Odpisy aktualizujące wartość należności

Wartość należności aktualizuje się, uwzględniając stopień prawdopodobieństwa ich zapłaty, poprzez dokonanie odpisu aktualizującego w odniesieniu do (art. 35b ust. 1 ustawy o rachunkowości):

1) należności od dłużników postawionych w stan likwidacji lub stan upadłości - do wysokości należności nieobjętej gwarancją lub innym zabezpieczeniem, zgłoszonej likwidatorowi lub sędziemu komisarzowi w postępowaniu upadłościowym,

2) należności od dłużników w przypadku oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego - w pełnej wysokości należności,

3) należności kwestionowanych przez dłużników oraz z których zapłatą dłużnik zalega, a według oceny sytuacji majątkowej i finansowej dłużnika spłata należności w umownej kwocie nie jest prawdopodobna - w wysokości niepokrytej gwarancją lub innym zabezpieczeniem należności,

4) należności stanowiącej równowartość kwot podwyższających należności, w stosunku do których uprzednio dokonano odpisu aktualizującego - w wysokości tych kwot, do czasu ich otrzymania lub odpisania,

5) należności przeterminowanych lub nieprzeterminowanych o znacznym stopniu prawdopodobieństwa nieściągalności, w przypadku uzasadnionych rodzajem prowadzonej działalności lub strukturą odbiorców - w wysokości wiarygodnie oszacowanej kwoty odpisu, w tym także ogólnego, na nieściągalne należności.

Odpisy aktualizujące wartość należności zalicza się odpowiednio do pozostałych kosztów operacyjnych lub kosztów finansowych - zależnie od rodzaju należności, której dotyczy odpis aktualizacyjny.

Należności umorzone, przedawnione lub nieściągalne zmniejszają dokonane uprzednio odpisy aktualizujące. Powyższe należności, na które dokonano odpisów w niepełnej wysokości, zalicza się odpowiednio do kosztów operacyjnych lub kosztów finansowych.

W przypadku ustania przyczyny, dla której dokonano odpisu, równowartość całości lub odpowiedniej części uprzednio dokonanego odpisu aktualizującego zwiększa wartość należności i podlega zaliczeniu odpowiednio do pozostałych przychodów operacyjnych lub przychodów finansowych, zależnie od tego, w ciężar jakich kosztów dokonano uprzednio odpisów (art. 35b ust. 2-4 uor).

Ewidencja odpisów aktualizujących wartość należności

Operacje księgowe:

1. Odpisy aktualizujące należności:

a) odpis aktualizujący nieubezpieczoną kwotę należności, koszty dochodzenia należności:

Wn 762 "Pozostałe koszty operacyjne"

Ma270 "Odpisy aktualizujące roszczenia i należności"

b) odpis aktualizujący odsetki za zwłokę:

Wn 752 "Koszty finansowe"

Ma 270 "Odpisy aktualizujące roszczenia i należności"

2. Zbędny odpis aktualizujący wobec zapłaty należności (odtworzenie utraconej wartości należności):

a) należność główna, zasądzone koszty postępowania:

Wn 270 "Odpisy aktualizujące roszczenia i należności"

Ma 761 "Pozostałe przychody operacyjne"

b) odsetki za zwłokę:

Wn 270 "Odpisy aktualizujące roszczenia i należności"

Ma 751 "Przychody finansowe"

3. Należności umorzone, przedawnione lub nieściągalne:

a) należności, od których uprzednio dokonano odpisu aktualizującego:

Wn 270 "Odpisy aktualizujące roszczenia i należności"

Ma 202 "Rozrachunki z odbiorcami"

b) należności, od których nie dokonano odpisów aktualizujących:

Wn762 "Pozostałe koszty operacyjne"

Ma 202 "Rozrachunki z odbiorcami"

Podstawy prawne:

• ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości - j.t. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694; ost.zm. Dz. U z 2008 r. Nr 144, poz. 900

• ustawa z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - j.t. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 144, poz. 900

• ustawa z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. Nr 16, poz. 93; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 144, poz. 900