Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Symulacje tego typu są potrzebne np. przy obliczaniu zdolności kredytowej spółki. Bank, udzielając spółce kredytu, może przyznać jej niższą zdolność kredytową tylko dlatego, że wysokie odpisy amortyzacyjne powiększyły poziom strat. Bank, oceniając przyszłą sytuację spółki, może ostrożnie założyć, że nie wykorzysta ona straty z lat ubiegłych do zmniejszenia podatków płaconych w przyszłości.

Takie założenie może zostać przyjęte dlatego, że jest na to pięć lat. Bank ma prawo założyć, że osiągnięcie rentowności przez spółkę przeprowadzającą program inwestycyjny się opóźni. Jeżeli nastąpi to po pięciu latach od rozpoczęcia inwestycji, przepadną związane z tym korzyści podatkowe. W takiej sytuacji amortyzacja miesięczna jest korzystniejsza, ponieważ ma mniejszy wpływ na poziom strat spółki wykazywanych na potrzeby rozliczania podatku dochodowego.

Częściowa amortyzacja jednorazowa

Środek trwały nie musi być amortyzowany jednorazowo w całości. Przykładowo środek trwały o wartości 150 000 zł może zostać zamortyzowany jednorazowo do kwoty np. 50 000 zł. Pozostałe 100 000 zł będzie amortyzowane według zasad ogólnych.

Przepisy nakazują jedynie, aby dokonać jednorazowych odpisów amortyzacyjnych nie wcześniej niż w miesiącu, w którym środki trwałe zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

Od następnego roku podatkowego podatnicy dokonują odpisów amortyzacyjnych od niezamortyzowanej w ten sposób wartości początkowej. Oczywiście suma odpisów amortyzacyjnych, w tym tych dokonanych w pierwszym roku podatkowym oraz niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów, nie może przekroczyć wartości początkowej tych środków trwałych. Zasady te można wykorzystać, jeżeli z planu wydatków spółki przeprowadzającej program inwestycyjny wynika, że w następnych latach skala wydatków tego typu będzie zwiększana. Wraz z tym rośnie zazwyczaj ryzyko ponoszenia strat.

Przykład

Spółka z o.o. rozpoczęła działalność w 2007 r. Kupiła maszynę wartą 150 000 zł. Jej amortyzacja według ogólnych zasad powinna trwać pięć lat (stawka 20%). Podatnik płaci podatki dochodowe według stawki 19%. Według biznesplanu spółka zakończy 2007 r. zyskiem 60 000 zł. Natomiast w okresie 2008-2011 r. spółka będzie przynosić straty. W 2007 r. wartość amortyzacji jednorazowej wyniosła 60 000 zł. Dzięki temu spółka za 2007 r. nie osiągnęła podlegającego podatkowi zysku ani trudnych do odliczenia w przyszłości strat. Od 2008 r. spółka amortyzowała maszynę metodą liniową, redukując wpływ amortyzacji maszyny do poziomu strat spółki.

Tomasz Król

ekspert w zakresie finansów, współpracownik redakcji

l art. 4a pkt 10, art. 16k ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 251, poz. 1847