JAKI PROBLEM ROZSTRZYGNĘŁA IZBA

Podatnik w 2004 roku w związku z rozwiązaniem umowy o pracę przez pracodawcę otrzymał odprawę oraz odszkodowanie wynikające z postanowień układu zbiorowego pracy w kwocie 57 420 zł brutto. Odprawę tę oraz pozostałe dochody uzyskane podatnik opodatkował w zeznaniu PIT-37 za 2004 rok. W związku z wypowiedzeniem umowy o pracę podatnik odwołał się do sądu pracy. Sąd wydał w 2005 roku wyrok, na podstawie którego podatnik został przywrócony do pracy. W związku z tym pracodawca zażądał zwrotu nienależnie pobranego odszkodowania oraz odprawy. Podatnik zawarł z pracodawcą ugodę, na mocy której przyjęto formę zwrotu w ratach. W roku 2005 podatnik zwrócił pracodawcy kwotę 4,2 tys. zł, pozostała kwota miała być zwracana w roku 2006 i w latach następnych, aż do całkowitego jej rozliczenia. Kiedy i na jakich zasadach należy obliczyć wysokość i zwrot podatku od wypłaconej w 2004 roku odprawy, a następnie zwróconej pracodawcy w 2005 roku i w latach następnych?

ODPOWIEDŹ IZBY

Podatnikom, którzy dokonali zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, które uprzednio zostały opodatkowane, przysługuje prawo odliczenia od dochodu tych świadczeń, w kwotach uwzględniających pobrany podatek dochodowy. Ponadto, jeżeli kwota dokonanego zwrotu nienależnie pobranego świadczenia przekracza dochód podlegający opodatkowaniu, podatnik może dokonać jej odliczenia w najbliższych kolejno następujących pięciu latach podatkowych.

Nie ma zatem możliwości dokonania korekty zeznania za rok podatkowy, w którym pobrano należne świadczenie, jeśli nie zostało zwrócone w tym samym roku podatkowym, bowiem podatnik faktycznie otrzymał to świadczenie i stanowiło ono przychód tego roku.

Uprawnienie do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty przysługuje podatnikom, których zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób przewidziany w art. 21 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.; dalej Ordynacja podatkowa), jeżeli w zeznaniach wykazali zobowiązanie podatkowe nienależne lub w wysokości większej od należnej i wpłacili zadeklarowany podatek albo wykazali kwotę nadpłaty w wysokości mniejszej od należnej.

Ponadto podatnik równocześnie z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty zobowiązany jest złożyć skorygowane zeznanie.

W omawianej sprawie podatnik w 2004 roku otrzymał odprawę i odszkodowanie w związku z likwidacją stanowiska, a więc świadczenia te zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT stanowią przychód tego roku i podlegają opodatkowaniu w tym roku. Zatem w przypadku podatnika nie będą miały zastosowania powołane przepisy Ordynacji podatkowej, bowiem w 2004 roku nie wykazał w zeznaniu zobowiązania podatkowego nienależnego lub w wysokości większej od należnej. Stąd nie przysługuje mu prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty za rok 2004 wraz ze skorygowanym zeznaniem, w sytuacji gdy zwrotu nienależnie pobranych świadczeń dokonał w 2005 roku. Podatnik może natomiast złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty wraz ze skorygowanym zeznaniem za 2005 rok, jeżeli nie dokonał odliczenia kwoty zwróconego pracodawcy w 2005 roku nienależnie pobranego świadczenia.

Płatnik, wypłacając podatnikowi świadczenia z tytułu odszkodowania i odprawy od wypłaconego świadczenia, pobrał prawidłowo zaliczkę w wysokości 19 proc., natomiast w złożonym zeznaniu podatnik wykazał dochód, od którego obliczył i zapłacił podatek dochodowy w wysokości 40 proc. Dokonując natomiast zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, może odliczyć od dochodu dokonane w roku podatkowym zwroty nienależnie pobranych świadczeń, które uprzednio zwiększyły dochód podlegający opodatkowaniu, w kwotach uwzględniających pobrany podatek dochodowy, tj. z uwzględnieniem 19-proc. stawki podatku.

Zatem w przypadku, gdy podatnik dokona w danym roku podatkowym zwrotu raty nienależnie pobranego świadczenia, w zeznaniu może odliczyć dokonany w tym roku zwrot, w kwocie uwzględniającej pobrany podatek dochodowy w wysokości 19 proc., natomiast zwrotu pozostałej kwoty podatku, wynikającej z zastosowania 40-proc. stawki podatku, może dochodzić, występując do właściwego urzędu skarbowego z wnioskiem o określenie nadpłaty.

Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Olsztynie ośrodek zamiejscowy w Elblągu z 13 listopada 2006 r., nr PDF/E/4117-1-148/06.

OPINIA
MICHAŁ GRZYBOWSKI

menedżer, doradca podatkowy, Ernst & Young

Interpretacja dokonana w przedmiotowej sprawie zarówno przez urząd, jak i izbę skarbową wydaje się być prawidłowa. Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 5 ustawy o PIT, podstawę opodatkowania za dany rok ustala się po odliczeniu dokonanych w tym roku podatkowym zwrotów nienależnie pobranych świadczeń, które uprzednio zwiększyły dochód podlegający opodatkowaniu, w kwotach uwzględniających pobrany podatek dochodowy, jeżeli zwroty te nie zostały potrącone przez płatnika. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie dopiero za rok, w którym podatnik zwrócił część świadczenia, możliwe będzie dokonanie odliczenia tej kwoty od dochodu. Podobnie w kolejnych latach, w których, zgodnie z ustaleniami z pracodawcą, podatnik będzie dokonywał zwrotu w ratach uprzednio nienależnie otrzymanego świadczenia.

Jednocześnie warto wskazać, że całkowite odzyskanie podatku uprzednio obciążającego nienależnie wypłacone świadczenia jest, z administracyjnego punktu widzenia, skomplikowane i uciążliwe dla podatnika. Jest to w części dokonywane przez odliczenie kwot uprzednio otrzymanych świadczeń w zeznaniu podatkowym za rok, w którym podatnik dokonał zwrotu tych świadczeń, w części zaś (wynikającej z różnicy w zastosowanych stawkach podatkowych), może być zrealizowane jedynie poprzez złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty.