| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Rachunkowość > Sprawozdawczość > Odpisy aktualizujące z tytułu trwałej utraty wartości towarów

Odpisy aktualizujące z tytułu trwałej utraty wartości towarów

Spółka ma w magazynie towary, które ze względu na upływ oznaczonego terminu przydatności do użycia utraciły wartość użytkową oraz handlową. Ponadto część towarów zostanie przeceniona ze względu na upływający termin przydatności. Jak będzie przebiegała ewidencja księgowa w obu przypadkach?

W przypadku stosowania cen sprzedaży brutto różnica między ceną ewidencyjną towarów a ceną zakupu lub nabycia stanowi odchylenie kredytowe lub debetowe od ceny ewidencyjnej.

W bilansie odchylenia te korygują wartość towarów ujętych na koncie „Towary” i w efekcie wartość towarów jest doprowadzona do ich ceny zakupu lub nabycia. Odchylenia, w zależności od ich charakteru, mogą:

• zwiększać wartość towarów - odchylenia debetowe,

• zmniejszać wartość towarów - odchylenia kredytowe.

Zatem w przypadku stosowania ceny ewidencyjnej na poziomie ceny sprzedaży brutto odchylenia od cen ewidencyjnych towarów występują jako:

• odchylenia kredytowe z tytułu zarezerwowanej w cenie sprzedaży brutto marży,

• odchylenia kredytowe z tytułu VAT na poziomie podatku należnego.

Odchylenia te pomniejszają wykazywaną w bilansie wartość towarów.

Obniżka cen powoduje obniżenie uprzednio zarezerwowanej w tych cenach marży oraz VAT. Taka obniżka marży i VAT jest tylko zmianą ceny ewidencyjnej i nie stanowi utraty wartości towarów. Do utraty wartości dochodzi wówczas, gdy nowa, obniżona wartość towaru jest niższa od jego ceny zakupu. Wówczas jednostka ma podstawę do dokonania odpisu aktualizującego wartość towarów, którym należy obciążyć konto „Pozostałe koszty operacyjne”.

Przykład 2

Jednostka miała w sprzedaży towary według cen sprzedaży o łącznej wartości 335 500 zł. W związku z utratą ich wartości handlowej jednostka zdecydowała się obniżyć cenę sprzedaży towarów poniżej cen zakupu.

Towary objęte obniżką cen w całości sprzedano. Łączny utarg gotówkowy brutto wyniósł 122 000 zł.

Tabela 2. Wartości ewidencyjne towarów objętych obniżką

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Ewidencja księgowa

1. Utworzenie odpisu aktualizującego:

Wn  „Pozostałe koszty operacyjne” 120 000

Ma  „Odpisy aktualizujące wartość towarów” 120 000

2. Korekta odchyleń od cen ewidencyjnych z tytułu marży i VAT towarów objętych aktualizacją:

Wn  „Odchylenia od cen ewidencyjnych towarów z tytułu marży” 55 000

Wn  „Odchylenia od cen ewidencyjnych towarów z tytułu VAT” 38 500

Ma  „Odpisy aktualizujące wartość towarów” 93 500

3. Sprzedaż towarów za gotówkę:

Wn  „Kasa” 122 000

Ma  „Sprzedaż towarów” 100 000

Ma  „VAT należny” 22 000

4. Rozchód sprzedanych towarów w cenie ewidencyjnej:

Wn  „Wartość sprzedanych towarów” 335 500

Ma  „Towary” 335 500

5. Wyksięgowanie odchyleń od cen ewidencyjnych z tytułu VAT sprzedanych towarów:

Wn  „Odchylenia od cen ewidencyjnych towarów z tytułu VAT” 22 000

Ma  „Wartość sprzedanych towarów” 22 000

6. Wyksięgowanie odchyleń od cen ewidencyjnych przypadających na towary sprzedane, objęte obniżką cen:

Wn  „Odpisy aktualizujące wartość towarów” 213 500

Ma  „Wartość sprzedanych towarów” 213 500

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Jednostka nie może wykazywać w bilansie towarów, które utraciły trwale cechy użytkowe i handlowe z powodu przeterminowania. Nie mogą być one składnikami aktywów, ponieważ nie spowodują w przyszłości wpływu do jednostki korzyści ekonomicznych. Zatem upływ terminu przydatności towarów handlowych jest podstawą do uznania, że nastąpiła trwała utrata wartości tych towarów. W związku z tym zasadne jest utworzenie odpisu aktualizującego. Odpis ten powinien być dokonany nie później niż na dzień bilansowy. W przypadku przeterminowania towarów z reguły ich wartość rynkowa jest równa zeru i w związku z tym należy dokonać odpisu aktualizującego całą wartość aktualizowanego towaru.

Przykład 3

Jednostka miała w magazynie towary o wartości 120 000 zł, tj. towary A - 70 000 zł, i towary B - 50 000 zł. Podczas przeprowadzonej inwentaryzacji stwierdzono, że towary A są przeterminowane i nie nadają się do sprzedaży. W związku z tym dokonano ich fizycznej likwidacji potwierdzonej protokołem.

Ewidencja księgowa

1. Utworzenie odpisu aktualizującego wartość towarów ewidencjonowanych w cenach zakupu:

Wn  „Pozostałe koszty operacyjne” 70 000

Ma  „Odpisy aktualizujące wartość towarów” 70 000

2. Protokół likwidacyjny z przeprowadzonej fizycznej likwidacji nieprzydatnych towarów:

Wn  „Odpisy aktualizujące wartość towarów” 70 000

Ma  „Towary” 70 000

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Odpisy aktualizujące wartość towarów dokonane na potrzeby ustawy o rachunkowości nie są kosztami podatkowymi. Dla celów podatkowych wartość zakupu towarów może zostać odniesiona w koszty w:

• momencie sprzedaży towarów,

• wyniku likwidacji towarów związanej np. z upływem terminu ważności, na skutek zniszczenia towarów z powodu zaistnienia zdarzeń losowych bądź ich kradzieży niewynikającej z zaniedbań jednostki.

W ustawach podatkowych za koszty uzyskania przychodów uważa się koszty, które zostały poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Wydatki poniesione na nabycie towarów handlowych mają na celu osiągnięcie przychodów, zatem poniesione straty w tych środkach obrotowych co do zasady są uznawane za koszty uzyskania przychodów. Straty te nie zostały wymienione w katalogu kosztów niestanowiących kosztów uzyskania przychodów, poza utratą ich przydatności gospodarczej na skutek zmiany rodzaju działalności.

Jednak często organy podatkowe kwestionują możliwość zaliczenia do kosztów podatkowych strat w towarach handlowych, spowodowanych nienależytą starannością lub nieracjonalnym działaniem jednostki. Dlatego aby nie było wątpliwości co do przyczyn wystąpienia strat, tj. że nie powstały w wyniku zaniedbań, lecz wynikają z normalnej działalności jednostki, powstałe straty powinno się odpowiednio udokumentować protokołem likwidacyjnym, który będzie potwierdzał komisyjne zlikwidowanie towarów i z którego będzie wynikało, z jakich powodów powstały straty.

UWAGA

Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 12 lutego 2008 r. (sygn. akt I SA/ Po 1608/07) nie wystarczy sporządzenie protokołu likwidacji towarów nieprzydatnych do produkcji, aby zaliczyć straty do kosztów podatkowych. Konieczne jest ich fizyczne zniszczenie.

• art. 3 ust. 1 pkt 12, art. 28 ust. 6-7, art. 28 ust. 11 pkt 1, art. 34 ust. 1 pkt 1, art. 34 ust. 2, art. 34 ust. 5, art. 35c ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości - j.t. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 42, poz. 341

• art. 16 ust. 1 pkt 26a ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 42, poz. 341

Joanna Gawrońska

biegły rewident

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Instytut Transportu Samochodowego

Instytut Transportu Samochodowego prowadzi, koordynuje i popularyzuje badawczo-wdrożeniową działalność naukową w dziedzinie transportu samochodowego. ITS istnieje od 1952 roku i jest najstarszą tego typu jednostką badawczą w Polsce.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »