Jaki będzie sposób wydawania certyfikatu w przypadku zdawania egzaminu w przyszłym roku?

Wszystkie szczegółowe kryteria dotyczące wydawania certyfikatów zostaną uregulowane w nowym rozporządzeniu, które zgodnie z przepisami ustawy zmieniającej ustawę o rachunkowości musi zostać wydane do 31 grudnia 2008 r. Warto również zauważyć, że art. 76i znowelizowanej ustawy o rachunkowości wymaga, aby nowe przepisy wykonawcze uwzględniały możliwość składania urzędowo poświadczonych kopii dokumentów potwierdzających spełnienie warunków niezbędnych do zdobycia certyfikatu (np. doświadczenia, wykształcenia). Jest to o tyle istotne, że na mocy aktualnie obowiązujących przepisów wszystkie kopie dokumentów muszą być potwierdzane notarialnie.

Z drugiej strony można spodziewać się dodatkowych wymogów. Wynika to z projektu rozporządzenia w tym zakresie, który był publikowany na stronach sejmowych wraz z projektem ustawy zmieniającej ustawę o rachunkowości. Jeżeli nowe rozwiązania wejdą w życie, osoby składające dokumenty w celu otrzymania certyfikatu dodatkowo będą musiały dołączyć informację z Krajowego Rejestru Karnego opatrzoną datą nie wcześniejszą niż 30 dni przed złożeniem podania w zakresie niekaralności za przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów, mieniu, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, za przestępstwa skarbowe oraz za czyny określone w rozdziale 9 ustawy o rachunkowości.

Czy doświadczenie zdobyte w firmie nieprowadzącej pełnych księgowości nie będzie uznawane?

Obecnie za praktykę w księgowości, wymaganą do uzyskania certyfikatu księgowego, zgodnie z par. 4 rozporządzenia ministra finansów z 18 lipca 2002 r. w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, uważa się wykonywanie - na podstawie stosunku pracy, umowy cywilnoprawnej, umowy spółki lub w związku z prowadzeniem ewidencji własnej działalności gospodarczej - czynności:

• o których mowa w art. 4 ust. 3 pkt 2, 4 lub 5 ustawy o rachunkowości, na zasadach w niej określonych, tj. prowadzenie, na podstawie dowodów księgowych, ksiąg rachunkowych, ujmujących zapisy zdarzeń w porządku chronologicznym i systematycznym; wycena aktywów i pasywów oraz ustalanie wyniku finansowego; sporządzanie sprawozdań finansowych;

• lub w ramach badania sprawozdania finansowego, pod nadzorem biegłego rewidenta.

Z przepisów rozporządzenia wynika jasno, że praktykę można uzyskać tylko w jednostkach stosujących się do przepisów ustawy o rachunkowości, a więc jednostkach stosujących tzw. pełną księgowość.

W ustawie z 18 marca 2008 r. zmieniającej ustawę o rachunkowości pozostawiono te same warunki dotyczące praktyki w oparciu o podmioty funkcjonujące, czyli w zakresie czynności ma to być:

1) prowadzenie, na podstawie dowodów księgowych, ksiąg rachunkowych ujmujących zapisy zdarzeń w porządku chronologicznym i systematycznym lub

2) wycenę aktywów i pasywów oraz ustalanie wyniku finansowego, lub

3) sporządzanie sprawozdań finansowych, lub

4) badanie sprawozdań finansowych pod nadzorem biegłego rewidenta.

Doświadczenie to ma być zdobywane na podstawie stosunku pracy w wymiarze czasu pracy niemniejszym niż 1/2 etatu, także na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej z przedsiębiorcą świadczącym usługi w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, umowy spółki lub w związku z prowadzeniem własnej działalności gospodarczej.

Co oznacza termin usługowe prowadzenie ksiąg wg przepisów rozdziału 8a ustawy o rachunkowości?

Zgodnie z definicją zawartą w art. 76a ust. 1 rozumiemy przez to działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług w zakresie następujących czynności:

1) prowadzenie, na podstawie dowodów księgowych, ksiąg rachunkowych ujmujących zapisy zdarzeń w porządku chronologicznym i systematycznym,

2) okresowe ustalanie lub sprawdzanie drogą inwentaryzacji rzeczywistego stanu aktywów i pasywów,

3) wycenę aktywów i pasywów oraz ustalanie wyniku finansowego,

4) sporządzanie sprawozdań finansowych,

5) gromadzenie i przechowywanie dowodów księgowych oraz pozostałej dokumentacji przewidzianej ustawą o rachunkowości

Określenie tak dokładne rodzaju czynności, które rozumiemy przez pojęcie usługowe prowadzenie ksiąg, powinno uprościć zakres praw i obowiązków dla obu stron takich umów, jak również ograniczyć trudności interpretacyjne dotyczące terminu usługowe prowadzenie ksiąg.

Ponadto zgodnie z art. 76 ust. 2 ustawy z 18 marca 2008 r. prowadzący usługowo księgi są również uprawnieni do wykonywania działalności, która obejmuje:

1) prowadzenie, w imieniu i na rzecz podatników, płatników i inkasentów, ksiąg podatkowych i innych ewidencji do celów podatkowych oraz udzielanie im pomocy w tym zakresie,

2) sporządzanie, w imieniu i na rzecz podatników, płatników i inkasentów, zeznań i deklaracji podatkowych lub udzielanie im pomocy w tym zakresie.

Jak widać, jest to prawne usankcjonowanie zezwalające na wykonywanie przez osoby prowadzące usługowo księgi rachunkowe również czynności z zakresu doradztwa podatkowego.

Rozmawiała AGNIESZKA POKOJSKA