• w formie zakładu na pełnym rozrachunku.

Działalność gospodarcza bez wyodrębnienia organizacyjnego jest stosowana, gdy jej rozmiary są niewielkie.

UWAGA!

Konieczne jest wyodrębnienie księgowe dwóch rodzajów działalności (statutowej i gospodarczej).

Działalność gospodarcza w formie zakładu na ograniczonym rozrachunku umożliwia rozdzielenie działalności statutowej i gospodarczej. Zakład ma własna nazwę, przykładowo ośrodek szkolenia zawodowego przy stowarzyszeniu branżowym. Zadaniem zakładu jest organizacja i prowadzenie założonej przez organizację działalności gospodarczej.

UWAGA!

Zakład na ograniczonym rozrachunku nie ma oddzielnej księgowości.

Prowadzenie zakładu na pełnym rozrachunku umożliwia całkowite oddzielenie działalności statutowej od działalności gospodarczej. Zakład jest jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej. Ma swój numer REGON, rachunek bankowy i prowadzi oddzielną księgowość.

Fakt podjęcia działalności gospodarczej musi być odnotowany w rejestrze sądowym. Wpisu dokonuje się w Rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Organizacje są już uprzednio wpisane do Rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz publicznych zakładów opieki zdrowotnej.

Organizacje pozarządowe podejmujące działalność gospodarczą powinny zgłosić ten fakt w urzędzie statystycznym i w urzędzie skarbowym. Zgłoszenie w urzędzie skarbowym jest konieczne ze względu na opodatkowanie podatkiem dochodowym od osób prawnych i podatkiem od towarów i usług.

Koszty i przychody organizacji

Organizacje pozarządowe powinny rozdzielić koszty na statutowe i administracyjne. Podział kosztów na statutowe i administracyjne jest arbitralnym wyborem każdej organizacji, ale powinien być racjonalny i przejrzysty [Zagrodzka T., Bruski T. (2004), Zarządzanie finansami w organizacjach pozarządowych nieprowadzących działalności gospodarczej, Stowarzyszenie Klon/Jawor, Warszawa, s. 9].

Za koszty statutowe można uważać koszty związane z realizacją danego programu, którego cel jest zgodny z celami statutowymi jednostki. Są to koszty, bez których dany program nie mógłby funkcjonować. Przykładowo, jeżeli fundacja przydziela dotacje i organizuje szkolenia w zakresie korzystania i rozliczenia dotacji, to kosztami statutowymi mogą być:

• koszty organizacji szkoleń (wynajem sal, wynagrodzenie wykładowców, wyżywienie uczestników, materiały szkoleniowe),

• materiały biurowe, opłaty telefoniczne, opłaty pocztowe i bankowe ściśle związane z przygotowaniem i realizacją szkolenia.