Jednym z uprawnień, którymi dysponuje organ podatkowy, (np. naczelnik urzędu skarbowego) jest możliwość wzywania podatników do osobistego stawiennictwa w celu przeprowadzenia określonych czynności. Po stronie podatnika istnieje natomiast obowiązek dostosowania się do wezwania, choć możliwe jest też odstępstwo od osobistego stawienia się w siedzibie urzędu.
Uprawnienia urzędu
Organ podatkowy może wezwać stronę lub inne osoby do złożenia wyjaśnień, zeznań lub dokonania określonej czynności osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli osoba wezwana nie może stawić się z powodu choroby, kalectwa lub innej ważnej przyczyny, organ podatkowy może przyjąć wyjaśnienie lub zeznanie albo dokonać czynności w miejscu pobytu tej osoby.
Trzeba też pamiętać, że obowiązek stawienia się na wezwanie będzie dotyczył podatnika, gdy wezwanie to zostało dokonane z zachowaniem wszystkich wymogów proceduralnych, czyli zawiera wszystkie niezbędne elementy (np. imię i nazwisko urzędnika, jego podpis), oraz zostało w prawidłowy sposób doręczone. Obowiązek stawiennictwa dotyczy nie tylko postępowania podatkowego, ale też innych czynności wykonywanych przez organ podatkowy, np. czynności sprawdzających.
W sprawach uzasadnionych ważnym interesem adresata lub gdy stan sprawy tego wymaga, wezwania można dokonać telegraficznie lub telefonicznie albo przy użyciu innych środków łączności, z podaniem danych, które są niezbędne w wersji papierowej wezwania. Wezwanie przekazane w ten sposób powoduje skutki prawne tylko wtedy, gdy nie ma wątpliwości, że dotarło do adresata we właściwej treści i w odpowiednim terminie.
PRZYKŁAD: OSOBISTE STAWIENNICTWO W URZĘDZIE
Organ podatkowy prowadził czynności sprawdzające w zakresie poprawnie złożonego zeznania podatkowego. Organ podatkowy I instancji dokonuje czynności sprawdzających, które mają na celu sprawdzenie terminowości składania deklaracji i wpłacania zadeklarowanych podatków oraz stwierdzenia formalnej poprawności dokumentów z tym związanych oraz ustalenie stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do stwierdzenia zgodności z przedstawionymi dokumentami. Urząd skarbowy może w takim przypadku wezwać do osobistego stawiennictwa podatnika, w celu wyjaśnienia wątpliwości dotyczących rozliczenia rocznego w ramach czynności sprawdzających.
Osobiste stawiennictwo
Wezwany jest obowiązany do osobistego stawienia się tylko na obszarze województwa, w którym zamieszkuje lub przebywa. Jeżeli właściwym miejscowo do rozpatrzenia sprawy jest organ podatkowy mający siedzibę na obszarze województwa innego niż województwo zamieszkania lub pobytu podatnika, osoba obowiązana do osobistego stawienia się może zastrzec, że chce stawić się przed organem właściwym do rozpatrzenia sprawy.
W przypadku wszczęcia postępowania podatkowego z urzędu organ podatkowy w postanowieniu o wszczęciu postępowania poucza stronę o możliwości złożenia, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia, wspomnianego zastrzeżenia.
Jeżeli postępowanie podatkowe prowadzone jest przez organ podatkowy, którego siedziba nie znajduje się na obszarze województwa, w którym zamieszkuje lub przebywa osoba obowiązana do osobistego stawiennictwa, oraz jeżeli osoba ta nie złożyła zastrzeżenia, organ ten zwraca się do organu podatkowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub pobytu tej osoby o wezwanie jej w celu złożenia wyjaśnień lub zeznań albo dokonania innych czynności, związanych z prowadzonym postępowaniem.
