Osoby fizyczne prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą mają do wyboru cztery formy opodatkowana uzyskiwanych dochodów: według zasad ogólnych - tj. według progresywnej stawki PIT, według stawki liniowej 19 proc., ryczałtu ewidencjonowanego lub karty podatkowej.

Jeśli do 20 stycznia 2009 r. nie złożą oświadczenia do urzędu skarbowego o wyborze formy rozliczenia uzyskiwanych przychodów, to automatycznie staną się podatnikami rozliczającymi się według zasad ogólnych. Podatek dochodowy według skali podatkowej PIT opłacać może każdy przedsiębiorca bez względu na rodzaj prowadzonej działalności, a także formy prawnej jej prowadzenia, tj. indywidualnie, w formie spółki cywilnej lub spółki osobowej.

Ważne

Jeśli do 20 stycznia podatnik nie złoży oświadczenia o wyborze formy opodatkowania innej niż na zasadach ogólnych, wówczas dochody uzyskane w ciągu roku podatkowego rozlicza się według skali podatkowej

Rozliczenie według progresywnej stawki PIT jest jednak najbardziej pracochłonną formą opodatkowania. Wynika to nie tylko z konieczności prowadzenia bieżącej dokumentacji podatkowej, lecz także z możliwości uwzględniania kosztów uzyskania przychodów prowadzenia ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych - niezbędnych do obliczenia wysokości odpisów amortyzacyjnych, oraz stosowania ulg i odliczeń przewidzianych przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT), tj. m.in. rozliczania się wspólnie z małżonkiem czy jako osoba samotnie wychowująca dzieci, czyli tak jak np. osoby fizyczne rozliczające dochody według skali PIT z tytułu umowy o pracę. Możliwość uwzględnienia przy rozliczeniu takich preferencji wymaga jednak od prowadzącego działalność gospodarczą większej skrupulatności przy sporządzaniu dokumentacji podatkowej.

Nowe stawki podatku dochodowego

W porównaniu z 2008 rokiem, w przyszłym roku obowiązywać będzie uproszczona skala podatku dochodowego. Od 1 stycznia 2009 r. prowadzący działalność gospodarczą będą rozliczać się według tylko dwóch stawek, podatku 18 proc. i 32 proc., a nie, jak dotychczas, według trzech stawek 19 proc., 30 proc. i 40 proc. Niższa stawka będzie mieć zastosowanie gdy podstawa opodatkowania nie przekroczy 85 528 zł, natomiast wyższa powyżej tego progu. Obniżeniu ulegnie kwota zmniejszająca podatek: z 586,85 zł do 556,02 zł. Kwota wolna od podatku pozostanie na dotychczasowym poziome i będzie wynosiła 3091 zł.

Podstawą opodatkowania jest dochód ustalany na podstawie prowadzonej podatkowej księgi przychodów i rozchodów (KPiR). Obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych w oparciu o zasady rachunkowości dotyczy osób, których przychody z działalności za poprzedni rok podatkowy wyniosły w walucie polskiej co najmniej równowartość kwoty określonej w euro w ustawie o rachunkowości. Od sierpnia 2008 r. kwota ta zwiększyła się do równowartości w walucie polskiej 1,2 mln euro (art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości, tj. Dz.U. z 2002 r. nr 76, poz. 694). Wcześniej próg wynosił 800 tys. euro.