Wycena walut

Wycena aktywów i pasywów wyrażonych w walutach obcych powinna nastąpić na dzień ujmowania ich w księgach rachunkowych oraz na dzień bilansowy. Co do zasady do końca 2008 r. wyrażone w walutach obcych operacje gospodarcze ujmuje się w księgach rachunkowych na dzień ich przeprowadzenia odpowiednio po kursie:

• kupna lub sprzedaży walut stosowanym przez bank, z którego usług korzysta jednostka - w przypadku operacji sprzedaży lub kupna walut oraz operacji zapłaty należności lub zobowiązań,

• średnim ustalonym dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski na ten dzień, chyba że w zgłoszeniu celnym lub innym wiążącym jednostkę dokumencie ustalony został inny kurs - w przypadku pozostałych operacji.

Jednostki mogą wyceniać rozchód walut również według metod możliwych do stosowania przy wycenie rozchodu zapasów, czyli według:

• kursów przeciętnych, ustalonych w wysokości średniej ważonej kursów walut,

• kursu waluty, która najwcześniej wpłynęła na rachunek walutowy - FIFO,

• według kursu waluty, która najpóźniej wpłynęła na rachunek walutowy - LIFO.

Jednostki wyceniające rozchód waluty według kursu banku (kurs sprzedaży banku, z którym współpracuje jednostka) dodatkowo powinny obliczać różnice kursowe od własnych środków pieniężnych.

od 1 stycznia 2009

Od 1 stycznia 2009 r. będą obowiązywały nowe zasady wyceny operacji wyrażonych w walutach obcych. Stanowi to ujednolicenie przepisów podatkowych i bilansowych w tym zakresie.

Przykład 2

Na saldo walutowego rachunku bankowego jednostki składa się 10 000 USD, z czego:

• 6000 USD pochodzi z zakupu waluty w banku po kursie sprzedaży banku 2,35 PLN/USD, co daje równowartość: 6000 USD × 2,35 PLN/USD = 14 100 zł;

• 4000 USD pochodzi z wpływu należności od kontrahenta z Rosji, wycenionej po kursie kupna banku na poziomie 2,32 PLN/USD; równowartość w PLN wynosi: 4000 USD × 2,32 PLN/USD = 9280 zł.

Razem saldo rachunku wynosi 23 380 zł.

Wycena rozchodu waluty na własnym rachunku walutowym odbywa się według metody FIFO.

Ewidencja księgowa

1. Otrzymano fakturę zakupu materiałów od dostawcy zagranicznego. Wartość faktury - 8000 USD. Równowartość w złotych wyliczona według kursu z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień wystawienia faktury: 8000 USD × 2,30 PLN/USD = 18 400 zł

Wn "Rozliczenie zakupu" 18 400

Ma "Rozrachunki z dostawcami" 18 400

2. Zapłata 8000 USD z tytułu zobowiązania dla dostawcy zagranicznego. Kurs sprzedaży banku z dnia zapłaty to 2,28 PLN/USD:

8000 USD × 2,28 PLN/USD = 18 240 zł

Wn "Rozrachunki z dostawcami" 18 240

Ma "Rachunek walutowy" 18 240

3. Wyliczenie różnicy kursowej na rozrachunkach:

(2,30 PLN/USD - 2,28 PLN/USD) × 8000 USD = 160 zł

Wn "Rozrachunki z dostawcami" 160

Ma "Przychody finansowe" 160

4. Wyliczenie różnicy kursowej od własnych środków pieniężnych według metody FIFO: 6000 USD × 2,35 PLN/USD + 2000 USD × 2,32 PLN/USD = 18 740 zł

(2,28 PLN/USD × 8000 USD) - (6000 USD × 2,35 PLN/USD + 2000 USD × 2,32 PLN/USD) = 500 zł

Wn "Koszty finansowe" 500

Ma "Rachunek walutowy" 500

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Wyliczanie różnic kursowych po każdej dokonanej transakcji, zwłaszcza gdy jest ich dużo, może się okazać pracochłonne. Z tego powodu można ustalić wielkość różnic kursowych poprzez porównanie "zapasu" walut na koniec okresu i przeliczenie ich wartości według najpóźniejszych kursów.

• art. 28 ust. 1 pkt 6, art. 30 ust. 2, art. 34 ust. 4, art. 38 ust. 8 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości - j.t. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 144, poz. 900

Jerzy Rybka

główny księgowy w spółce z o.o., licencja MF