• stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego.

Działalność pożytku publicznego może być prowadzona jako działalność nieodpłatna lub jako odpłatna, tym samym działalność organizacji pozarządowych może być nieodpłatna lub odpłatna.

Organizacje pozarządowe utożsamiane są często z jednostkami organizacyjnymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej.

Jednostki organizacyjne nieprowadzące działalności gospodarczej zdefiniowano w rozporządzeniu Ministra Finansów z 15 listopada 2001 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości dla niektórych jednostek niebędących spółkami handlowymi, nieprowadzących działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 137, poz. 1539 z późn. zm.).

Przepisy rozporządzenia stosuje się do jednostek, które nie prowadzą działalności gospodarczej, a w szczególności do:

• stowarzyszeń,

• związków zawodowych,

• organizacji pracodawców,

• izb gospodarczych,

• fundacji,

• organizacji dobroczynności i opieki społecznej,

• przedstawicielstw przedsiębiorców zagranicznych.

Z porównania przepisów regulujących działalność organizacji pozarządowych i jednostek organizacyjnych nieprowadzących działalności gospodarczej wynika mniejszy zakres podmiotowy organizacji pozarządowych, w porównaniu do jednostek organizacyjnych nieprowadzących działalności gospodarczej. Organizacjami pozarządowymi nie są związki zawodowe i organizacje pracodawców oraz niektóre fundacje. Różnice między organizacjami pozarządowymi a jednostkami nieprowadzącymi działalności gospodarczej przedstawia tabela 1.

Ze względu na rodzaj działalności organizacje pozarządowe można podzielić na:

• samopomocowe - działają na rzecz swoich członków, np. organizacja emerytów firmy X w miejscowości Y,

• opiekuńcze - świadczą usługi dla tych, którzy tego potrzebują, np. organizacje opieki nad dziećmi głuchymi,