dla lokalu mającego status „używanego” to 128 000 zł: 10 lat = 12 800 zł, miesięczny odpis amortyzacyjny: 12 800 zł: 12 = 1066,67 zł.

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Rafał Jankowski

Przedsiębiorca, Partner Zarządzający Cafe Finance

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »