Rachunek zysków i strat jest opisany i usystematyzowany w MSR nr 1. Zgodnie z jego postanowieniami przy sporządzaniu rachunku zysków i strat i analogicznie do bilansu powinno się uwzględniać podstawowe zasady rachunkowości, do których należą:
l zasada kontynuacji działania, tj. założenie domniemania dalszego prowadzenia przedsiębiorstwa w dającej się przewidzieć przyszłości w niezmniejszonym istotnie zakresie,
l zasada ciągłości, tj. saldo zamknięcia roku obrotowego jest równe saldu otwarcia roku następnego,
l zasada memoriałowa, tj. ujmowanie w księgach rachunkowych wszystkich zdarzeń gospodarczych, które wystąpiły w danym roku obrotowym,
l zasada ostrożnej wyceny, tj. możliwie wysoka wycena kosztów, strat i zobowiązań oraz ostrożna i realna wycena przychodów, zysków i stanu końcowego aktywów,
l zasada istotności.
Sporządzone sprawozdanie rachunku zysków i strat powinno być porównywalne. Oznacza to, że do danych pozycji powinny być grupowane te same konta, co pozwala na ocenę ich zmian w czasie.
Rachunek zysków i strat zgodnie z MSR/MSSF
Międzynarodowy Standard Rachunkowości nie narzuca konkretnego układu sprawozdania. Podobnie jak w przypadku bilansu precyzuje jedynie, jakie pozycje rachunku wyników powinny się znaleźć w sprawozdaniu. Należą do nich:
l przychody,
l koszty finansowe,
l obciążenia z tytułu podatków,
l suma kwot z tytułu:
- zysku lub straty po opodatkowaniu, dotyczących działalności zaniechanej, oraz
- zysku lub straty po opodatkowaniu, powstałych przy wycenie do wartości godziwej pomniejszonej o koszty sprzedaży aktywów lub grupy aktywów związanych z działalnością zaniechaną,
l zysk lub strata.
Lista wymaganych pozycji nie jest zbyt wyczerpująca. Należy jednak pamiętać, że jest to wymagane minimum informacyjne, co nie wyklucza bardziej szczegółowego ujawniania poszczególnych pozycji rachunku zysków i strat zarówno w samym sprawozdaniu, jak i w formie dodatkowych zestawień i wyjaśnień.
Z drugiej strony brak szczegółowego narzucenia formy sprawozdania zezwala na pewną elastyczność w prezentacji skutków działań danej jednostki, które bardzo często są różne i niepowtarzalne.
Metody prezentacji kosztów
Zgodnie z MSR nr 1 w rachunku zysków i strat dopuszcza się dwojaką formę prezentacji kosztów działalności operacyjnej:
l w układzie porównawczym (rodzajowym),
l w układzie funkcjonalnym (kalkulacyjnym).
Metoda porównawcza
