NATALIA KRZYŻANOWSKA

menedżer w dziale audytu firmy Ernst & Young

W przypadku powyższego zagadnienia należy rozważyć, czy lokata złożona w banku stanowi składnik aktywów spółki. Definicja aktywów zawarta w ustawie o rachunkowości wymaga istnienia kontroli oraz wpływu korzyści ekonomicznych.

Pytaniem, które może w tym przypadku budzić wątpliwości, jest: czy spółka ma kontrolę nad złożonym depozytem gwarancyjnym? Co prawda z pewnością nie może nim swobodnie dysponować, jednak w tym przypadku kontrolę należy rozumieć nieco szerzej - jako możliwość kontrolowania potencjalnych korzyści, płynących ze złożonego depozytu. W tym przypadku należy uznać, że spółka jak najbardziej kontroluje przyszłe korzyści ze złożonego depozytu gwarancyjnego. Rzetelne wykonanie robót lub też zaniechanie odpowiedniej staranności przy ich wykonaniu de facto warunkuje otrzymanie przez spółkę zwrotu zatrzymanej kwoty.

Działając w dobrej wierze, spółka będzie starała się wykonać zlecone prace rzetelnie i zgodnie z zamówieniem. W związku z tym zakładając lokatę, spółka zazwyczaj będzie oczekiwać, że gwarancja nie zostanie wykonana. Do momentu kiedy nie zajdą przesłanki do wykonania gwarancji, spółka może racjonalnie zakładać, że w przyszłości będzie mogła ponownie dysponować zablokowaną kwotą środków pieniężnych, wraz z odsetkami. Druga część definicji aktywa jest więc także spełniona. Jednak na każdą datę bilansową niezbędne będzie dokonanie analizy, czy nie należy zaktualizować wartości lokaty w wyniku wykonania całości lub części gwarancji.

Podsumowując, depozyty gwarancyjne stanowią składnik aktywów spółki, które można prezentować w sprawozdaniu finansowym jako lokatę długoterminową o ograniczonej możliwości dysponowania, jeśli kwota została zdeponowana w banku. W przypadku wpłaty kaucji na rzecz odbiorcy robót, a nie na rzecz banku, kwotę kaucji, uwzględniającą naliczone odsetki, należałoby ująć jako pozostałą długoterminową należność finansową.

Spółka powinna dodatkowo ujawnić w notach objaśniających: przyczyny ograniczenia możliwości dysponowania środkami pieniężnymi złożonymi na lokacie, warunki zdjęcia ograniczeń dysponowania oraz potwierdzenie wysokiego prawdopodobieństwa otrzymania zwrotu zdeponowanych kwot.

Oprac. AP

PODSTAWA PRAWNA

• Art. 3 ust. 1 pkt 12 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2002 r. nr 76, poz. 694 z późn. zm.).