| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Rachunkowość > Ewidencja księgowa > Jak rozliczyć w księgach rachunkowych darowiznę w postaci usług

Jak rozliczyć w księgach rachunkowych darowiznę w postaci usług

W maju 2009 r. nasza spółka (spółka z o.o.) zamierza wykonać usługę remontowo-budowlaną dla hospicjum. Chcemy obciążyć hospicjum za usługę tylko kwotą równoważną kwocie wydatku poniesionego na zakup materiałów, natomiast robociznę wykonać i przekazać bez pobierania wynagrodzenia. Czy możliwa jest tego rodzaju darowizna? Czy stanowi ona koszt uzyskania przychodów? Czy podlega opodatkowaniu VAT? Jak ją udokumentować i zaksięgować? Czy można ją odliczyć od podatku i w jaki sposób?

Czy można odliczyć darowiznę na rzecz hospicjum

Darowiznę można odliczyć od dochodu na podstawie przepisów o podatku dochodowym, gdy podmiot, na rzecz którego przekazywana jest darowizna:

1) jest organizacją pozarządową, czyli nie może być jednostką sektora finansów publicznych (rządową ani samorządową),

2) nie prowadzi działalności dla osiągnięcia zysku,

3) prowadzi działalność pożytku publicznego, w sferze zadań publicznych określonych w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

Przypomnijmy, że cytowany w całości art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie wymienia między innymi zadania w zakresie:

• pomocy społecznej, w tym pomocy rodzinom i osobom w trudnej sytuacji życiowej (pkt 1),

• działalności charytatywnej (pkt 2),

• działania na rzecz osób niepełnosprawnych (pkt 6),

• promocji i organizacji wolontariatu (pkt 23).

Niewątpliwie działalność hospicjum jest działalnością obejmującą wykonywanie wymienionych zadań. Jeśli więc nie jest prowadzone przez organizację rządową czy samorządową oraz nie działa dla zysku, można uznać je za organizację pozarządową prowadzącą działalność pożytku publicznego. Natomiast jeśli hospicjum prowadzone jest przez kościelną osobę prawną, w ramach jej działalności charytatywno-opiekuńczej, to odliczenie darowizny od podstawy opodatkowania możliwe będzie na podstawie przepisów regulujących stosunek Państwa do odpowiedniego kościoła.

Jak właściwie udokumentować darowiznę i jej wartość

Darowizna jest umową, w której występują dwie strony: darczyńca, który przekazuje świadczenie, i obdarowany, który je przyjmuje. Jeśli tego rodzaju umowa zostaje zawarta na piśmie, powinna czynić zadość wymaganiom stawianym przez przepisy podatkowe w kwestii oświadczenia o przyjęciu darowizny i jej wartości określonej kwotowo. Jeśli jednak nie zawarto jej na piśmie, konieczne jest uzyskanie właściwego oświadczenia od obdarowanego o przyjęciu darowizny. Dodatkowo, jeśli nie określono w umowie kwotowo wartości darowizny (w opisywanym przypadku wartości robocizny), należy sporządzić wewnętrzny dokument, na przykład szczegółową kalkulację kosztów, z którego będzie wynikać wartość darowizny jako koszt robocizny w wykonanej usłudze.

Należy pamiętać (art. 18 ust. 1b), że:

jeżeli przedmiotem darowizny są towary opodatkowane podatkiem od towarów i usług, za kwotę darowizny uważa się wartość towaru wraz z podatkiem od towarów i usług, w części przekraczającej kwotę podatku naliczonego, którą podatnik ma prawo odliczyć zgodnie z przepisami o podatku od towarów i usług z tytułu dokonania tej darowizny.

Przy określaniu wartości darowizn zakłada się, że jest to wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, nie większa od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw. Zasada ta rozszerzona jest na przedmioty darowizny niebędące towarami, czyli usługi, co znajduje odbicie w interpretacjach podatkowych (np. postanowienie Urzędu Skarbowego w Prudniku z 5 września 2007 r. w sprawie interpretacji prawa podatkowego, nr PD-I/423-5/MG/07).

Podstawa VAT w przypadku darowizn

Przepisy ustawy o VAT wskazują, że dostawą towarów jest również przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele inne niż związane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem, w szczególności darowizny towarów (art. 7 ust. 2 ustawy o VAT). Z kolei nieodpłatne świadczenie usług niebędące dostawą towarów traktuje się jak odpłatne świadczenie usług (art. 8 ust. 2 ustawy o VAT), opodatkowane VAT, jeżeli spełnia jednocześnie warunki:

• usługi nie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa,

• podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi usługami, w całości lub w części.

W przypadku dostawy towarów darowanych podstawą opodatkowania jest cena nabycia towarów (bez podatku) lub koszty wytworzenia, określone w momencie dostawy tych towarów (art. 29 ust. 10 ustawy o VAT). W przypadku nieodpłatnego świadczenia usług, o którym mowa w art. 8 ust. 2, podstawą opodatkowania jest koszt świadczenia tych usług poniesiony przez podatnika (art. 29 ust. 12 ustawy o VAT).

Należy zwrócić uwagę, że zwolniona od VAT jest dostawa towarów przez producenta, której przedmiotem są produkty spożywcze (z wyjątkiem napojów alkoholowych o określonej zawartości alkoholu), jeżeli są one przekazywane na rzecz organizacji pożytku publicznego. Zwolnienie przysługuje jednak pod warunkiem prowadzenia szczegółowej dokumentacji przez realizującego dostawy towarów, potwierdzającej dokonanie dostawy na rzecz organizacji pożytku publicznego, z przeznaczeniem wyłącznie na cele działalności charytatywnej prowadzonej przez te organizacje (art. 43 ust. 1 pkt 16 ustawy o VAT). W takim przypadku podatnik ma również prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego (art. 86 ust. 8 pkt 3).

Nie uważa się za dostawę towarów darowizn równoznacznych z prezentami o małej wartości, za które uznaje się przekazywane przez podatnika jednej osobie towary:

• o łącznej wartości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 100 zł, jeżeli podatnik prowadzi ewidencję pozwalającą na ustalenie tożsamości tych osób,

• których przekazania nie ujęto w ewidencji, jeżeli jednostkowa cena nabycia towaru (bez podatku), a gdy nie ma ceny nabycia, jednostkowy koszt wytworzenia, określone w momencie przekazywania towaru, nie przekraczają 10 zł.

Przekazanie prezentów o małej wartości nie podlega opodatkowaniu VAT, nie łączy się też z wystawieniem faktury wewnętrznej VAT.

Przekazanie darowizny oznacza obowiązek wystawienia faktury wewnętrznej VAT, w tym również dla towarów zwolnionych z VAT.

Przekazanie darowizny w księgach rachunkowych

Wydatki związane z darowizną księgowane są jako pozostałe koszty operacyjne. Wskazuje na to definicja pozostałych kosztów i przychodów operacyjnych zawarta w ustawie o rachunkowości (art. 3 ust. 1 pkt 32). Stwierdza się w niej m.in., że za pozostałe koszty operacyjne należy uznać:

koszty (...) związane pośrednio z działalnością operacyjną jednostki, a w szczególności koszty (...) związane (...) z przekazaniem nieodpłatnie, w tym w drodze darowizny aktywów, w tym także środków pieniężnych na inne cele niż dopłaty do cen sprzedaży, nabycie lub wytworzenie środków trwałych, środków trwałych w budowie albo wartości niematerialnych i prawnych.

PRZYKŁAD

Spółka z o.o. jako wykonawca zawarła w 2009 r. umowę o usługę budowlaną polegającą na położeniu posadzki terakotowej na rzecz organizacji pozarządowej realizującej cele pożytku publicznego. W umowie określono wartość usługi jako sumę wartości materiałów 100 m2 x 50 zł = 5000 zł netto, oraz kwotę robocizny 100 m2 x 60 zł = 6000 zł netto. Ponadto umowa zawiera stwierdzenie, że wykonawca dokona darowizny na rzecz zamawiającego w formie niepobierania wynagrodzenia za wykonaną usługę w wartości równoważnej wartości wykonanej robocizny (czyli 6000 zł plus VAT), a zamawiający darowiznę przyjmie. Po wykonaniu usługi dokonano zatwierdzenia wykonanych prac na podstawie protokołu odbioru. Wykonawca określił koszt własny wykonanej robocizny według roboczogodzin na 4000 zł. Wystawił fakturę wewnętrzną VAT, w której wykazał należny VAT od kwoty darowizny 4000 zł x 22% = 880 zł. Naliczając podatek dochodowy, dokonał odliczenia darowizny od dochodu w wysokości 6000 zł + 880 zł = 6880 zł. Kwota ta wraz z innymi odliczanymi w roku podatkowym darowiznami nie przekroczyła 10% dochodu.

Księgowania

1. Faktura za usługę:

Wn konto 201 „Rozrachunki z odbiorcami” 6 100,00 zł

Ma konto 700 „Przychody ze sprzedaży” 5 000,00 zł

Ma konto 222 „Rozliczenie podatku VAT należnego” 1 100,00 zł

2. Koszt robocizny darowany według umowy wyłączony z wyniku na działalności operacyjnej:

Wn konto 765 „Pozostałe koszty operacyjne” 4 000,00 zł

Ma konto 404 „Wynagrodzenia” 4 000,00 zł

3. Podatek VAT wykazany na fakturze wewnętrznej dotyczącej darowizny:

Wn konto 765 „Pozostałe koszty operacyjne” 880,00 zł

Ma konto 222 „Rozliczenie podatku VAT należnego” 880,00 zł

4. Wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów (ewidencja pozabilansowa):

Wn konto 993 „Koszty niestanowiące kosztów uzyskania przychodu”; w analityce: dotyczące darowizny 4 880,00 zł

Ma konto 999 „Rozliczenie kont pozabilansowych” 4 880,00 zł

5. Odliczenia od dochodu do opodatkowania (ewidencja pozabilansowa):

Wn konto 995 „Odliczenia od dochodu dla podatku” 6 880,00 zł

Ma konto 999 „Rozliczenie kont pozabilansowych” 6 880,00 zł

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

• art. 16 ust. 1 pkt 14, art. 18 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 19, poz. 100

• art. 7 ust. 2, art. 8 ust. 2, art. 29 ust. 10, art. 29 ust. 12, art. 43 ust. 1 pkt 16, art. 86 ust. 8 pkt 3 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 3, poz. 11

• art. 4 ustawy z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie - Dz.U. Nr 96, poz. 873; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 22, poz. 120

• art. 55 ustawy z 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej - Dz.U. Nr 29, poz. 154; ost.zm. Dz.U. z 2004 r. Nr 68, poz. 623

Ewa Szczepankiewicz

główna księgowa w spółce z o.o.

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Rzecznik Ubezpieczonych

Rzecznik Ubezpieczonych reprezentuje interesy osób ubezpieczających, ubezpieczonych, uposażonych lub uprawnionych z umów ubezpieczenia, członków funduszy emerytalnych, uczestników pracowniczych programów emerytalnych, osób otrzymujących emeryturę kapitałową lub osób przez nie uposażonych.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »