RADA

Faktury VAT wystawione w formie papierowej nie mogą być przechowywane w postaci elektronicznej. Inne dokumenty, z wyjątkiem wymienionych w art. 73 ust. 2 ustawy o rachunkowości, po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego mogą zostać przeniesione na informatyczne nośniki danych, pozwalające zachować w trwałej postaci zawartość tych dowodów.

UZASADNIENIE

Ustawa o rachunkowości wskazuje (art. 73 ust. 2), że po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego treść dowodów księgowych może być przeniesiona na informatyczne nośniki danych, pozwalające zachować w trwałej postaci zawartość dowodów. Warunkiem stosowania tej metody przechowywania danych jest posiadanie urządzeń pozwalających na odtworzenie dowodów w postaci wydruku. Taki sposób archiwizowania można stosować do dokumentów, z wyłączeniem dokumentów dotyczących przeniesienia praw majątkowych do nieruchomości, list płac, powierzenia odpowiedzialności za składniki aktywów, znaczących umów i innych ważnych dokumentów określonych przez kierownika jednostki.

ZMIANY

OD 1 STYCZNIA 2009

W nowelizacji ustawy o rachunkowości z 10 października 2008 r. wykreślono z art. 73 ust. 2 słowa "list płac". W związku z tym od 1 stycznia 2009 r. listy płac będą mogły być archiwizowane na informatycznych nośnikach danych*⁾.

Dokumenty kasowe, wyciągi bankowe, polecenia księgowania...

Wymienione w pytaniu papierowe dowody księgowe, jak: dokumenty kasowe, wyciągi bankowe, polecenia księgowania, deklaracje podatkowe, mogą być po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego przeniesione na informatyczne nośniki danych. Informatyczne nośniki danych muszą oczywiście spełnić warunek pozwalający zachować w trwałej postaci zawartość tych dowodów oraz ich odtworzenie (w dowolnej chwili) w postaci wydruku. Skanowanie obrazu dokumentu i jego zapis w formacie pdf na dysku optycznym jednokrotnego zapisu (CD-R) pozwala zachować w trwałej postaci zawartość dowodów oraz odtworzyć dowody w postaci wydruku. Zachowane są zatem warunki archiwizowania wynikające z art. 73 ustawy o rachunkowości.

Należy zauważyć, że jednostki, ze względu na oszczędność czasu pracy i papieru, zdecydowanie bardziej byłyby zainteresowane przechowywaniem dokumentów księgowych w formie elektronicznej już od momentu ich powstania, a nie dopiero po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego. Tym bardziej gdy dokumenty te tworzone są elektronicznie i dopiero potem drukowane (np. własne raporty kasowe tworzone w programie finansowo-księgowym lub otrzymywane wyciągi bankowe, które są tworzone elektronicznie i możliwe do ściągnięcia po bezpiecznym zalogowaniu na stronę www).

Faktury zakupu, faktury sprzedaży, faktury wewnętrzne...

Ustawa o rachunkowości nie uwzględnia w cytowanym wcześniej art. 73 ust. 2 dokumentów sprzedaży i zakupu. Zatem z bilansowego punktu widzenia dokumenty takie mogłyby być archiwizowane w formie elektronicznej - gdyby nie inne przepisy ich dotyczące. W odniesieniu do faktur zakupu, faktur sprzedaży oraz faktur wewnętrznych będą miały zastosowanie przepisy rozporządzeń dotyczących ustawy o podatku od towarów i usług VAT:

• w odniesieniu do faktur VAT - rozporządzenie Ministra Finansów z 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług,

• w odniesieniu do faktur VAT elektronicznych - rozporządzenie Ministra Finansów z 14 lipca 2005 r. w sprawie wystawiania oraz przesyłania faktur w formie elektronicznej, a także przechowywania oraz udostępniania organowi podatkowemu lub organowi kontroli skarbowej tych faktur,

• w odniesieniu do faktur VAT drukowanych przez kasę fiskalną (oraz kopii paragonów i raportów zbiorczych sprzedaży detalicznej) - rozporządzenie Ministra Finansów z 4 lipca 2002 r. w sprawie kryteriów i warunków technicznych, którym muszą odpowiadać kasy rejestrujące, oraz warunków stosowania tych kas przez podatników.

Wynika z nich, że:

• Podatnicy są obowiązani przechowywać oryginały i kopie faktur oraz faktur korygujących, a także duplikaty tych dokumentów do czasu upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Dokumenty te należy przechowywać w oryginalnej postaci, w podziale na okresy rozliczeniowe i w sposób pozwalający na ich łatwe odszukanie (§ 23 rozporządzenia w sprawie zwrotu podatku). Zatem faktury należy przechowywać w postaci, w jakiej powstały. Jeśli zostały sporządzone w postaci papierowej, w tej postaci powinny być również przechowywane przez cały okres ich wymaganego archiwizowania.

• Faktury wystawiane w formie elektronicznej należy przechowywać w tej formie, z zastosowaniem elektronicznych urządzeń do przetwarzania (łącznie z cyfrową kompresją) i przechowywania danych, z wykorzystaniem technik teletransmisji przewodowej, radiowej, technologii optycznych lub innych elektromagnetycznych środków (§ 2 rozporządzenia w sprawie faktur elektronicznych). Faktury przesłane w formie elektronicznej powinny być przechowywane przez ich wystawcę oraz odbiorcę w formie elektronicznej w formacie, w którym zostały przesłane, w sposób gwarantujący autentyczność ich pochodzenia i integralność ich treści, jak również ich czytelność przez cały okres ich przechowywania (§ 6 ust. 5 rozporządzenia w sprawie faktur elektronicznych).

• Podatnicy prowadzący ewidencję z zastosowaniem kas rejestrujących są obowiązani do sporządzania równocześnie wydruków oryginałów i kopii paragonów dla każdej sprzedaży, wydruków raportów fiskalnych dobowych i raportów fiskalnych okresowych oraz mogą z zastosowaniem kas rejestrujących sporządzać faktury VAT i ich kopie (§ 4 rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących). Kopie dokumentów kasowych, pod warunkami wymienionymi w § 6 rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących, mogą być sporządzane i przechowywane również na informatycznych nośnikach jednokrotnego trwałego zapisu. Należy jednak pamiętać, że jednym z warunków jest w tym przypadku posiadanie sprawnych urządzeń do odtworzenia treści zawartych na tych nośnikach w postaci wydruków. Przepis ten znajduje jednak rzadkie zastosowanie w praktyce, głównie ze względów technicznych. Do chwili obecnej przepisy podatkowe narzucają konieczność drukowania i przechowywania kopii paragonów.