W spółce z o.o. organem kompetentnym do zatwierdzenia sprawozdania finansowego jest zwyczajne zgromadzenie wspólników. Organ ten powinien także powziąć uchwałę o podziale zysku lub pokryciu straty, jeżeli sprawy te nie zostały wyłączone spod kompetencji zgromadzenia wspólników. Wszelkie podejmowane na zgromadzeniu wspólników uchwały powinny być protokołowane, a wyciąg z tego protokołu, zawierający treść uchwały, stanowi podstawę ujęcia rozliczenia wyniku finansowego w księgach spółki.

W spółce akcyjnej zatwierdzenie sprawozdania finansowego oraz podział wyniku finansowego leżą w kompetencji walnego zgromadzenia akcjonariuszy. W odróżnieniu od spółki z o.o. protokół walnego zgromadzenia akcjonariuszy musi być sporządzony w formie aktu notarialnego, który stanowi podstawę rozliczenia wyniku finansowego w księgach spółki. Podkreślić także należy, że podział wyniku finansowego jednostek zobowiązanych do poddania badaniu rocznego sprawozdania finansowego może nastąpić po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego przez organ zatwierdzający i musi być poprzedzony wydaniem przez biegłego rewidenta opinii bez zastrzeżeń lub z zastrzeżeniami. Podział wyniku finansowego bez spełnienia warunku uzyskania opinii bez zastrzeżeń lub z zastrzeżeniami jest nieważny z mocy prawa.

Przykład 3

Podział zysku w spółce kapitałowej

Spółka akcyjna wypracowała za rok obrotowy zysk w wysokości 100 000 zł. Uchwałą walnego zgromadzenia akcjonariuszy został on podzielony w sposób następujący:

• 50% zysku w wysokości 50 000 zł przeznaczono na zwiększenie kapitału zapasowego,

• 50% zysku w wysokości 50 000 zł przeznaczono na wypłatę dywidendy.

Ewidencja księgowa

1. Przeniesienie wyniku finansowego na konto "Rozliczenie wyniku finansowego" pod datą zatwierdzenia sprawozdania finansowego:

Wn "Wynik finansowy" 100 000

Ma "Rozliczenie wyniku finansowego" 100 000

2. Polecenie księgowania (PK) - podział wyniku finansowego:

Wn "Rozliczenie wyniku finansowego" 100 000

Ma "Kapitał zapasowy" 50 000

Ma "Rozrachunki z akcjonariuszami"

- w analityce imienne konto akcjonariuszy 50 000

3. Potrącony podatek ryczałtowy 19%:

Wn "Rozrachunki z akcjonariuszami"

- w analityce imienne konto akcjonariuszy 9 500

Ma "Rozrachunki publicznoprawne"

- w analityce podatek zryczałtowany 9 500

4. Wypłata dywidendy:

Wn "Rozrachunki z akcjonariuszami"

- w analityce imienne konto akcjonariuszy 40 500

Ma "Rachunek bankowy" 40 500

5. Wyciąg bankowy (WB) - zapłata podatku:

Wn "Rozrachunki publicznoprawne"

- w analityce podatek zryczałtowany 9 500

Ma "Rachunek bankowy" 9 500

Przykład 4

Rozliczenie wyniku finansowego w przypadku straty w spółce kapitałowej

Spółka akcyjna poniosła za rok obrotowy stratę w wysokości 100 000 zł. Zgodnie z uchwałą akcjonariuszy strata będzie pokryta z zysków lat przyszłych. Strata będzie wykazywana na koncie "Rozliczenie wyniku finansowego" do czasu jej rozliczenia. W bilansie będzie zaprezentowana w pozycji pasywów A.VII "Zysk (strata) lat ubiegłych".

Ewidencja księgowa

1. Przeniesienie wyniku finansowego na konto "Rozliczenie wyniku finansowego" pod datą zatwierdzenia sprawozdania finansowego:

Wn "Rozliczenie wyniku finansowego" 100 000

Ma "Wynik finansowy" 100 000

UWAGA

Jeżeli przedsiębiorca nie prowadzi ksiąg rachunkowych, lecz księgę przychodów i rozchodów, kategoria wyniku finansowego nie występuje.

• art. 52 § 1, art. 123, art. 228, art. 231 § 2 pkt 2, art. 393 i 395 ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 217, poz. 1381

• art. 868 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - j.t. Dz.U. Nr 16, poz. 93; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 163, poz. 1012

Krystyna Michaluk

główna księgowa, finalistka konkursu Księgowy Roku 2006