| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Rachunkowość > Rachunkowość non-profit > Nieruchomości na wynajem w księgach rachunkowych organizacji - kwalifikacja i wycena

Nieruchomości na wynajem w księgach rachunkowych organizacji - kwalifikacja i wycena

Składnikami majątku jednostek non profit są często grunty, prawa wieczystego użytkowania gruntów, budowle i budynki (w tym lokale użytkowe lub mieszkalne) oraz prawa do lokali spółdzielczych. Aktywa te mogą być pozyskiwane, między innymi, w drodze: darowizny, nieodpłatnego otrzymania, zakupu, przyjęcia w leasing, budowy czy ulepszenia, i być wykorzystywane na potrzeby prowadzonej działalności statutowej lub na wynajem (traktowane jako źródło przychodów). W zależności od charakteru, przeznaczenia i okresu użytkowania różna będzie ich kwalifikacja i wycena w księgach rachunkowych organizacji.

Przykład

Jednostka non profit, prowadząca działalność statutową i gospodarczą, otrzymała w drodze darowizny budynek usługowo-mieszkalny z lokalami przeznaczonymi na wynajem. Zgodnie ze statutem przedmiotem działalności gospodarczej jednostki jest działalność usługowa - w tym także wynajem nieruchomości lub ich części. W przyszłości przewiduje się możliwość odsprzedaży części obiektu bądź wyodrębnionych lokali, jeśli ich wartość rynkowa wzrośnie.

Nieruchomość pełni funkcję produkcyjną i inwestycyjną. Budynek służyć będzie działalności operacyjnej (statutowej i gospodarczej) jednostki (do której prowadzenia została ona powołana) oraz inwestycyjnej. Ma przynosić korzyści z tytułu najmu bądź sprzedaży w długim okresie. Dlatego konieczne jest przyporządkowanie obiektu w części do środków trwałych, a w części do nieruchomości inwestycyjnych.

Przykład

Stowarzyszenie zakupiło od syndyka masy upadłości grunt, przewidując jego korzystną sprzedaż w ciągu roku obrotowego od dnia nabycia.

Wydatkowana kwota na zakup gruntu powinna być ujęta w pozycji „towary”, bowiem ich sprzedaż nastąpi w ciągu roku. W wypadku przeznaczenia gruntu do sprzedaży w późniejszym okresie (np. dwuletnim) grunt należałoby traktować jako inwestycję w nieruchomości.

Przykład

Partia polityczna przejęła budynek wymagający prac adaptacyjno-remontowych w celu jego wykorzystania na prowadzoną działalność statutową (odpłatną i nieodpłatną).

Przejęty budynek do czasu zakończenia tych prac powinien być zakwalifikowany do środków trwałych w budowie, a po ich zakończeniu - do środków trwałych.

Z przedstawionych przykładów wynika, że o zakwalifikowaniu nieruchomości do inwestycji decyduje aktualny sposób ich wykorzystania, a nie cel nabycia. Nie ma też znaczenia sposób pozyskania tych aktywów - a więc czy zostały zakupione, otrzymane w formie darowizny, czy też wytworzone we własnym zakresie.

 

Aby ograniczyć subiektywizm i dowolność w kwalifikowaniu obiektów do określonych grup zasobów trwałych czy obrotowych, a następnie prawidłowo ująć te obiekty w księgach rachunkowych, konieczne jest opracowanie spójnych kryteriów umożliwiających przeprowadzenie takich ocen oraz ich ujęcie w dokumentacji polityki rachunkowości. Jest to istotne, bowiem sposób zakwalifikowania nieruchomości determinuje metody jej wyceny oraz ewidencji i prezentacji skutków operacji z nią związanych - w tym w szczególności sposób ujmowania i prezentacji przychodów i kosztów, jak też ich ujęcia w sprawozdaniu finansowym jednostki.

Zasady wyceny nieruchomości inwestycyjnych przeznaczonych na wynajem

Ujęcie nieruchomości inwestycyjnych w księgach rachunkowych wymaga ich wyceny. Wycenia się je (na potrzeby ewidencji księgowej) na dzień nabycia (tj. wprowadzenia nieruchomości inwestycyjnych do ksiąg rachunkowych) oraz na dzień bilansowy (nie rzadziej niż na ten dzień). Zasady w tym zakresie określa ustawa o rachunkowości. Warto dodać, że nieruchomości zaliczane do inwestycji mogą być wyceniane według zasad określonych dla środków trwałych, to jest według:

• cen nabycia (przy ich zakupie),

• kosztów wytworzenia (w sytuacji ich budowy lub modernizacji) lub też

• wartości rynkowej albo inaczej określonej wartości godziwej.

Wyboru metody wyceny dokonuje kierownik jednostki, a przyjęte rozwiązanie w tym zakresie powinno być ujęte w zasadach (polityce) rachunkowości jednostki non profit.

W przypadku zakupu nieruchomości wartością, po jakiej należy ją wycenić i ująć w księgach, jest cena nabycia względnie cena zakupu - jeśli koszty przeprowadzenia transakcji nie są istotne. Możliwość nieuwzględnienia przy wycenie, na dzień nabycia, uznanych za nieistotne kosztów transakcji dotyczy tylko nieruchomości o charakterze inwestycyjnym (art. 35 ust. 1 uor). Koszty nabycia nieruchomości zakwalifikowanych do środków trwałych zwiększają jej wartość - bez względu na ich wysokość.

Jeśli natomiast nieruchomość inwestycyjna jest budowana lub modernizowana, to właściwym parametrem wyceny na dzień oddania jej w najem będzie koszt wytworzenia ustalany tak jak przy środkach trwałych. Jego zakresem obejmuje się koszty finansowania budowy oraz różnice kursowe naliczone do dnia oddania nieruchomości do użytkowania.

Jeżeli ewidencję inwestycji prowadzi się w cenach nabycia lub w koszcie wytworzenia, to ich wartość powiększa się o koszty ulepszenia, a pomniejsza (poza inwestycjami w grunty) o odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe ustalone według zasad obowiązujących środki trwałe oraz odpisy aktualizujące spowodowane trwałą utratą wartości nieruchomości zaliczonych do inwestycji. Warto dodać, że odpisy amortyzacyjne są ustalane i dokonywane według zasad określonych dla środków trwałych. W ewidencji księgowej są one odnoszone w ciężar pozostałych kosztów operacyjnych.

Na nieruchomości inwestycyjne przeznaczone do likwidacji (wycofania z używania) lub które trwale utraciły wartość z innych przyczyn należy dokonać odpisu aktualizującego ich wartość - w ciężar pozostałych kosztów operacyjnych.

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Agnieszka Zierke

Ekspert z zakresu prawa, biznesu i ekonomii

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »