| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Prawo Unii Europejskiej > Pomoc prawna w sprawach cywilnych prowadzonych w państwach UE

Pomoc prawna w sprawach cywilnych prowadzonych w państwach UE

 
Konrad Borowicz
Biuro Legislacyjne Sejmu

Kto może skorzystać z pomocy? Na zwrot jakich kosztów możemy liczyć?

17
grudnia ubiegłego roku Sejm uchwalił ustawę o prawie pomocy w postępowaniu w sprawach cywilnych prowadzonym w państwach członkowskich Unii Europejskiej. Jest ona kolejną z cyklu ustaw przenoszących rozwiązania wspólnotowe do prawodawstwa polskiego. Omawiana ustawa wdraża przepisy dyrektywy 2003/8/WE z 27 stycznia 2003 r. przyjętej w celu usprawnienia dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sporach transgranicznych poprzez ustanowienie minimalnych wspólnych zasad odnoszących się do pomocy prawnej w sporach o tym charakterze (Dz.Urz. WE L 26 z 31.01.2003).
Przepisy ustawy można podzielić na dwie grupy. Pierwsza dotyczy osób fizycznych mających miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu w Polsce, druga zaś reguluje prawa osób fizycznych mających miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu w innym państwie członkowskim UE. Przepisy ustawy nie dotyczą więc podmiotów innych niż osoby fizyczne, a więc osób prawnych i innych podmiotów nieposiadających osobowości prawnej. Najwyraźniej autorzy dyrektywy uznali, skądinąd słusznie, że podmioty te poradzą sobie doskonale same, szczególną ochroną należy zaś objąć osoby fizyczne, mając na względzie ich często słabą kondycję finansową.
Zakres podmiotowy ustawy
W związku z kwestią zakresu podmiotowego omawianej ustawy rodzą się dość istotne wątpliwości interpretacyjne. Niejasne jest pojęcie „miejsce zwykłego pobytu”, w przeciwieństwie do pojęcia „miejsce zamieszkania”, które w sposób jednoznaczny regulują przepisy k.c., uznając za miejsce zamieszkania miejscowość, w której przebywa osoba fizyczna z zamiarem stałego pobytu. Czy w związku z tym należy domniemywać, że pojęcie „miejsce zwykłego pobytu” odnosi się do miejscowości, w której przebywa osoba fizyczna przez większość roku, jednak bez zamiaru stałego pobytu? Brzmi to racjonalnie, można bowiem wyobrazić sobie sytuację, w której dana osoba w związku z wykonywaną pracą lub usługami przebywa w danej miejscowości, choć zamierza zamieszkiwać w innej miejscowości, nawet w innym kraju członkowskim. Zagadnienie miejsca zwykłego pobytu odgrywa więc niebagatelną rolę przy ustalaniu kręgu osób, do których stosuje się przepisy ustawy. Gdyby pominąć tę sprawę, interpretacja byłaby klarowna. Można dojść również do wniosku, że część przepisów ustawy stosuje się do obywateli Rzeczypospolitej Polskiej, a drugą jej część do obywateli innych państw członkowskich UE. Okazuje się jednak, że za sprawą trzech krótkich wyrazów sytuacja znacząco się komplikuje, ponieważ te same przepisy będą miały zastosowanie zarówno do zamieszkałych w Polsce osób posiadających obywatelstwo polskie, jak i innych osób, również do obcokrajowców niebędących obywatelami UE, jednakże mających miejsce zwykłego pobytu na terytorium naszego kraju. Sytuację nieco klaruje treść art. 1 ust. 2 ustawy, który wskazuje, że chodzi o pobyt zgodny z przepisami naszego prawa oraz za wiedzą i zgodą właściwych organów państwowych – w odniesieniu do osób nieposiadających obywatelstwa państwa członkowskiego UE. Omawiając kwestię zakresu stosowania przepisów ustawy nie sposób nie wspomnieć o tym, że bystrzy Duńczycy, prawdopodobnie przeczuwając, jakie koszty wiążą się z wdrożeniem dyrektywy 2003/8/WE, wynegocjowali sobie wyłączenie spod tej regulacji. Kolejny istotny element, który powinien być spełniony, aby móc skorzystać z dobrodziejstw ustawy, jest, jak się zdaje, wystarczająco jasny. Pomoc prawna określona w ustawie należy się w związku z postępowaniem wszczętym lub prowadzonym w innym państwie członkowskim UE (w odniesieniu do kategorii osób, o których mowa w art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy) albo z postępowaniem wszczętym lub prowadzonym w Polsce (w odniesieniu do kategorii osób, o których mowa w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy). Spór sądowy ma mieć więc charakter transgraniczny, czyli taki, którego uczestnicy przebywają w różnych krajach członkowskich UE.
reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

TRILUX Polska Sp. z o. o.

ekspert z zakresu BHP

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »