W spółce z o.o. miało miejsce włamanie do kompostowni, z której skradziono komputer sterujący wraz z osprzętem, przez co kompostownia utraciła walor kompletności i nie była zdatna do użytku. Przez prawie 5 lat nie uzupełniono braków w instalacji, co spowodowało, że w tym czasie kompostownia pozostała niekompletna i niezdatna do użytku. Organ podatkowy stwierdził, że spółka nie miała prawa dokonywać odpisów amortyzacyjnych od niekompletnej, a więc niezdatnej do używania kompostowni kontenerowej (na podstawie art. 16c pkt 5 u.p.d.o.p.). Spółka odwołała się od decyzji. Decyzji organu podatkowego zarzuciła naruszenie art. 16c pkt 5 u.p.d.o.p. poprzez przyjęcie, że przepis ten ma zastosowanie do sytuacji, gdy dany środek trwały lub wartość niematerialna i prawna przestają być używane przez podatnika, lecz nie jest to spowodowane zaprzestaniem działalności, w której były wykorzystywane.

Dyrektor Izby Skarbowej odwołania nie uznał. Jego zdaniem przepis art. 16c pkt 5 u.p.d.o.p. należy wykładać zgodnie z zasadą wynikającą z art. 16a ust. 1, według której amortyzowane mogą być tylko środki trwałe, jeżeli są wykorzystywane w działalności prowadzonej przez podatnika. Nieużywanie ich rodzi obowiązek zaprzestania amortyzowania. Także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, do którego trafiła sprawa, w wyroku z 22 grudnia 2009 r. (sygn. akt I SA/Gl 557/09) uznał, że brak możliwości wykorzystania środka trwałego do określonego przedmiotu działalności i zaprzestanie jej prowadzenia rodzi skutek w postaci niemożliwości amortyzacji tego środka.

Spółka wniosła skargę do NSA. NSA w wyroku stwierdził, że z tego, iż podatnik nie używa danego środka trwałego, nie wynika, że zaprzestał on działalności, w której dany środek trwały był wykorzystywany. Tym samym podatnik miał prawo rozliczania w kosztach dokonywanych od kompostowni odpisów amortyzacyjnych.

NSA uznał, że aby usunąć koszty amortyzacji środka trwałego z kosztów podatkowych nie wystarczy, by fiskus wykazał, że podatnik nie używa danego środka trwałego. Organ podatkowy powinien wykazać, że nieużywanie danego środka trwałego:

1) ma charakter trwały (np. środek trwały jest zniszczony) lub

2) jest wynikiem zaprzestania przez podatnika działalności, w której dany środek trwały był wykorzystywany.

Wyrok NSA jest korzystny dla podatników. Wcześniej takie stanowisko zajmowały także organy podatkowe (zob. m.in. pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ropczycach z 4 maja 2005 r., nr U.S.PDOF/415/2-1/2005).

oprac. Sławomir Biliński