| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE MOBILNE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Rachunkowość > Ewidencja księgowa > Ewidencja księgowa sprzedaży towarów na raty

Ewidencja księgowa sprzedaży towarów na raty

Sprzedaż towarów na raty ewidencjonuje się na koncie „Rozrachunki z odbiorcami”. W analityce tego konta wskazane jest wyszczególnić konta imienne nabywców towarów. Jeśli zaś umowa przewiduje obowiązek zapłaty odsetek, to powinny być one zaliczane do przychodów finansowych sprzedawcy.

Zgodnie z art. 535 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (dalej: k.c.) przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę.

Do szczególnych rodzajów sprzedaży należy sprzedaż na raty. Polega ona na dokonaniu, w zakresie działalności przedsiębiorstwa, sprzedaży rzeczy ruchomej osobie fizycznej za cenę płatną w określonych ratach (w treści umowy strony oznaczają liczbę rat oraz termin ich płatności), jeżeli według umowy rzecz ma być kupującemu wydana przed całkowitym zapłaceniem ceny (art. 583 par. 1 k.c.). [ramka na końcu artykułu]

Sprzedaż ratalna łączy cechy klasycznej sprzedaży oraz kredytu. W przypadku tego typu sprzedaży, podobnie jak przy zwykłej sprzedaży, gdzie cena uiszczana jest jednorazowo – nabywcy przysługują uprawnienia z tytułu rękojmi za wady zakupionej rzeczy. Ponadto nabywca może wystawiać weksle w celu pokrycia lub zabezpieczenia umówionej ceny kupna.

Rabat cenowy udzielony w momencie sprzedaży towarów - ujęcie w księgach rachunkowych

W przypadku sprzedaży ratalnej, której przedmiotem są rzeczy oznaczone co do tożsamości, ich własność przechodzi na nabywcę wraz z zawarciem samej umowy. W przypadku natomiast rzeczy oznaczonych co do gatunku, ich własność przechodzi wraz z przeniesieniem posiadania (art. 155 k.c.). Umowa sprzedaży ratalnej może zawierać również zastrzeżenie, że własność rzeczy przejdzie na kupującego dopiero po zapłaceniu przez niego całej ceny (art. 589 k.c.). Tego typu klauzula stanowi zabezpieczenie sprzedawcy przed możliwością swobodnego rozporządzania rzeczą przez kupującego, w szczególności przed jej zbyciem osobom trzecim przed zapłatą ceny.

Opóźnienia

W umowie sprzedaży na raty strony mogą zastrzec, na wypadek opóźnienia w spłacie rat, natychmiastową wymagalność nieuiszczonej jeszcze ceny (art. 586 par. 1 k.c.). Takie zastrzeżenie w umowie w przypadku opóźnienia w spłacie rat powoduje, że cała niespłacona jeszcze należność stanie się wymagalna. [przykład] Zastrzeżenie natychmiastowej wymagalności jest skuteczne, pod warunkiem że:

● zostało dokonane na piśmie przy zawarciu umowy,

● kupujący jest w zwłoce z zapłatą co najmniej dwóch rat,

● łączna suma zaległych rat przewyższa 1/5 umówionej ceny.

Sprzedawca może ubezpieczyć sprzedaż ratalną. Ubezpieczenie wierzytelności związanych ze sprzedażą ratalną obejmuje należne ubezpieczonemu wymagalne raty wynikające z ceny towaru, której uiszczania zaprzestał nabywca. Ubezpieczyciel przejmuje na siebie ryzyko zaprzestania przez odbiorcę spłaty rat za zakupiony towar. Przy zawieraniu umowy ubezpieczenia określa on najczęściej przyczynę zaprzestania spłaty rat, za które ponosi odpowiedzialność.

Polecamy: Dowóz pracowników do pracy - w podatkach i rachunkowości

Pamiętać należy również, że jeżeli przy sprzedaży na raty nabywca będzie zobowiązany do zapłaty wobec zbywcy oprocentowania, wówczas sprzedaż taka przybierze formę kredytu konsumenckiego. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o kredycie konsumenckim, za umowę o kredyt konsumencki uważa się umowę o odroczeniu konsumentowi terminu spełnienia świadczenia pieniężnego, jeżeli konsument jest zobowiązany do poniesienia jakichkolwiek kosztów związanych z odroczeniem spełnienia świadczenia.

Przed terminem

Nabywca rzeczy może uiścić należność przed terminem jej spłaty, chroniąc się tym samym przed koniecznością pokrycia ewentualnych odsetek (może odliczyć, zależnie od zapisów zawartej umowy, całość lub część należnych sprzedawcy odsetek). Zgodnie z art. 49 ustawy o kredycie konsumenckim, w przypadku spłaty całości lub części kredytu przed terminem określonym w umowie, jego całkowity koszt ulega obniżeniu o te koszty, które dotyczą okresu, o który skrócono czas obowiązywania umowy, chociażby konsument poniósł je przed tą spłatą. Możliwość dokonania przedterminowej zapłaty umówionych rat nie jest przy tym uzależniona od spełnienia przez kupującego jakichkolwiek dalszych przesłanek. Sprzedawca nie musi być zatem uprzedzany o zamierzonej przedterminowej zapłacie.

Sprzedaż ratalna towarów może być finansowana nie tylko przez ich sprzedawcę (udziela on wówczas odbiorcy kredytu kupieckiego). Kapitałodawcą może być również bank, który spłacając całość zobowiązania nabywcy wobec sprzedawcy, wstępuje w jego prawa.

Przepisy regulujące kwestię sprzedaży ratalnej odnoszą się również do sprzedaży rzeczy ruchomej osobie fizycznej korzystającej z kredytu bankowego, jeżeli kredyt ten ma być spłacany ratami, a rzecz została kupującemu wydana przed jego całkowitą spłatą (art. 588 par. 1 k.c.). Instytucja taka określana jest mianem kredytu wiązanego (art. 5 pkt 14 lit. b i c ustawy o kredycie konsumenckim). Umowa o kredyt wiązany oznacza umowę kredytową, której celem jest sfinansowanie zakupu towaru w oparciu o inną umowę, a obie te umowy są ze sobą powiązane w ten sposób, że:

● nabycie towaru jest finansowane przez kredytodawcę, który współpracuje ze sprzedawcą w związku z przygotowaniem lub zawarciem umowy kredytowej,

● nabycie towaru jest finansowane przez kredytodawcę, a towar jest szczegółowo określony w umowie kredytowej.

Umowa o kredyt wiązany lub w formie odroczonej płatności, oprócz standardowych danych, takich jak m.in. zasady i terminy spłaty kredytu (w tym kolejności zaliczania rat kredytu na poczet należności dawcy), zestawienie zawierające terminy i zasady płatności odsetek czy prawo konsumenta do spłaty kredytu przed terminem, powinna zawierać także opis i cenę nabycia towaru (art. 31 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim).

W ramach sprzedaży kredytowej dochodzi do zawarcia dwóch odrębnych, choć funkcjonalnie ze sobą powiązanych umów: sprzedaży oraz kredytowej. Umowa sprzedaży nie ma tu charakteru sprzedaży na raty, ponieważ cena jest przez nabywcę uiszczana jednorazowo, przy wykorzystaniu zaciągniętego kredytu bankowego. Spłata kredytu (wraz z odsetkami) następuje natomiast w drodze periodycznych świadczeń, zgodnie z ustalonym harmonogramem spłat. Bankowi udzielającemu kredytu wiązanego przysługuje – dla zabezpieczenia jego roszczeń – ustawowe prawo zastawu na rzeczy sprzedanej dopóki rzecz znajduje się u odbiorcy.

reklama

Polecamy artykuły

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Chronos-Investment Sp. z o. o.

Usługi księgowe i doradztwo podatkowe.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »
Notyfikacje
Czy chcesz otrzymywać informacje o najnowszych zmianach? Zaakceptuj powiadomienia od ksiegowosc.Infor.pl
Powiadomienia można wyłączyć w preferencjach systemowych
NIE
TAK