Celem pomiaru (wyceny) jest określenie wartości przedmiotu. Wynika z tego, że wycena z definicji dotyczy określonego przedmiotu. Wartość jest kategorią abstrakcyjną. Oznacza cechę rzeczy, zjawiska, postępowania, a także zachodzące między nimi relacje. Pomiędzy wartością i wyceną zachodzą relacje wzajemności. Wycena jest sztuką liczenia, natomiast wartość jest subiektywnym odczuciem potencjalnego posiadacza przedmiotu, który może akceptować bądź nie zgodzić się z ustaloną wyceną. Można więc stwierdzić, że procesem określania wartości jest pomiar (wycena).

Od roku 1995 wycenę i amortyzację środków trwałych odmiennie regulują przepisy prawa bilansowego i podatkowego. Według uor, środki trwałe ujęte są w ewidencji w wartości początkowej. Definicja wartości początkowej jest pośrednio wyjaśniona w art. 31 uor: Wartość początkową stanowiącą cenę nabycia lub koszt wytworzenia środka trwałego powiększają koszty jego ulepszenia, polegające na przebudowie, rozbudowie, modernizacji lub rekonstrukcji i powodujące wzrost jego wartości użytkowej.

Wyjaśnienie w sprawie ustalania wartości początkowej środków trwałych zawiera art. 31 uor.

ZAPAMIĘTAJ!

Wartość początkową, ustaloną według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia środka trwałego, powiększają koszty jego ulepszenia, polegające na przebudowie, rozbudowie, modernizacji lub rekonstrukcji i powodujące wzrost jego wartości użytkowej.

Wartość początkowa może, na podstawie odrębnych przepisów, ulegać aktualizacji wyceny. Ustalona w wyniku aktualizacji wyceny wartość księgowa netto środka trwałego nie powinna być wyższa od jego wartości godziwej, której odpisanie w przewidywanym okresie jego dalszego użytkowania jest ekonomicznie uzasadnione.

Sposób ustalania wartości początkowej środka trwałego ilustruje schemat 2.

Na dzień bilansowy środki trwałe wykazywane są według cen nabycia, kosztów wytworzenia lub wartości przeszacowanej (po aktualizacji wyceny środków trwałych), pomniejszonych o odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe, a także odpisy z tytułu utraty wartości (art. 28 ust. 1 pkt 1 uor) - schemat 3.