RADA

Odsetki zarówno od nieterminowych płatności kontrahentom, jak i od ujemnego salda w rachunku bieżącym należy uwzględnić w księgach rachunkowych, zgodnie z zasadą memoriału, z datą wystawienia noty przez wierzyciela lub naliczenia odsetek od kredytu w rachunku bankowym - niezależnie od terminu zapłaty. Natomiast podatkowo odsetki zwiększają koszty w momencie ich faktycznej zapłaty. Różnice z zaokrągleń, wynikające z przeksięgowania VAT na koniec miesiąca, są kosztami podatkowymi. W deklaracji CIT-8 należy wykazać tylko przychody i koszty uznane podatkowo.

UZASADNIENIE

Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody. Nie ma znaczenia, czy opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności.

Wierzyciel, w celu obciążenia dłużnika odsetkami za zwłokę w zapłacie należności, może wystawić notę obciążeniową. Dokument ten, zgodnie z zasadą memoriału, dłużnik powinien zaewidencjonować w księgach rachunkowych z datą jego wystawienia. Naliczone odsetki z tytułu opóźnienia stanowią koszty finansowe.

UWAGA

Do kosztów uzyskania przychodów nie należy zaliczać m.in. naliczonych, lecz niezapłaconych albo umorzonych odsetek od zobowiązań, w tym również od pożyczek, kredytów. Zwiększają one koszty uzyskania przychodów dłużnika dopiero w dacie ich zapłaty.

Tabela 1. Odsetki bilansowo i podatkowo - moment ujęcia

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Podatnicy podatku dochodowego od osób prawnych rozliczają się z uzyskanego w trakcie roku podatkowego dochodu lub poniesionej straty, składając do urzędu skarbowego zeznanie roczne na druku CIT-8. W deklaracji należy wykazać tylko przychody podatkowe i koszty uznane podatkowo za koszty uzyskania przychodów.

Przykład 1

W roku obrotowym, który jest jednocześnie rokiem podatkowym, jednostka uzyskała następujące przychody i koszty:

Tabela 2. Przychody i koszty bilansowe i podatkowe

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Tabela 3. Wyliczenie podatku dochodowego od osób prawnych

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Rachunek zysków i strat sporządzany jest na podstawie danych z ksiąg rachunkowych, tj. danych bilansowych zarachowanych zgodnie z zasadą memoriału. Przy wyliczeniu podatku dochodowego podstawę opodatkowania należy zmniejszyć o przychody i koszty niebędące podatkowymi lub zwiększyć o przychody lub koszty podatkowe. Wyliczony w ten sposób podatek trzeba wykazać m.in. w rachunku zysków i strat, doprowadzając wynik do wartości netto.