| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Porady prawne > Ewidencja poręczenia w księgach rachunkowych

Ewidencja poręczenia w księgach rachunkowych

Nasza spółka z ograniczoną odpowiedzialnością udzieliła poręczenia kontrahentowi, który ubiegał się o kredyt bankowy. Jak należy ująć to w księgach rachunkowych? Jak będą przebiegać księgowania w sytuacji, kiedy kontrahent nie wywiąże się z zobowiązania wobec banku?


Zagadnienia prawne dotyczące poręczenia regulują przepisy art. 876-887 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 z późn.zm.). Zgodnie z tymi przepisami, przez umowę poręczenia poręczyciel zobowiązuje się względem wierzyciela wykonać zobowiązanie na wypadek, gdyby dłużnik zobowiązania nie wykonał. Oświadczenie takie powinno być jednak złożone na piśmie. O zakresie zobowiązania poręczyciela decyduje każdorazowo zakres zobowiązania dłużnika. Jednak należy podkreślić, że czynność prawna dokonana przez dłużnika z wierzycielem po udzieleniu pełnomocnictwa nie może zwiększyć zobowiązania poręczyciela.


Stosownie do wymienionych uregulowań, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia, wówczas wierzyciel powinien zawiadomić o tym niezwłocznie poręczyciela.


W świetle prawa bilansowego, zobowiązanie takie zwane jest warunkowym, co oznacza, że stanie się ono realnym zobowiązaniem poręczyciela, jeśli dłużnik nie dokona spłaty zaciągniętego kredytu.


Ustawa z 20 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694 z późn.zm.) nie zawiera jednak za wiele regulacji odnoszących się do interesującego nas zagadnienia. W tym zakresie należy się posiłkować MSR nr 37, który zawiera dużo bardziej szczegółowe regulacje dotyczące zobowiązań warunkowych. Zgodnie z zawartą tam definicją, zobowiązanie warunkowe jest:

l możliwym obowiązkiem, który powstaje na skutek zdarzeń przeszłych, których istnienie zostanie potwierdzone dopiero w momencie wystąpienia lub nie wystąpienia jednego lub większej liczby niepewnych przyszłych zdarzeń, które nie w pełni podlegają kontroli jednostki gospodarczej, lub

l obecnym obowiązkiem, który powstaje na skutek zdarzeń przeszłych, ale nie jest ujmowany w sprawozdaniu, ponieważ nie jest prawdopodobne, aby konieczne było wydatkowanie środków zawierających korzyści ekonomiczne albo kwoty obowiązku (zobowiązania) nie będzie można wycenić wystarczająco wiarygodnie.


Ustawa o rachunkowości nakazuje opisywać takie sytuacje, o których mowa w pytaniu, w informacji dodatkowej, o której mowa w art. 45 ust. 2 pkt 3. W tym zakresie należy znów się jednak posiłkować MSR 37, który w szerszym zakresie przedstawia informacje, jakie powinny się tam znaleźć. I tak - zgodnie z § 28 MSR 37 - na dzień bilansowy jednostka powinna:

- podać informację o zobowiązaniu warunkowym w odniesieniu do każdego rodzaju zobowiązań warunkowych,

- przedstawić krótki opis charakteru zobowiązania warunkowego,

- ujawnić - jeśli jest to ze względów praktycznych wykonalne - wartość szacunkową ich skutków finansowych i przesłanki świadczące o istnieniu niepewności co do kwoty lub terminu wystąpienia wypływu środków oraz możliwości uzyskania zwrotów.


Udzielenie poręczenia podlega ewidencji w księgach rachunkowych. I tak, wartość udzielonego poręczenia wykazuje się w księgach rachunkowych w ewidencji pozabilansowej zapisem jednostronnym: Ma konto „Zobowiązania warunkowe”. Wyksięgowanie tego zobowiązania z ewidencji pozabilansowej następuje pod datą spłaty długu objętego poręczeniem, zapisem: Wn konto „Zobowiązania warunkowe”. Ewidencjonując takie zdarzenie gospodarcze w ewidencji pozabilansowej, należy podać treść, komu i kiedy poręczenie zostało udzielone oraz termin spłaty zadłużenia przez dłużnika. Do konta, o którym powyżej mowa, należy prowadzić analitykę według tytułów zobowiązań warunkowych oraz terminów płatności. Podstawą ewidencji na tym koncie są poświadczone kopie udzielonych poręczeń.


Należy podkreślić, że na straty z tytułu udzielonego poręczenia - zgodnie z art. 35d ust. 1 pkt 1 ustawy o rachunkowości - należy utworzyć rezerwę. Powinna ona być utworzona w momencie, kiedy poręczyciel pozyska informację o możliwości niespłacenia zobowiązania przez dłużnika.


Sytuację opisaną w pytaniu oraz powyższe księgowania najlepiej zilustruje przykład liczbowy.


Przykład

Spółka z o.o. udzieliła poręczenia, gwarantując wypłacalność kontrahenta. Na dowód poręczenia zawarto umowę, w której ustalono kwotę poręczenia w wysokości 50 000 zł. Bank udzielający kredytu kontrahentowi zawiadomił poręczyciela, że zaprzestano spłaty rat kredytu. Do uregulowania pozostały dwie raty kredytu w wysokości 20 000 zł i odsetki 5600 zł. Poręczyciel uregulował zobowiązanie i postanowił dochodzić swoich należności od kontrahenta na drodze sądowej.

Księgowanie:

1) udzielenie poręczenia - zapis w ewidencji pozabilansowej: Ma konto „Zobowiązania warunkowe” 50 000 zł,

2) utworzenie rezerwy w kwocie przewidywanej straty z tytułu udzielonego poręczenia: Wn konto „Pozostałe koszty operacyjne” 25 600 zł/Ma konto „Rezerwy” 25 600 zł,

3) spłata zadłużenia objętego poręczeniem: Wn konto „Pozostałe rozrachunki” 25 600 zł/Ma konto „Rachunek bankowy” 25 600 zł,

4) rozwiązanie utworzonej uprzednio rezerwy: Wn konto „Rezerwy” 25 600 zł/Ma konto „Pozostałe rozrachunki” 25 600 zł,

5) wyksięgowanie poręczenia z ewidencji pozabilansowej: Wn konto „Zobowiązania warunkowe” 50 000 zł,

6) nota księgowa obciążająca kontrahenta: Wn konto „Pozostałe rozrachunki” 25 600 zł/Ma konto „Pozostałe przychody operacyjne” 25 600 zł,

7) skierowanie sprawy na drogę postępowania sądowego: Wn konto „Należności dochodzone na drodze sądowej” 25 600 zł/Ma konto „Pozostałe rozrachunki” 25 600 zł,

8) odpis aktualizujący do wysokości kwoty roszczenia dochodzonego w sądzie: Wn konto „Pozostałe koszty operacyjne” 25 600 zł/Ma konto „Odpis aktualizujący wartość należności” 25 600 zł,

9) orzeczona przez sąd kwota roszczenia: Wn konto „Pozostałe rozrachunki” 25 600 zł/Ma konto „Należności dochodzone na drodze sądowej” 25 600 zł,

10) wpływ należności od kontrahenta: Wn konto „Rachunek bankowy” 25 600 zł/Ma konto „Pozostałe rozrachunki” 25 600 zł,

11) ustanie przyczyny, dla której dokonano odpisu: Wn konto „Odpisy aktualizujące wartość należności” 25 600 zł/Ma konto „Pozostałe przychody operacyjne” 25 600 zł.


Joanna Jesionowska


Podstawa prawna:

- art. 876-887 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 z późn.zm.),

- art. 10 ust. 3, art. 35d ust. 1 pkt 1, art. 45 ust. 2 pkt 3 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (j.t. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694 z późn.zm.),

- § 10, 28 Międzynarodowego Standardu Rachunkowości 37 „Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe”.

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

BGST Radcowie Prawni Borek, Gajda, Tołwiński Spółka partnerska

BGST Radcowie Prawni Borek, Gajda, Tołwiński Spółka partnerska to kancelaria radców prawnych specjalizująca się w obsłudze prawnej spraw z zakresu szeroko pojmowanej własności intelektualnej, w szczególności prawa autorskiego, własności przemysłowej, a także zagadnień dotyczących prowadzenia działalności gospodarczej w Internecie (nowe media).

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »