| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE MOBILNE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > TEMAT DNIA > Uprawnienia rodzicielskie - zmiany od 1 stycznia 2010 r.

Uprawnienia rodzicielskie - zmiany od 1 stycznia 2010 r.

Od 1 stycznia nowe przepisy wzmocniły uprawnienia rodzicielskie pracowników. Modyfikacje polegają głównie na przyznaniu dodatkowych urlopów macierzyńskich matce i ojcu dziecka, opiekunom adopcyjnym oraz wprowadzeniu odrębnego urlopu ojcowskiego.

Wymiar wprowadzanych od 1 stycznia 2010 r. dodatkowych urlopów macierzyńskich oraz urlopu ojcowskiego będzie się zwiększał stopniowo w kolejnych latach, aż do 2014 r., kiedy zostaną osiągnięte docelowe wymiary tych urlopów.

Dodatkowy urlop macierzyński dla matki dziecka

Od 1 stycznia 2010 r. pracownica ma prawo do dobrowolnego dodatkowego urlopu macierzyńskiego bezpośrednio po zakończeniu podstawowego urlopu macierzyńskiego (art. 182 1 § 1 Kodeksu pracy). Dodatkowy urlop macierzyński wynosi od 1 stycznia 2010 r. i w 2011 r. maksymalnie:

• 2 tygodnie na dziecko urodzone jako jedyne przy porodzie,

• 3 tygodnie w przypadku urodzenia podczas jednego porodu dwóch lub więcej dzieci.

Podane wymiary urlopu w latach 2012-2013 wydłużą się odpowiednio do 4 i 6 tygodni, a od 2014 r. - docelowo do 6 i 8 tygodni.

Pracownica ma prawo do dodatkowego urlopu macierzyńskiego po wykorzystaniu podstawowego macierzyńskiego (art. 182 1 § 1 Kodeksu pracy). Choć przepisy tego nie rozstrzygają, nie będzie ona mogła wziąć dodatkowego urlopu macierzyńskiego po rezygnacji z podstawowego urlopu macierzyńskiego, najwcześniej po 14 tygodniach po porodzie (art. 180 § 5 Kodeksu pracy). Resztę podstawowego urlopu macierzyńskiego w takiej sytuacji będzie bowiem mógł odbierać pracownik - ojciec wychowujący dziecko. Podstawowy urlop macierzyński nie zostanie więc wykorzystany w całości przez pracownicę i dlatego matce nie będzie wolno w momencie jego przerwania przejść na dodatkowy urlop macierzyński. W takiej sytuacji z dodatkowego urlopu macierzyńskiego będzie miał prawo skorzystać ojciec dziecka (art. 182 2 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy).

WAŻNE!

Dodatkowy urlop macierzyński przysługuje pracownicy dopiero po wykorzystaniu podstawowego urlopu macierzyńskiego.

Kodeks pracy określa maksymalne wymiary dodatkowego urlopu macierzyńskiego. Kobieta może złożyć wniosek o udzielenie krótszego urlopu, z tym że w wymiarze tygodnia bądź jego wielokrotności (art. 182 1 § 2 Kodeksu pracy). W związku z tym pracownica, która urodziła jedno dziecko, może się domagać 1 tygodnia lub 2 tygodni dodatkowego urlopu wypoczynkowego. Jeśli urodziła przynajmniej dwoje dzieci przy jednym porodzie, przysługuje jej 1 tydzień, 2 albo 3 tygodnie. Tydzień dodatkowego urlopu macierzyńskiego odpowiada przy tym 7 dniom kalendarzowym (art. 183 1 § 1 Kodeksu pracy).

Pracodawca będzie udzielał tego urlopu jednorazowo, dlatego pracownica powinna się zastanowić, ile chce dodatkowego urlopu macierzyńskiego. Jeśli np. złoży podanie o 1 tydzień, a potem zechce go przedłużyć, pracodawca ma prawo jej odmówić.

Aby otrzymać dodatkowy urlop macierzyński, pracownica będzie musiał złożyć pisemny wniosek do pracodawcy najpóźniej na 7 dni przed rozpoczęciem urlopu (art. 182 1 § 5 Kodeksu pracy). Pracodawca będzie musiał wniosek uwzględnić. Przepisy nie zawierają wzoru takiego wniosku.

W trakcie dodatkowego urlopu macierzyńskiego będzie przysługiwać zasiłek macierzyński (art. 29 ust. 5 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, zwana dalej ustawą zasiłkową).

Przepisy o dodatkowych urlopach macierzyńskich stosujemy od 1 stycznia 2010 r. Skorzysta z nich zatem kobieta, której podstawowy urlop macierzyński zakończy się dokładnie 31 grudnia 2009 r. bądź później.

Przykład

Pracownica przebywa na 20-tygodniowym podstawowym urlopie macierzyńskim z tytułu urodzenia jednego dziecka przy porodzie, który kończy się 30 grudnia 2009 r. Do pracy powinna wrócić 31 grudnia 2009 r., ale chce wziąć 2 tygodnie dodatkowego urlopu macierzyńskiego. Jednak pracodawca odrzucił jej podanie. Postąpił w ten sposób słusznie. Dodatkowy urlop macierzyński przysługuje bezpośrednio po podstawowym urlopie macierzyńskim (bez dnia przerwy), ale najwcześniej od 1 stycznia 2010 r. W tym przypadku dzień przerwy (31 grudnia 2009 r.) między podstawowym urlopem macierzyńskim a ewentualnym dodatkowym urlopem macierzyńskim pozbawia pracownicę prawa do dodatkowego urlopu.

Od 1 stycznia 2010 r. można przebywać na dodatkowym urlopie macierzyńskim i jednocześnie pracować zawodowo w niepełnym wymiarze, jednak nie wyższym niż połowa etatu (art. 182 1 § 4 i 5 Kodeksu pracy). W tym celu pracownica będzie musiała złożyć pisemny wniosek, najpóźniej na 7 dni przed rozpoczęciem takiego zatrudnienia, wskazując:

• wymiar czasu pracy, w jakim zamierza świadczyć pracę - np. 1/3 etatu, ale maksymalnie 1/2 etatu,

• okres łączenia dodatkowego urlopu macierzyńskiego z dorabianiem - równy bądź krótszy od dodatkowego urlopu macierzyńskiego.

Pracodawca ma obowiązek uwzględnić prawidłowo złożony wniosek. W takim przypadku dodatkowy urlop macierzyński należy się w ramach pozostałego dobowego wymiaru czasu pracy zatrudnionej, wolnego od pracy. Wówczas takiej sytuacji zasiłek macierzyński będzie trzeba zmniejszyć stosownie do ograniczonego wymiaru czasu pracy (art. 29 ust. 7 ustawy zasiłkowej).

Wniosek o podjęcie zatrudnienia w trakcie dodatkowego urlopu macierzyńskiego pracownica będzie mogła złożyć osobno. Nie ma jednak przeszkód, aby połączyć go z wnioskiem o udzielenie dodatkowego urlopu macierzyńskiego.

WAŻNE!

W trakcie dodatkowego urlopu macierzyńskiego pracownica może wykonywać pracę maksymalnie na 1/2 etatu.

Pracownica przebywająca na dodatkowym urlopie macierzyńskim albo dorabiająca w trakcie tego urlopu korzysta z ochrony przed utratą pracy. Pracodawca nie może jej w tym okresie wypowiedzieć umowy o pracę. Jej zwolnienie z pracy jest wówczas dopuszczalne wyjątkowo w dwóch sytuacjach:

• pracownica sam zasłużyła na zerwanie z nią współpracy z jej winy bez wypowiedzenia (naruszyła podstawowe obowiązki służbowe, popełniła przestępstwo, w sposób zawiniony utraciła uprawnienia konieczne do pracy na zajmowanym stanowisku) i zgodziła się na to zakładowa organizacja związkowa, do której zatrudniona należy albo którą skutecznie poprosiła o obronę (art. 177 § 1 Kodeksu pracy),

• za wypowiedzeniem w związku z ogłoszeniem upadłości czy likwidacji pracodawcy (art. 177 § 4 Kodeksu pracy).

 

Więcej na ten temat przeczytasz w artykule pod tytułem "Jakie zmiany dotyczące uprawnień rodzicielskich wejdą w życie od 1 stycznia 2010 r." w dwutygodniku MONITOR prawa pracy i ubezpieczeń nr 23/09

reklama

Polecamy artykuły

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Motiveo

Motiveo.pl to nowy sposób na tworzenie współczesnych systemów motywacyjnych dla handlowców. Platforma ta przeznaczona jest dla całego sektora MŚP.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »