Zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych, przez błąd rachunkowy należy rozumieć błąd w działaniu matematycznym przeprowadzonym w decyzji lub postanowieniu (np. błędne zsumowanie kwot). Z kolei, inna oczywista pomyłka oznacza drobne, nieznaczne błędy pisarskie, przeoczenia, zły dobór słów (np. gdy w uzasadnieniu decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług organ podatkowy omyłkowo oznacza mające zastosowanie w sprawie przepisy jako regulacje ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych). Zgodnie z art. 215 par. 1 Ordynacji podatkowej, takie błędy rachunkowe lub inne oczywiste pomyłki mogą być prostowane przez organ z urzędu lub na żądanie podatnika, praktycznie w nieograniczonym czasie. Sprostowanie decyzji następuje w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie.
Należy jednak pamiętać, iż błędy, o których tu mowa, nie mogą wpływać na treść podejmowanego rozstrzygnięcia, a ich sprostowanie nie może skutkować merytoryczną zmianą decyzji. Jeśli więc organ - chociażby omyłkowo - określi podatnikowi zobowiązanie podatkowe w nieprawidłowej wysokości, w oparciu o błędne obliczenia zawarte w decyzji, podatnik winien wnieść odwołanie od decyzji wydanej w tym zakresie. Wniosek o sprostowanie popełnionego przez organ podatkowy błędu może okazać się niewystarczającym narzędziem do ochrony interesów podatnika.
Na czym polega wyjaśnienie treści decyzji? Czy podatnik może domagać się wykładni przepisów będących podstawą wydania decyzji?
Poprzez wyjaśnienie decyzji organ podatkowy rozwiewa wątpliwości podatnika co do jej treści. Wyjaśnienie decyzji może dotyczyć zarówno sentencji, jak i uzasadnienia. Możliwość zwrócenia się do organu podatkowego z żądaniem wyjaśnienia decyzji ma na celu usunięcie niejasności zawartych w rozstrzygnięciu organu podatkowego, wywołanych przykładowo użyciem przez organ podatkowy pojęć niezrozumiałych bądź niejasnych dla podatnika. Z żądaniem wyjaśnienia decyzji może również zwrócić się podatnik, który ma wątpliwości co do istoty rozstrzygnięcia czy też co do zakresu obowiązku podatkowego wynikającego z decyzji. Należy podkreślić, iż wyjaśnienie treści decyzji nie może prowadzić do nowej oceny prawnej badanego przez organ stanu faktycznego, skutkującej uzupełnieniem lub zmianą podjętego uprzednio rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 215 par. 2 Ordynacji podatkowej, wniosek o wyjaśnienie treści decyzji może zostać złożony przez podatnika lub przez organ egzekucyjny. Wyjaśnienie treści decyzji następuje w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie.
Zgodnie z art. 210 par. 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, decyzja winna zawierać uzasadnienie prawne, przez które należy rozumieć wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Innymi słowy, organ podatkowy jest zobowiązany do wskazania w wydanym rozstrzygnięciu, w jaki sposób zinterpretował przepisy prawne, które stanowiły podstawę wydania danej decyzji. Takie wyjaśnienie umożliwia podatnikowi prześledzenie toku rozumowania organu podatkowego. Brak dokonania przez organ podatkowy wykładni mających zastosowanie w danej sprawie przepisów stanowi więc istotną wadę decyzji. Podatnik nie wie bowiem, jakimi motywami kierował się organ podatkowy przy wydaniu rozstrzygnięcia. Taka wada decyzji, w przypadku niekorzystnego dla podatnika rozstrzygnięcia, jest dobrym pretekstem do jej uchylenia. Zgodnie więc z zasadą priorytetu zaskarżania decyzji w przypadku ich wadliwości, w razie niepełnej i niewystarczającej wykładni zastosowanych przez organ podatkowy przepisów, podatnik winien przede wszystkim rozważyć wniesienie środka zaskarżenia od takiej decyzji. Zwrócenie się z wnioskiem o wyjaśnienie treści decyzji może być uznane w omawianej sytuacji za niewystarczające, a poza tym może nie zabezpieczać interesów podatnika w wystarczający sposób. Należy jednak pamiętać, iż skorzystanie ze środków zaskarżenia jest ograniczone terminem (14 dni w przypadku odwołania, 30 dni w przypadku skargi) - takiego obwarowania nie ma w przypadku żądania wyjaśnienia treści decyzji.
Czy skorygowaniu może podlegać protokół kontroli podatkowej?
