| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > TEMAT DNIA > Umowa zlecenie a umowa o dzieło - czym się różnią?

Umowa zlecenie a umowa o dzieło - czym się różnią?

Świadczenie pracy, obok zatrudnienia na podstawie stosunku pracy między pracodawcą a pracownikiem, może mieć miejsce także na podstawie stosunków cywilnoprawnych, w tym w ramach tych najpopularniejszych to jest umowy zlecenia bądź umowy o dzieło. Jakie są podstawowe różnice pomiędzy tymi umowami?

4. Efekt pracy

Zadaniem zleceniobiorcy jest dążenie do osiągnięcia w przyszłości konkretnego rezultatu, ale zamierzony efekt nie jest przedmiotem umowy zlecenia. Świadczący pracę zobowiązuje się w tej umowie jedynie do skrupulatnego jej wykonania, np. poprzez sumienność, dbałość o szczegóły, zapobiegliwość. Zleceniobiorca nie ponosi odpowiedzialności za zrealizowanie przedmiotu umowy, a jedynie za staranne działanie, aby rezultat osiągnąć. Jeśli wymóg należytej staranności zostaje spełniony to czynność uważa się za wykonaną, a przyjmujący zlecenie otrzymuje wynagrodzenie. W przypadku wykonawcy dzieła nie wystarczy jedynie zachowanie należytej staranności.

W ramach tej umowy najważniejszy jest wytwór pracy, czyli efekt końcowy, bo umowa o dzieło jest umową rezultatu. Dopiero w drugiej kolejności patrzy się na to, kto faktycznie pracował nad realizacją dzieła i tę osobę obarcza się ryzykiem jego wykonania. Przyjmującemu zamówienie wynagrodzenie nie przysługuje tylko wówczas, gdy nie osiągnie zamierzonego, konkretnego, indywidualnie oznaczonego w przyszłości efektu, który można poddać sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych.

5. Dopuszczalność posłużenia się zastępcą


Przyjmujący zlecenie z zasady nie może się posłużyć zastępcą, ciąży na nim osobiste dokonanie czynności prawnej. W wyjątkowych sytuacjach może on powierzyć wykonanie zlecenia osobie trzeciej, ale tylko wtedy, gdy wynika to z umowy lub ze zwyczaju albo gdy jest do tego zmuszony przez okoliczności. Wówczas zleceniobiorca ma obowiązek zawiadomić zleceniodawcę niezwłocznie o osobie i o miejscu zamieszkania swego zastępcy, i w razie zawiadomienia odpowiada tylko za brak należytej staranności w wyborze zastępcy. Z kolei przyjmujący zamówienie z zasady może się posłużyć zastępcą, bo jedną z cech charakterystycznych umowy o dzieło jest nieosobiste świadczenie. Osoba przyjmująca dzieło do wykonania nie musi wykonać go osobiście, odpowiada jednak za działania osób trzecich. Jedynym wyjątkiem jest sytuacja, gdy umowa stanowi inaczej lub jeżeli wykonanie dzieła zależy od przymiotów wykonawcy dzieła. Wówczas zachodzi konieczność osobistego świadczenia pracy przez stronę „zatrudnianą”.

6. Zakres samodzielności strony „zatrudnianej”


Świadcząc pracę w ramach umowy zlecenia przyjmujący zlecenie działa z zasady samodzielnie, organizując pracę po swojemu w zasugerowanym lub wskazanym przedziale czasowym (ale niekoniecznie w z góry ustalonych godzinach pracy), korzystając jedynie ze wskazówek zleceniodawcy w zakresie sposobu wykonywania umówionych czynności. Realizując zaś umowę o dzieło jej wykonawca całkowicie sam organizuje sobie czas pracy, ustala dni i godziny swojej pracy, i odpowiada za jej końcowy efekt, mając tym samym największą samodzielność w obszarze wykonania zadania, chyba że w umowie zapisano inaczej.

7. Koszt pracy dla strony „zatrudniającej” i sposób rozliczania umowy


Obie opisywane umowy cywilnoprawne różni także sposób rozliczania czyli wyliczania kwoty wynagrodzenia netto dla zleceniobiorcy i wykonawcy dzieła, a w konsekwencji zupełnie inaczej kształtują się koszty pracy dla zleceniodawcy i zamawiającego. Efektem zastosowania każdej z tych umów jest powstanie innych obciążeń wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Urzędu Skarbowego po stronie „zatrudniającej”.

Od wynagrodzenia brutto płaci się wyłącznie podatek dochodowy od osób fizycznych w dwóch okolicznościach: w przypadku zawarcia umowy o dzieło z dowolną osobą niebędącą jednocześnie pracownikiem pozostającym w stosunku pracy z zamawiającym lub z każdą osobą nieświadczącą pracy formalnie dla innego zamawiającego, ale na rzecz własnego pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy (bez względu na wiek osoby i jej inne zatrudnienie) oraz w przypadku zawarcia umowy zlecenia z uczniem gimnazjum, szkoły ponadgimnazjalnej, ponadpodstawowej lub ze studentem przed ukończeniem 26. roku życia. Takich osób w ogóle nie zgłasza się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i nie uiszcza się od nich żadnych składek na ubezpieczenie społeczne, nawet gdyby same tego oczekiwały. We wszystkich pozostałych przypadkach poza rodzącymi się konsekwencjami podatkowymi powstają jeszcze zobowiązania w stosunku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, tylko są one różne - w zależności od sytuacji i statusu przyjmującego zlecenie. Zleceniobiorca zatrudniony jednocześnie u innego pracodawcy na umowę o pracę i osiągający u niego co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę podlega tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu, natomiast osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia, niezatrudniona jednocześnie u innego pracodawcy na umowę o pracę oraz emeryci i renciści podlegają obowiązkowej części ubezpieczeń społecznych (ubezpieczenie emerytalne, rentowe, wypadkowe), ubezpieczeniu zdrowotnemu oraz Funduszowi Pracy i Funduszowi Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (z małymi wyjątkami), natomiast dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu.

Podstawa prawna:

- Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. 1964 nr 16, poz. 93 z późn. zm. (wg stanu prawnego na dzień 20 października 2011 roku)

- Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz. U. 1991 nr 80, poz. 350 z późn. zm. (wg stanu prawnego na dzień 20 października 2011 roku)

- Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. 1998 nr 137, poz. 887 z późn. zm. (wg stanu prawnego na dzień 20 października 2011 roku)

Małgorzata Przebieracz

Senior Konsultant

Outsourcing Rachunkowości - Grant Thornton

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Zielona Linia

Centrum Informacyjno-Konsultacyjne Służb Zatrudnienia

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »