| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > TEMAT DNIA > Kiedy świadcząc umowę zlecenia lub o dzieło, płacimy VAT

Kiedy świadcząc umowę zlecenia lub o dzieło, płacimy VAT

Błędne ustalenie, że zleceniobiorca rozlicza VAT (jest podatnikiem VAT), ma poważne skutki również u nabywcy. Nie może odliczyć VAT z otrzymanej od zleceniobiorcy faktury. Zleceniobiorca nie podlega VAT, gdy w umowie zostały ustalone warunki jej wykonania, wynagrodzenie, a odpowiedzialność wobec osób trzecich za wykonanie tych czynności ponosi zleceniodawca.

Pozostałe umowy

Oprócz umów zlecenia i o dzieło również wykonywanie działalności na podstawie innych umów, z tytułu których przychód jest sklasyfikowany jako przychód z działalności wykonywanej osobiście (art. 13 pkt 2-9 ustawy o pdof), może nie powodować obowiązku rozliczania VAT. Także w przypadku tych umów spełnienie trzeciego warunku sprawia problemy. Należy pamiętać, że sam zapis w umowie, iż to zleceniodawca ponosi odpowiedzialność wobec osób trzecich, nie jest wystarczającym powodem, aby wyłączyć odpowiedzialność zleceniobiorcy. Również brak zapisów w umowie nie powoduje, że niejako automatycznie świadczący usługę staje się podatnikiem VAT. Zawsze należy ocenić charakter umowy oraz odrębne regulacje (np. k.s.h., k.c.), które określają zakres odpowiedzialności pełniącego funkcję. Trzeba brać pod uwagę ocenę faktyczną i prawną sprawowanej funkcji.


KROK II - sprawdzenie, czy świadczona usługa korzysta ze zwolnienia przedmiotowego

Zakład produkcyjny zatrudnia na umowę zlecenia jednego ze swoich pracowników jako osobę sprzątającą. W zawartej umowie określono warunki pracy, czas pracy, a także wynagrodzenie. Nie ma w tym przypadku tożsamości usług sprzątania z usługami świadczonymi przez zakład produkcyjny na zewnątrz. Dlatego zdaniem Ministerstwa Finansów w zakresie wykonywanych usług sprzątania wykonujący umowę jest podatnikiem VAT.

Co na ten temat sądy

Nie można do końca zgodzić się ze stanowiskiem MF. Sam fakt, że wykonywane przez pracodawcę i zleceniodawcę usługi nie są tożsame, nie może przesądzać, iż zleceniobiorca prowadzi działalność gospodarczą.

Sądy w wydawanych wyrokach wskazują, że zleceniobiorca nie jest podatnikiem samodzielnie wykonującym działalność, jeśli:

• stosunek prawny posiada cechy właściwe dla stosunku pracy, tj. podporządkowanie pracownika pracodawcy, wymóg osobistego świadczenia pracy oraz obciążenie podmiotu zatrudniającego ryzykiem prowadzenia zakładu pracy, czyli odpowiedzialnością pracodawcy za szkody wyrządzone osobom trzecim przez pracownika w trakcie pracy (NSA w wyroku z 17 października 2006 r., sygn. akt l FSK 86/06, WSA w Bydgoszczy w wyroku z 5 kwietnia 2007 r., sygn. akt l SA/Bd 111/07);

• nie wykonuje swojej działalności jako przedsiębiorca działający w warunkach niepewności, np. co do popytu, konkurencji oraz ostatecznego rezultatu finansowego podjętej działalności. Innymi słowy, czynnikiem wyróżniającym działalność gospodarczą prowadzoną w sposób samodzielny jest element ryzyka ekonomicznego podjętej działalności (np. ETS w sprawie C-325/85 oraz C-202/90);

• prowadząc działalność na rzecz określonego podmiotu, korzysta wyłącznie lub przede wszystkim z organizacji i infrastruktury podmiotu, na rzecz którego działalność jest prowadzona, gdy nie ponosi ekonomicznego ryzyka działalności, jak również nie ponosi odpowiedzialności wobec osób trzecich za szkody wyrządzone w związku z prowadzoną działalnością (WSA w Poznaniu w wyroku z 22 lutego 2007 r., sygn. akt l SA/Po 126/06).

Dlatego gdy zleceniobiorca, który świadczy usługi sprzątania na rzecz swojego pracodawcy, korzysta z jego sprzętów, środków czystości, wykonuje ją osobiście, to nie możemy mówić, że wykonuje działalność gospodarczą.

Jak już zostało wspomniane, zapis, że zleceniodawca ponosi odpowiedzialność za działania zleceniobiorcy wobec osób trzecich, nie jest konieczny, aby uznać, iż nie jest to działalność gospodarcza (decyduje charakter czynności), jednak w trakcie kontroli taki zapis może stanowić ważny argument w sporze z organami podatkowymi.

Pozostałe umowy

Oprócz umów zlecenia i o dzieło również wykonywanie działalności na podstawie innych umów, z tytułu których przychód jest sklasyfikowany jako przychód z działalności wykonywanej osobiście (art. 13 pkt 2-9 ustawy o pdof), może nie powodować obowiązku rozliczania VAT. Także w przypadku tych umów spełnienie trzeciego warunku sprawia problemy. Należy pamiętać, że sam zapis w umowie, iż to zleceniodawca ponosi odpowiedzialność wobec osób trzecich, nie jest wystarczającym powodem, aby wyłączyć odpowiedzialność zleceniobiorcy. Również brak zapisów w umowie nie powoduje, że niejako automatycznie świadczący usługę staje się podatnikiem VAT. Zawsze należy ocenić charakter umowy oraz odrębne regulacje (np. k.s.h., k.c.), które określają zakres odpowiedzialności pełniącego funkcję. Trzeba brać pod uwagę ocenę faktyczną i prawną sprawowanej funkcji.

Jeśli osoba świadcząca usługę ustali, że zleceniodawca nie ponosi odpowiedzialności za jej działania wobec osób trzecich, nie oznacza to automatycznie, iż musi naliczać VAT. Jeżeli usługa korzysta ze zwolnienia przedmiotowego - załącznik nr 4 do ustawy (np. usługi edukacji, ochrony zdrowia, niektóre usługi z zakresu kultury), art. 43 ustawy i przepisy rozporządzenia wykonawczego - to osoba ją świadcząca, jeśli nie wykonuje innej działalności lub nie wykonywała innej działalności, z tytułu której stała się podatnikiem VAT czynnym, nie ma obowiązku:

• rejestracji na potrzeby VAT,

• prowadzenia ewidencji na potrzeby VAT,

• składania deklaracji na potrzeby VAT,

• zapłaty VAT.

KROK III - sprawdzenie, czy świadczona usługa korzysta ze zwolnienia podmiotowego

Gdy usługa nie korzysta ze zwolnienia przedmiotowego, pozostaje jeszcze zwolnienie podmiotowe, czyli zwolnienie ze względu na wysokość obrotów. Również ten krok rozpatruje tylko osoba, która nie jest podatnikiem VAT. Jeśli jest podatnikiem, rozlicza tę usługę jak pozostałe. Jeśli nie, to do czasu, gdy wartość obrotu nie przekroczy 50 000 zł, może korzystać ze zwolnienia. Korzystanie z tego zwolnienia nie jest obowiązkowe, ale nie przysługuje każdemu podatnikowi.

WAŻNE!

Ze zwolnienia ze względu na wysokość obrotów nie może korzystać podatnik świadczący usługi doradcze, prawnicze, jubilerskie. Do usług doradczych nie zaliczamy usług biegłych.

W przypadku tego zwolnienia podatnik ma obowiązek prowadzić dzienną ewidencję sprzedaży w celu ustalenia, kiedy zostanie przekroczony limit. Gdy podatnik nie może korzystać ze zwolnienia lub zostanie przekroczony limit, musi się zarejestrować jako podatnik VAT. Usługi dokumentuje fakturą, naliczając VAT.

Pełna treść artykułu znajduje się w Biuletynie VAT nr 13/2009

• art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 3, poz. 11

Marcin Jasiński

ekspert w zakresie VAT

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

inFakt

inFakt to firma oferująca nowoczesne usługi księgowe i fakturowe

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »