| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Vademecum > Standardy rachunkowości > Jak wykazać i rozliczać w księgach bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów

Jak wykazać i rozliczać w księgach bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów

Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów dokonywane są dla zapewnienia współmierności przychodów i kosztów oraz zachowania zasady memoriału w danym okresie sprawozdawczym. Służą one do prawidłowego określenia kosztów działalności operacyjnej dla każdego okresu sprawozdawczego.


W księgach rachunkowych jednostki należy ująć wszystkie osiągnięte, przypadające na jej rzecz przychody i obciążające ją koszty związane z tymi przychodami, dotyczące danego roku obrotowego, niezależnie od terminu ich zapłaty. Ustawa wskazuje nawet odpowiednie rozwiązanie ewidencyjne w tym zakresie, stanowiąc, że do aktywów lub pasywów danego okresu sprawozdawczego należy zaliczać koszty lub przychody dotyczące przyszłych okresów oraz przypadające na ten okres sprawozdawczy koszty, które jeszcze nie zostały poniesione. Stąd wynikają więc zapisy na kontach: „Rozliczenia międzyokresowe kosztów czynnych”, „Rozliczenia międzyokresowe kosztów biernych” oraz „Rozliczenia międzyokresowe przychodów”.

Jednostki dokonują biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów w wysokości prawdopodobnych zobowiązań przypadających na bieżący okres sprawozdawczy. Zakres dokonania RMK biernych został bardziej precyzyjnie określony przez znowelizowaną ustawę o rachunkowości.

Tabela. Wymóg dokonania RMK biernych (art. 39 uor)

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

UWAGA

Zobowiązania ujęte jako bierne rozliczenia międzyokresowe i zasady ustalania ich wysokości powinny wynikać z uznanych zwyczajów handlowych.

Odpisy biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów następują stosownie do upływu czasu lub wielkości świadczeń. Czas i sposób rozliczenia powinien być uzasadniony charakterem rozliczanych kosztów, z zachowaniem zasady ostrożności.

Zobowiązania ujęte jako bierne rozliczenia międzyokresowe zmniejszają koszty okresu sprawozdawczego, w którym stwierdzono, że zobowiązania te nie powstały.

Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów to rezerwy na zobowiązania związane bezpośrednio z działalnością operacyjną, tj. z wytwarzaniem, sprzedażą (handlem) i fazą po sprzedaży, a także ogólnym zarządem. Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów stanowią specyficzną formę rezerw na przyszłe zobowiązania z tytułu kosztów działalności operacyjnej, przypadających na bieżący okres sprawozdawczy.

Jednostka dokonuje wyceny biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów nie rzadziej niż na dzień bilansowy, w uzasadnionej, wiarygodnie oszacowanej kwocie. Kwota, na którą zarachowane jest bierne rozliczenie międzyokresowe kosztów, powinna wynikać z racjonalnych przesłanek. Rzetelny szacunek powinien nastąpić w drodze osądu dokonanego przez kierownictwo jednostki, z uwzględnieniem dotychczasowych doświadczeń dotyczących podobnych transakcji.

W przypadku wystąpienia biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów istotna jest kwestia ujęcia podatku dochodowego odroczonego. Ze względu na odmienny moment ujęcia kosztów z punktu widzenia bilansowego i podatkowego pojawią się przejściowe różnice z tytułu odroczonego podatku dochodowego. Koszt bilansowy powstaje wcześniej (tj. w okresie, w którym usługa została wykonana lub potwierdzona protokołem odbioru tej usługi) niż koszt podatkowy (data wystawienia faktury). Jednostka powinna ustalić aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego w wysokości kwoty przewidywanej w przyszłości do odliczenia od podatku dochodowego.

Ewidencja i rozliczenie RMK biernych zależy od tego, jaki rachunek kosztów prowadzi jednostka. Sposób ewidencji RMK biernych w układzie kont zespołu 4 jest chyba najbardziej powszechnym rozwiązaniem. Bywają też jednostki, które prowadzą ewidencję kosztów tylko w układzie kont zespołu 5, tj. „Koszty według typów działalności i ich rozliczenie”. Przy czym należy zaznaczyć, że nie zwalnia to z obowiązku wykazania kosztów według rodzajów w informacji dodatkowej. Najbardziej rozbudowana ewidencja występuje w jednostkach prowadzących pełną ewidencję kosztów, ujmujących je jednocześnie na kontach zespołu 4 „Koszty według rodzajów i ich rozliczenie” oraz kontach zespołu 5 „Koszty według typów działalności i ich rozliczenie”.

Na jakie zobowiązania nie należy tworzyć rezerwy

Do biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów nie zalicza się zobowiązań wynikających z przyjętych przez jednostkę niefakturowanych dostaw i usług. Zalicza się je do zobowiązań z tytułu dostaw i usług, i to także wtedy, gdy ustalenie przez jednostkę dokładnej ilości i/lub ceny dostawy/usługi może wymagać szacunków. Takie stanowisko wynika z projektu KSR nr 6 „Rezerwy, bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów, zobowiązania warunkowe”.

Przykład 1

Jednostka prowadzi ewidencję kosztów tylko w układzie kont zespołu 4 „Koszty według rodzajów i ich rozliczenie”.

Wariant 1 - rzeczywiste koszty < rezerwa

1. Zarachowanie biernego rozliczenia międzyokresowego kosztów - utworzenie rezerwy na koszty działalności operacyjnej poprzez zaksięgowanie w ciężar kosztów okresu bieżącego ścisłej lub prawdopodobnej wysokości przyszłego zobowiązania w wysokości 100 000 zł.

Wn „Rozliczenie kosztów” 100 000

Ma „RMK - bierne” 100 000

2. Zaksięgowanie rzeczywiście poniesionych kosztów działalności operacyjnej w wysokości 90 000 zł związanych z utworzonym w okresach poprzednich biernym rozliczeniem międzyokresowym kosztów:

a) poniesienie kosztów

Wn „Koszty rodzajowe” 90 000

Ma „Rozrachunki z dostawcami” (lub inne konta) 90 000

b) rozwiązanie rezerw w wysokości poniesionych kosztów

Wn „RMK - bierne” 90 000

Ma „Rozliczenie kosztów” 90 000

000

3. Rozwiązanie niewykorzystanej części rezerwy w wysokości 10 000 zł - niewykorzystana część rezerwy zmniejsza koszty okresu, w którym została stwierdzona:

Wn „RMK - bierne” 10 000

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Wariant 2 - rzeczywiste koszty > rezerwa

1. Zarachowanie biernego rozliczenia międzyokresowego kosztów - utworzenie rezerwy na koszty działalności operacyjnej poprzez zaksięgowanie w ciężar kosztów okresu bieżącego ścisłej lub prawdopodobnej wysokości przyszłego zobowiązania w wysokości 100 000 zł:

Wn „Rozliczenie kosztów” 100 000

Ma „RMK - bierne” 100 000

2. Zaksięgowanie rzeczywiście poniesionych kosztów działalności operacyjnej w wysokości 120 000 zł związanych z utworzonym w okresach poprzednich biernym rozliczeniem międzyokresowym kosztów:

a) poniesienie kosztów

Wn „Koszty rodzajowe” 120 000

Ma „Rozrachunki z dostawcami” (lub inne konta) 120 000

b) rozwiązanie rezerw

Wn „RMK - bierne” 100 000

Ma „Rozliczenie kosztów” 100 000

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Alchemia-Inwestowania

doradztwo

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »