| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > TEMAT DNIA > Jakie są skutki postępowania upadłościowego w VAT

Jakie są skutki postępowania upadłościowego w VAT

Prawo upadłościowe i naprawcze reguluje zasady prowadzenia tzw. postępowania upadłościowego. Przepisy te mają na celu ochronę wierzycieli przedsiębiorców, którzy stali się niewypłacalni. Postępowanie upadłościowe ma skutki dla rozliczeń VAT.

1.2. Odliczanie podatku naliczonego z faktur za usługi świadczone przez syndyka

Jak zostało wyjaśnione powyżej, syndyk może w imieniu upadłego podatnika korzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego. Jednocześnie - jak się przyjmuje - czynności zarządu wykonywane przez syndyka są traktowane na gruncie VAT jako usługi świadczone na rzecz upadłego [więcej na ten temat w punkcie 3. Syndycy (nadzorcy sądowi, zarządcy) jako podatnicy VAT]. Nasuwa się w związku z tym pytanie, czy syndyk może w imieniu upadłego podatnika odliczać podatek naliczony z wystawianych przez siebie dla tego podatnika faktur.

Przyjmuje się, że jest to możliwe. Warunkiem jednak jest, że upadły jest czynnym podatnikiem VAT i prowadzi sprzedaż opodatkowaną.

Potwierdził to Naczelnik Łódzkiego Urzędu Skarbowego w postanowieniu z 31 stycznia 2006 r. (nr ŁUS-III-2- -443/282/05/MJS). Czytamy w nim, że: Czynności wykonywane przez syndyka w postępowaniu upadłościowym (...) podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jako odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, należy więc stwierdzić, iż w stanie faktycznym opisanym we wniosku Podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwot podatku należnego o kwoty podatku naliczonego wykazane w otrzymanych od syndyka fakturach VAT dokumentujących wykonane przez niego na rzecz Spółki usługi - oczywiście z uwzględnieniem zasad wskazanych w art. 86 i następnych ustawy o podatku od towarów i usług.

2. Sprzedaż majątku upadłego przez syndyka

Druga część postępowania upadłościowego obejmuje likwidację majątku upadłego. Dochodzi przeważnie do sprzedaży składników majątku upadłego podatnika (jego środków trwałych, wyposażenia, towarów handlowych etc.). Czynności takie podlegają opodatkowaniu VAT (zob. pismo Ministerstwa Finansów z 18 marca 1996 r., nr PP3-8218/177/96, publ. S.Podat. 1998/12/62). Traktuje się je jako dostawy towarów (w przypadku sprzedaży towarów) lub jako świadczenie usług (w pozostałych przypadkach, np. przy sprzedaży praw posiadanych przez upadłego). Dotyczy to również sprzedaży towarów upadłego dokonywanej w drodze licytacji prowadzonej przez komornika czy notariusza (zob. pismo Ministerstwa Finansów z 27 stycznia 1995 r., nr MWM-5633/94/KW, publ. S.Podat. 1998/12/61). Opodatkowaniu podlega również wydanie wierzycielowi towarów posiadanych przez upadłego, będących przedmiotem przewłaszczenia na zabezpieczenie (zob. pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w Mogilnie z 23 lipca 2004 r. - nr PP-443-16/04).

Czynności takie są opodatkowane, dokumentowane i rozliczane na zasadach ogólnych. Czyli na takich samych zasadach, jakby były dokonywane bezpośrednio przez upadłego podatnika. W szczególności przepisy ustawy o VAT nie przewidują odmiennej stawki VAT lub zwolnienia dla tych czynności (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 października 1999 r., sygn. akt I SA/Gd 1178/97, niepubl.).

WAŻNE!

Sprzedaż składników majątku upadłego podatnika jest dostawą towarów lub świadczeniem usług, w zależności od tego, co jest przedmiotem sprzedaży.

2.1. Sprzedaż wierzytelności upadłego

Szczególna sytuacja ma miejsce, jeśli w skład majątku upadłego wchodzą wierzytelności, które są sprzedawane w ramach likwidacji majątku upadłego. W zakresie, w jakim są to wierzytelności własne upadłego, nie dochodzi do opodatkowania VAT.

Sprzedaż wierzytelności własnych nie podlega opodatkowaniu VAT (zob. przykładowo wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 3 kwietnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wr 89/07, niepubl.). Stanowisko takie potwierdzają również organy podatkowe w udzielanych wyjaśnieniach (zob. przykładowo pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w Strzelcach Opolskich z 30 listopada 2004 r. - nr PP/443-57/04).

Do opodatkowania VAT może dojść, jeśli sprzedawane wierzytelności zostały przez upadłego wcześniej nabyte w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie obrotu wierzytelnościami. Dominuje bowiem stanowisko, że sprzedaż wierzytelności w ramach działalności w zakresie obrotu wierzytelnościami jest opodatkowana VAT według stawki podstawowej 22%.

WAŻNE!

Sprzedaż wierzytelności własnych nie podlega opodatkowaniu VAT. Natomiast sprzedaż wierzytelności w ramach działalności w zakresie obrotu wierzytelnościami jest opodatkowana VAT według stawki podstawowej 22%.

3. Syndycy (nadzorcy sądowi, zarządcy) jako podatnicy VAT

Wraz z wejściem w życie obecnie obowiązującej ustawy o VAT (a więc od dnia 1 maja 2004 r.) pojawiły się wątpliwości co do statusu podatkowego syndyków (a także nadzorców sądowych i zarządców). Wątpliwości te były konsekwencją bardzo niejasnego brzmienia art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy o VAT. Przepis ten określa czynności, których wykonywania nie uznaje się na gruncie VAT za samodzielne wykonywanie działalności gospodarczej. Skutkiem tego jest uznanie, że podmioty wykonujące takie czynności nie są podatnikami VAT - art. 15 ust. 1 ustawy o VAT.

Po kilku miesiącach obowiązywania ustawy o VAT, w piśmie z 30 grudnia 2004 r. (nr PP10- -812-1022/04/MR/3545, publ. Dz.Urz. MF 2005/1/13), Minister Finansów uznał, że czynności wykonywane przez syndyków stanowią samodzielne wykonywane działalności gospodarczej. W konsekwencji syndycy są podatnikami VAT i czynności przez nich wykonywane podlegają opodatkowaniu VAT (według stawki podstawowej 22%). Analogicznie ma się - zdaniem Ministra Finansów - rzecz, jeśli chodzi o nadzorców sądowych i zarządców (zob. pismo z 30 grudnia 2004 r. stanowiące odpowiedź na interpelację poselską nr 8216, bez sygnatury).

Wykładnię przepisów dokonaną przez Ministra Finansów z czasem potwierdziły sądy administracyjne.

Tytułem przykładu wskazać można na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 kwietnia 2007 r. (sygn. akt I FSK 609/06, niepubl.), w którym czytamy, że: (...) działalność prowadzoną przez syndyka należy uznać za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535, ze zm.). Analogiczne stanowisko zajęły również, przykładowo, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 7 marca 2007 r. (sygn. akt III SA/Wa 1520/06, niepubl.) czy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 8 maja 2007 r. (sygn. akt III SA/Gl 1263/06, niepubl.).

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Diana Malinowska

Konsultant w Instytucie Rozwoju Biznesu

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »