Nowe przepisy ustawy o VAT wprowadzają regulacje dyrektywy Rady 2008/8/WE. Celem wprowadzenia tych zmian jest usprawnienie i uproszczenie rozliczenia VAT w transakcjach między podmiotami z różnych krajów UE.

Miejsce świadczenia

Według nowych przepisów miejscem świadczenia usług będzie miejsce, gdzie nabywca usługi posiada siedzibę lub stałe miejsce zamieszkania. Obowiązek rozliczenia VAT będzie spoczywał na nabywcy usługi (usługobiorcy). Chodzi tu oczywiście o sytuację, gdy nabywca (usługobiorca) nie będzie podatnikiem VAT w kraju, w którym świadczący usługę ma siedzibę. Obecnie obowiązek ten spoczywa na świadczącym usługę (usługodawcy). Jest to zasada ogólna, która będzie mieć zastosowanie, gdy przepisy nie będą przewidywać szczególnych zasad ustalania miejsca świadczenia usług. Nadal miejsce świadczenia będzie w kraju, w którym świadczący usługę ma siedzibę lub stałe miejsce prowadzenia działalności, jeśli nabywca usługi nie będzie podatnikiem.

Przewodnik po zmianach w podatkach i rachunkowości w 2010 roku >>

Nowe przepisy, tak jak do tej pory, zawierają szczególne zasady ustalania miejsca świadczenia. Jednak zmienione przepisy są bardziej szczegółowe i określają specjalne miejsce świadczenia dla większej kategorii usług niż do tej pory, a więc m.in. dla:

• usług zakwaterowania w hotelach - miejscem ich świadczenia będzie miejsce położenia nieruchomości (hotelu);

• usług transportu pasażerów - miejscem ich świadczenia będzie miejsce, do którego odbywa się transport, z uwzględnieniem pokonanych odległości;

• usług transportu towarów na rzecz podmiotów niebędących podatnikami - miejscem ich świadczenia będzie miejsce, do którego odbywa się transport, z uwzględnieniem pokonanych odległości;

• usług restauracyjnych i cateringowych - miejscem ich świadczenia będzie miejsce, w którym usługi są faktycznie wykonywane,

• usług krótkoterminowego wynajmu środków transportu - miejscem świadczenia będzie miejsce, w którym te środki transportu są faktycznie oddawane do dyspozycji usługobiorcy;

• usług turystyki, opodatkowanych od marży na podstawie art. 119 - miejscem ich świadczenia będzie miejsce, gdzie świadczący usługę ma siedzibę lub stałe miejsce zamieszkania.

Zwrot VAT dla podatników zagranicznych

Od 1 stycznia 2010 r. podatnikom VAT łatwiej będzie uzyskać zwrot VAT zapłacony w innym kraju UE niż Polska od nabytych tam towarów i usług. Obecnie wnioski o zwrot VAT należy składać w kraju, w którym dokonano zakupów. Wymaga to od podatników znajomości przepisów obowiązujących w kraju, w którym dokonano zakupów.

Limity podatkowe na 2010 rok>>

Stawki karty podatkowej w 2010 r.>>

Po zmianie przepisów polscy podatnicy będą składać wnioski za pośrednictwem właściwego dla nich naczelnika urzędu skarbowego. Następnie naczelnik urzędu skarbowego będzie przekazywał wniosek do państwa członkowskiego, w którym dokonano zakupów. Wnioski będą składane drogą elektroniczną.

Informacje podsumowujące

Zmianie uległy również przepisy dotyczące informacji podsumowujących. Podstawowa zmiana to okres, za jaki będą składane informacje podsumowujące. Zasadą będzie składanie miesięcznych informacji podsumowujących. Informacje będą składane do 15 dnia następnego miesiąca. Utrzymano jednocześnie możliwość składania informacji kwartalnych. Prawo do składania deklaracji kwartalnych będą mieć podatnicy, u których wartość:

• wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów oraz dostaw w transakcjach uproszczonych, bez podatku od wartości dodanej, nie przekroczyła w danym kwartale ani w żadnym z czterech poprzednich kwartałów kwoty 250 000 zł. Ale ustawa wprowadza okres przejściowy - od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2011 r. kwota limitu będzie wynosić 500 000 zł;

• wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów w danym kwartale nie przekroczyła 50 000 zł.

Nowością będzie również składanie informacji podsumowujących przez podatników VAT UE o dokonanych usługach, których miejsce świadczenia będzie się znajdować w kraju, w którym nabywca ma siedzibę lub stałe miejsce zamieszkania, na rzecz podatników podatku od wartości dodanej lub osób prawnych niebędących takimi podatnikami, zidentyfikowanych na potrzeby podatku od wartości dodanej. Obowiązek ten będzie dotyczył usług świadczonych na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju, innych niż zwolnione od podatku od wartości dodanej lub opodatkowanych stawką 0%, dla których zobowiązanym do zapłaty podatku od wartości dodanej jest usługobiorca.

Rejestracja VAT UE od 1 grudnia 2009 r.

Już od 1 grudnia 2009 r. podatnicy, którzy będą:

1) nabywać usługi, których miejsce świadczenia będzie się ustalać według zasady określonej w art. 28b ustawy o VAT (zasada ogólna, na podstawie której miejscem świadczenia usługi jest kraj, gdzie nabywca usługi posiada siedzibę lub stałe miejsce zamieszkania), jeżeli usługi te stanowiłyby u nich import usług;

2) świadczyć usługi dla podatników podatku od wartości dodanej lub osób prawnych niebędących takimi podatnikami, zidentyfikowanych na potrzeby podatku od wartości dodanej, i w związku z czym będą zobowiązani składać informacje podsumowujące,

mogą składać zgłoszenie rejestracyjne lub aktualizacyjne VAT-R, w którym będą informować o zamiarze dokonywania tych czynności od 1 stycznia 2010 r.

Naczelnik urzędu skarbowego będzie potwierdzał zarejestrowanie tych podatników jako podatników VAT UE z dniem 1 stycznia 2010 r.

Joanna Dmowska