Źródło: Biuletyn Rachunkowości
Spółka sprzedała środek trwały, który podlegał aktualizacji na 1 stycznia 1995 r. Wartość wynikającą z aktualizacji ujęto na koncie „Kapitał z aktualizacji wyceny”. Jak zaksięgować sprzedaż tego środka w księgach rachunkowych?
RADA
Sprzedając środki trwałe, które wcześniej podlegały aktualizacji, należy wartość wynikającą z aktualizacji wyksięgować z konta „Kapitał z aktualizacji wyceny” i przeksięgować na konto „Kapitał zapasowy” lub inne kapitały o podobnym charakterze. Dalsze księgowania związane ze sprzedażą i rozchodem środka trwałego należy ująć w ewidencji księgowej na zasadach ogólnych.
UZASADNIENIE
W wyniku ustawowego przeszacowania wartości środków trwałych, które miało miejsce 1 stycznia 1995 r., powstała różnica w wartości netto tych środków trwałych, którą należało zaewidencjonować na koncie zespołu 8 „Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny”. Wartości wynikających z aktualizacji środków trwałych nie można przeznaczyć do podziału. Dopiero w momencie sprzedaży, likwidacji czy jakiegokolwiek innego rozchodu zaktualizowanego środka trwałego wartość znajdująca się na koncie „Kapitał z aktualizacji wyceny” zostaje przeniesiona na kapitał zapasowy lub na inny kapitał o podobnym charakterze.
W przypadku m.in. sprzedaży środka trwałego kapitał z aktualizacji środka trwałego należy przenieść na kapitał zapasowy lub inny o podobnym charakterze. W ustawie nie jest określone, w jaki sposób wartość przeniesiona na kapitał zapasowy może być wykorzystana. Wiedząc jednak, że powstały w ten sposób kapitał zapasowy nie ma charakteru wynikowego, trzeba zwrócić uwagę na ograniczenia prawne lub inne wpływające na zdolność jednostki gospodarczej do podziału tego kapitału lub wykorzystania go w inny sposób. Kodeks spółek handlowych pozwala na wypłatę dywidendy tylko ze środków zgromadzonych na kapitale zapasowym, które pochodzą z zysku zatrzymanego z lat ubiegłych.
Przykład
Spółka wykazuje w swoich księgach rachunkowych środek trwały o wartości początkowej po aktualizacji 150 000 zł. Kapitał z aktualizacji wyceny wynosi 40 000 zł. Jednostka sprzedała środek trwały za kwotę 200 000 zł (zwolniony z VAT).
Wariant I
Środek został całkowicie zamortyzowany.
Ewidencja księgowa
1. Sprzedaż środka trwałego udokumentowana fakturą:
Wn „Pozostałe rozrachunki” 200 000
Ma „Pozostałe przychody operacyjne” 200 000
2. Wyksięgowanie sprzedanego środka trwałego z ewidencji:
Wn „Umorzenie środków trwałych” 150 000
Ma „Środki trwałe” 150 000
3. Przeksięgowanie wartości wynikającej z aktualizacji na kapitał zapasowy:
Wn „Kapitał z aktualizacji wyceny” 40 000
Ma „Kapitał zapasowy” 40 000
