Organy podatkowe dokonują czynności sprawdzających, mających na celu sprawdzenie terminowości: składania deklaracji, wpłacania zadeklarowanych podatków, w tym również pobieranych przez płatników oraz inkasentów; stwierdzenie formalnej poprawności dokumentów; ustalenie stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do stwierdzenia zgodności z przedstawionymi dokumentami. Zatem fiskus ma prawo zweryfikować każde zeznanie podatkowe nie tylko pod względem terminowych rozliczeń, ale także ich poprawności. Dotyczy to także wykorzystanych ulg podatkowych.

Warunki do spełnienia

Aby skorzystać z jakiejkolwiek ulgi podatkowej, trzeba spełnić ustawowe warunki do takiego odliczenia. Niespełnienie choćby jednego powoduje, że podatnik nie może skorzystać z danej ulgi. Jeśli mimo to skorzysta z ulgi, musi liczyć się z ryzykiem, że organy podatkowe mają prawo i narzędzia do zakwestionowania bezprawnego odliczenia. Jeśli przykładowo podatnik odliczy od dochodu wydatki na cele rehabilitacyjne, a nie jest ani osobą niepełnosprawną, ani nie ma na utrzymaniu osoby niepełnosprawnej, będzie musiał zwrócić ulgę. Podobnie będzie przy innych ulgach. Co więcej, zwrot ulgi będzie wiązał się z zapłatą zaległości podatkowej. Dodatkowo trzeba będzie fiskusowi zapłacić odsetki. Obecnie stawka odsetek od zaległości podatkowych wynosi 15 proc. w skali roku.

PRZYKŁAD: ODLICZENIE ZAKUPU ODKURZACZA

Podatnik jest osobą niepełnosprawną. W rocznym rozliczeniu PIT w ramach ulgi rehabilitacyjnej odliczył od dochodu wydatek 3500 zł na odkurzacz z filtrem wodnym. Zdaniem podatnika jest on mu niezbędny do życia ze względu na uciążliwą alergię. Czy wydatek na odkurzacz można odliczyć w ramach ulgi rehabilitacyjnej?

Niestety nie. Osoby niepełnosprawne lub osoby, na których utrzymaniu są osoby niepełnosprawne, mogą w zeznaniu rocznym od dochodu odliczyć wydatki na cele rehabilitacyjne. Jednym z takich wydatków jest zakup i naprawa indywidualnego sprzętu, urządzeń i narzędzi technicznych niezbędnych w rehabilitacji oraz ułatwiających wykonywanie czynności życiowych, stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności, z wyjątkiem sprzętu gospodarstwa domowego. Zatem, aby skorzystać z odliczenia od dochodu wydatków na cele rehabilitacyjne, zakupiony sprzęt powinien cechować się indywidualnym przeznaczeniem i niezbędnością w rehabilitacji oraz ułatwiać wykonywanie czynności życiowych w związku z niepełnosprawnością.

Warunków tych nie spełnia odkurzacz z filtrem wodnym, który jako sprzęt gospodarstwa domowego jest urządzeniem powszechnego użytku, ze swej istoty ogólnodostępnym do wykorzystania przez inne osoby. Ponadto sprzęt gospodarstwa domowego jest wyraźnie wyłączony z możliwości uwzględnienia wydatków na niego w zeznaniu rocznym.

To niestety nie koniec konsekwencji finansowych. Urząd skarbowy za nieprawidłowe rozliczenie roczne może na podatnika nałożyć karę wynikającą z kodeksu karnego skarbowego (wysokość kar przedstawia ramka obok).

Poprawianie błędu

Bezpodstawne uwzględnienie odliczenia w zeznaniu rocznym trzeba będzie naprawić. Jeśli podatnik sam zorientuje się, że nieprawidłowo skorzystał z ulgi, powinien niezwłocznie złożyć korektę deklaracji wraz z pisemnym uzasadnieniem przyczyn tej korekty. W uzasadnieniu takim trzeba wyjaśnić, dlaczego deklaracja składana jest powtórnie. W naszym przypadku będzie to nieprawidłowe skorzystanie z ulgi. Do poprawionej deklaracji warto dołączyć tzw. czynny żal - czyli inaczej mówiąc: przyznać się do błędu. Czynny żal to zawiadomienie organu podatkowego o popełnieniu czynu zabronionego. Może być on złożony na piśmie albo przekazany ustnie do protokołu. Złożenie tego dokumentu pozwoli na uniknięcie bądź zminimalizowanie sankcji wynikających z kodeksu karnego skarbowego.