Przebieg egzaminu

1. Egzamin przeprowadza się dla 60 do 90 osób,
2. Przed wejściem na salę egzaminacyjną osoba przystępująca do egzaminu obowiązana jest okazać dowód osobisty lub inny dokument tożsamości zawierający numer PESEL (a w przypadku osób nieposiadających obywatelstwa polskiego - numer i rodzaj dokumentu potwierdzającego tożsamość) i własnoręcznym podpisem potwierdzić udział w egzaminie,
3. Wyniki egzaminu zamieszczane są, z wykorzystaniem numeru ewidencyjnego, nadanego w momencie złożenia wniosku o zakwalifikowanie do egzaminu na stronie internetowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Osoba przystępująca do egzaminu otrzymuje od organizatora egzaminu pisemną informację o wyniku egzaminu,
4. Egzamin trwa 4 godziny,
5. W trakcie egzaminu zdający może opuścić salę po uzyskaniu zgody przewodniczącego, członka lub sekretarza Komisji i przekazaniu mu pracy egzaminacyjnej wraz z dowodem osobistym lub innym dokumentem tożsamości. Czas nieobecności jest zaznaczany na pracy egzaminacyjnej,
6. W czasie egzaminu uczestnik może korzystać z przepisów prawa opublikowanych w dziennikach urzędowych lub zawartych w zbiorach przepisów bez komentarzy oraz z urządzeń ułatwiających liczenie (kalkulatorów), z wyjątkiem urządzeń posiadających funkcje gromadzenia, przetwarzania i przenoszenia danych,
7. Egzamin obejmuje trzy bloki tematyczne, za które można uzyskać następujące maksymalne liczby punktów:
- rachunkowość - 130 punktów,
- prawo podatkowe - 60 punktów,
- ubezpieczenia społeczne oraz podstawy prawa cywilnego i gospodarczego - 40 punktów.
8. W skład każdego z bloków wchodzi następująca liczba pytań testowych i zadań sytuacyjnych:
- rachunkowość - 30 pytań testowych i od 3 do 6 zadań sytuacyjnych,
- prawo podatkowe - 10 pytań testowych i od 2 do 4 zadań sytuacyjnych
- ubezpieczenia społeczne oraz podstawy prawa cywilnego i gospodarczego - 10 pytań testowych i od 1 do 3 zadań sytuacyjnych,
9. Każde pytanie testowe oceniane jest w następujący sposób:
- odpowiedź prawidłowa - dwa punkty,
- odpowiedź nieprawidłowa - minus jeden punkt,
- brak odpowiedzi - zero punktów,
10. Każde zadanie sytuacyjne jest oceniane w ramach skali podanej w tym zadaniu. Ocena zadania sytuacyjnego uwzględnia w szczególności spójność odpowiedzi, stopień rozwiązania zadania oraz znajomość przepisów prawa,
11. Wynik bloku tematycznego stanowi suma punktów dodatnich, uzyskanych za odpowiedzi prawidłowe udzielone na pytania testowe i uzyskanych za rozwiązanie zadań sytuacyjnych, pomniejszona o punkty ujemne za odpowiedzi nieprawidłowe z pytań testowych,
12. Warunkiem zdania egzaminu jest uzyskanie co najmniej 60 % maksymalnej liczby punktów z każdego bloku tematycznego.

Zakres zagadnień objętych egzaminem

I. Rachunkowość

1. Przedmiot, zakres i zasady rachunkowości:
1) teoretyczne podstawy rachunkowości;
2) podstawowe pojęcia rachunkowości;
3) podstawowe cechy jakościowe rachunkowości;
4) nadrzędne zasady rachunkowości;
5) zasady pomiaru i klasyfikacji informacji w rachunkowości;
6) organizacja rachunkowości jednostki.
2. Prowadzenie ksiąg rachunkowych:
1) zakres podmiotowy jednostek zobowiązanych do prowadzenia ksiąg rachunkowych;
2) dokumentacja zasad (polityki) rachunkowości;
3) dowody księgowe;
4) dziennik;
5) konta księgi głównej i ksiąg pomocniczych;
6) zestawienie obrotów i sald kont księgi głównej oraz sald ksiąg pomocniczych;
7) otwieranie i zamykanie ksiąg rachunkowych;
8) poprawianie błędów stwierdzonych w dowodach i zapisach księgowych;
9) ochrona i zasady przechowywania dokumentacji (dowodów, ksiąg rachunkowych, sprawozdań finansowych);
10) stosowanie techniki komputerowej przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych;
11) miejsce prowadzenia ksiąg rachunkowych.
3. Inwentaryzacja składników aktywów i pasywów:
1) metody i terminy przeprowadzania inwentaryzacji;
2) ujęcie w księgach rachunkowych stwierdzonych różnic inwentaryzacyjnych.
4. Wycena bieżąca, bilansowa i podatkowa poszczególnych składników aktywów i pasywów oraz ujęcie w księgach rachunkowych różnic z tej wyceny.
5. Zasady ewidencji zdarzeń, w tym operacji gospodarczych, dotyczących:
1) rzeczowych i finansowych aktywów trwałych;
2) rzeczowych i finansowych aktywów obrotowych;
3) aktualizacji wartości aktywów;
4) kapitałów (funduszy) własnych w jednostkach różnego typu (spółki handlowe, spółdzielnie, fundacje, stowarzyszenia i inne);
5) zobowiązań, rezerw na zobowiązania i zobowiązań warunkowych;
6) rozliczeń międzyokresowych przychodów i kosztów;
7) przychodów i kosztów z działalności operacyjnej;
8) przychodów i kosztów finansowych;
9) zysków i strat nadzwyczajnych;
10) obowiązkowych zmniejszeń zysku (zwiększeń straty).
6. Ujęcie w księgach rachunkowych zdarzeń powstałych (ujawnionych) po dniu bilansowym.
7. Rachunkowość jednostek w szczególnych sytuacjach: rozpoczęcie działalności, przekształcenie, postępowanie naprawcze, likwidacja, upadłość.
8. Zasady ustalania wyniku finansowego oraz dochodu (straty) na potrzeby podatkowe.
9. Podział i rozliczenie wyniku finansowego.
10. Sprawozdania finansowe:
1) ogólne zasady sporządzania sprawozdań finansowych;
2) zakres informacyjny rocznego sprawozdania finansowego w tym:
a) bilansu,
b) rachunku zysków i strat,
c) rachunku przepływów pieniężnych,
d) informacji dodatkowej,
e) zestawienia zmian w kapitale (funduszu) własnym;
3) obowiązek sporządzania i zakres informacyjny sprawozdania z działalności jednostki;
4) tryb i terminy sporządzania, badania, zatwierdzania i ogłaszania sprawozdań finansowych.
11. Odpowiedzialność za prowadzenie ksiąg rachunkowych oraz sporządzanie, badanie i ogłaszanie sprawozdań finansowych.
12. Rachunek kosztów i elementy rachunkowości zarządczej:
1) porównanie rachunkowości finansowej i zarządczej;
2) pojęcie kosztów i kryteria ich klasyfikacji;
3) koszty wytworzenia produktów;
4) metody kalkulacji kosztu jednostkowego;
5) koszty produkcji niezakończonej;
6) koszty niewykorzystanych zdolności produkcyjnych;
7) modele rachunku kosztów (rachunek kosztów pełnych i zmiennych).
13. Podstawowe zasady zawodowej etyki w rachunkowości.

II. Prawo podatkowe

1. Pojęcie podatku.
2. System podatków w Polsce.
3. Organizacja organów podatkowych oraz elementy procedury postępowania podatkowego, kontroli podatkowej i czynności sprawdzających.
4. Podatki pośrednie:
1) podatek od towarów i usług (zakres podmiotowy i przedmiotowy, obowiązek podatkowy, miejsce świadczenia, podstawa opodatkowania, stawki, zwolnienia, odliczanie i zwrot podatku, odliczanie częściowe, rejestracja, deklaracje i informacje podsumowujące, zapłata podatku, dokumentacja, procedury szczególne);
2) podatek akcyzowy (zakres podmiotowy i przedmiotowy, obowiązek podatkowy, podstawa opodatkowania, stawki, zwolnienia, deklaracje podatkowe).
5. Podatki bezpośrednie:
1) podatek dochodowy od osób prawnych (podmiot i przedmiot opodatkowania, przychody, koszty uzyskania przychodów, zwolnienia, podstawa opodatkowania i wysokość podatku, w tym ulgi i odliczenia, pobór podatku, deklaracje podatkowe);
2) podatek dochodowy od osób fizycznych (podmiot i przedmiot opodatkowania, źródła przychodów, zwolnienia przedmiotowe, koszty uzyskania przychodów, szczególne zasady ustalania dochodu, podstawa obliczenia i wysokość podatku, w tym ulgi i odliczenia, pobór podatku, zaliczki na podatek, w tym pobierane przez płatnika, zeznania i inne deklaracje podatkowe, formy i zasady opodatkowania dochodów (przychodów) z działalności gospodarczej i rodzaje prowadzonej ewidencji podatkowej).
6. Podatki i opłaty stanowiące dochód jednostek samorządu terytorialnego:
1) podatek od nieruchomości, podatek rolny, podatek leśny, podatek od środków transportowych, podatek od czynności cywilnoprawnych oraz podatek od spadków i darowizn (podmiot i przedmiot opodatkowania, podstawa opodatkowania, stawki, zwolnienia i ulgi);
2) opłaty lokalne: targowa, miejscowa, uzdrowiskowa oraz od posiadania psów (podmiot, przedmiot i stawki);
3) opłata skarbowa (podmiot, przedmiot, stawki i zwolnienia);
4) zakres władztwa podatkowego gmin.

III. Ubezpieczenia społeczne

1. System ubezpieczeń społecznych:
1) zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym;
2) zasady ustalania składek na ubezpieczenia społeczne oraz podstaw ich wymiaru;
3) zasady, tryb i terminy:
a) zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych,
b) prowadzenia ewidencji ubezpieczonych i płatników składek,
c) rozliczania składek na ubezpieczenia społeczne oraz zasiłków z ubezpieczeń chorobowego i wypadkowego,
d) opłacania składek na ubezpieczenia społeczne;
4) zasady prowadzenia kont ubezpieczonych oraz kont płatników składek;
5) zasady kontroli wykonywania zadań z zakresu ubezpieczeń społecznych.
2. Zasady naliczania składek z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego.

IV. Podstawy prawa cywilnego i gospodarczego

1. Podstawy prawa pracy: stosunek pracy i związane z nim obowiązki pracodawcy i pracownika.
2. Podstawy prawa cywilnego:
1) przepisy ogólne prawa cywilnego:
a) formy wymagane dla ważności czynności prawnych,
b) terminy,
c) przedawnienie roszczeń;
2) własność i inne prawa rzeczowe;
3) zobowiązania.
3. Podstawy prawa handlowego i działalności gospodarczej:
1) podstawowe pojęcia;
2) powstawanie, funkcjonowanie i likwidacja (spółki handlowe, spółdzielnie, fundacje, stowarzyszenia i inne).
4. Podstawowe formy współpracy między przedsiębiorcą a instytucjami finansowymi (banki, fundusze inwestycyjne, zakłady ubezpieczeń, instrumenty rynku kapitałowego).