| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Vademecum > Standardy rachunkowości > Na czym polegają opcje i warranty i jak je wykazać w księgach

Na czym polegają opcje i warranty i jak je wykazać w księgach

Opcje i warranty są pochodnymi instrumentami finansowymi. W przeciwieństwie do kontraktówfutures- opisanych w poprzednim numerze „BR” - nie wymagają skomplikowanego systemu rozliczenia i wniesienia depozytów.


Opcja to kontrakt, w wyniku którego jednostka nabywa prawo kupna - opcja kupna (call), lub sprzedaży - opcja sprzedaży (put), aktywów podstawowych po określonej z góry cenie i w określonym czasie.

Opcja to pochodny instrument, który umożliwia zabezpieczenie przed ewentualnymi stratami wynikającymi z wahań cen przedmiotu transakcji, tj. aktywów podstawowych (pierwotnych). Kontrakty opcyjne są instrumentami giełdowymi, standaryzowanymi w zakresie ceny, ważności, terminu i przedmiotu umowy.

Według przedmiotu transakcji rozróżniamy następujące opcje:

• akcje (stock options), • waluty (FX options),

• obligacje (bond options), • stopy procentowe (interest rate options),

• towary (commodity options), • inne instrumenty pochodne (futures, swap options),

• indeksy giełdowe (index options), • inne indeksy.

Kupując opcję, inwestor nabywa prawo do kupna lub sprzedaży w przyszłości określonego instrumentu bazowego po z góry określonej cenie. Zajmuje tym samym tzw. długą pozycję (long position). Często nazywa się go posiadaczem opcji (option holder). Drugą stroną transakcji, sprzedającą opcję, jest wystawca opcji (option writer). Wystawca opcji zajmuje tzw. krótką pozycję (short position) i jest zobowiązany do sprzedaży lub kupna w przyszłości określonego instrumentu podstawowego po ściśle określonej cenie. Jest to cena wykonania (cena bazowa lub inaczej cena rozliczenia). Za to zobowiązanie wystawca opcji pobiera opłatę będącą ceną opcji, inaczej zwaną premią.

Schemat. Opcje

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Tabela 1. Ogólna charakterystyka opcji

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Przykład 1

1 października 2006 r. spółka XYZ kupiła opcję kupna (call) obligacji, tj. zajęła długą pozycję. Kupiona opcja daje prawo nabycia obligacji za 200 000 zł po upływie 10 miesięcy od dnia nabycia opcji, tj. 1 sierpnia 2007 r. W momencie zakupu opcji zapłacono premię opcyjną w wysokości 10 000 zł. 31 grudnia 2006 r. wartość rynkowa opcji wyniosła 25 000 zł. 1 sierpnia 2007 r. spółka XYZ zrealizowała opcję i kupiła obligacje. W dniu wykonania opcji wartość rynkowa obligacji wyniosła 250 000 zł.

Ewidencja księgowa

1. Nabycie opcji 1 października 2006 r. i zapłata premii opcyjnej w wysokości 10 000 zł:

Wn „Terminowy kontrakt opcyjny” 10 000

Ma „Rachunek bieżący” 10 000

2. Wycena opcji do wartości godziwej na dzień bilansowy 31 grudnia 2006 r.:

Wn „Terminowy kontrakt opcyjny” 15 000

Ma „Przychody finansowe” 15 000

3. Realizacja opcji 1 sierpnia 2007 r. - zakup obligacji za 200 000 zł (po cenie ustalonej w opcji call na 1 października 2006 r.:

Wn „Papiery wartościowe przeznaczone do obrotu” 200 000

Ma „Rachunek bieżący” 200 000

4. Zamknięcie kontraktu opcyjnego:

Wn „Koszty finansowe” 25 000

Ma „Terminowy kontrakt opcyjny” 25 000

5. Wycena instrumentu bazowego, tj. obligacji, do wartości godziwej 250 000 zł:

Wn „Papiery wartościowe” 50 000

Ma „Przychody finansowe” 50 000

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Warrant to rodzaj instrumentu finansowego, którego cena jest zależna od ceny instrumentu bazowego. Warrant daje posiadaczowi prawo do zakupu lub sprzedaży określonego instrumentu bazowego w określonej liczbie, po ustalonej cenie, w konkretnym ustalonym terminie.

Główna różnica między opcjami a warrantami polega na tym, że te pierwsze są umową dwóch stron, natomiast warranty są emitowane przez określoną instytucję. Ta różnica powoduje, że w przypadku warrantów możemy zająć tylko długą pozycję, emitent zaś zajmuje krótką pozycję. Ilość opcji dostępnych w obrocie jest praktycznie nieograniczona, natomiast w przypadku warrantów to emitent decyduje o liczbie wyemitowanych warrantów. Kolejną cechą różniącą jest istnienie depozytu zabezpieczającego. Wystawcy opcji muszą wpłacić tzw. depozyt zabezpieczający, gwarantujący wypłatę ewentualnych zobowiązań. W przypadku emisji warrantów tego typu zabezpieczenie na ogół nie jest wymagane.

Tabela 2. Różnice między opcjami i warrantami

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Wyróżniamy dwa podstawowe rodzaje warrantów: warranty subskrypcyjne oraz warranty opcyjne.

Warrant subskrypcyjny to dokument (certyfikat) często dołączany do akcji lub obligacji, dający posiadaczowi ograniczone lub nieustające prawo kupna papierów wartościowych lub innych aktywów po ustalonej cenie lub prawo do subskrypcji przyszłych emisji obligacji tego samego emitenta. Warranty subskrypcyjne są najczęściej warrantami kupna (call) emitowanymi przez spółki na własne akcje. Najczęściej dołącza się je do emisji obligacji bądź wystawia się je w przypadku planowania nowej emisji akcji.

Warrant opcyjny to instrument finansowy łączący cechy warrantu subskrypcyjnego i opcji. W najprostszy sposób można go zdefiniować jako uprawnienie do nabycia od emitenta (warrant kupna) lub zbycia emitentowi (warrant sprzedaży) w określonym terminie instrumentu bazowego po określonej przez strony cenie wykonania.

Warrant opcyjny to instrument uprawniający nabywcę do otrzymania różnicy między ceną akcji a ceną wykonania (warrant call) lub odwrotnie - różnicy między ceną wykonania a ceną akcji (warrant put). Jest to więc instrument podobny do opcji, z tym że nie można go wystawiać na rynku wtórnym. Powoduje to powstanie możliwych różnic w wycenie obu instrumentów.

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Russell Bedford Poland Sp. z o.o.

Grupa doradcza Russell Bedford jest członkiem międzynarodowej sieci niezależnych firm doradczych Russell Bedford International, zrzeszających prawników, audytorów, doradców podatkowych, księgowych, finansistów oraz doradców biznesowych. Russell Bedford doradza klientom w ponad 90 krajach na całym świecie. Grupa posiada ponad 290 biur i zatrudnia ok. 7.000 profesjonalnych doradców.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »